writer1

Aliyə

Məqalə sayı

997
clock12:09 calendar-gray 12 İyul 2013 view-gray1411 dəfə oxunub
view-gray1411 dəfə oxunub

Kişilər, qadın olmaq istərdinizmi?

- Yazı işləyirəm, Siddik Barmakın “Osama” filmi haqqında. Daha doğrusu qadın hüquqsuzluğundan. Alınmır.

- Nə yazıdı?

- Dur, başdan danışım. Bilirsən, o gün Facebooka atmışdım, ha əlləşdim linki yerləşdirə bilmədim. Türkiyə internet televiziyalarından birinin küçə sorğusu keçirirdilər: Kişilərə “Bir günlük qadın olsaz nə edərdiniz?”, qadınlara da “bir günlük kişi olsaz nə edərdiniz?” deyə sorurdular.

İki nəfər istisna olmaqla cavab verən 10-12 kişi qətiyyən, bir saatlıq da olsa qadın olmaq istəmədiyini dedi. İki nəfərdən biri, “təkrarən kişi olmaq üçün əlindən gələni edərdim” dedi. Respondentlərin ən qocası isə 18-23 yaşları arasında cilvəli bir qadın olmaq istədiyini dedi. Qadınlarsa...

- Nə dedilər?

-...Gecələr sakitcə küçələri gəzmək, rahatca münasibət qurmaq, qadınlara qarşı empatik davranmaq, gecə həyatı yaşamaq, eyni təzyiqi kişilərə göstərib qisas almaq, futbolçu olmaq... Daha nələr...

- Bunları edə bilərlər də...

- Etsələr deməzdilər. Elə danışırsan ki... Qadın ee... Baltalanıb öldürülərsə, “görəsən nə namussuzluq edib?” fikirləşəcəklər, qanını halal sayacaqlar. Bədəni ilə, davranışı ilə kiminsə namusunu qoruyan, xoşbəxtlik deyiləni yazılmamış qanunlarla tənzimləyən birinin yerinə kim olmaq istər ki... Bilirsən, bir xəbər üçün oxunan açar sözləri “qan” və “qadın”dır?

- Sənin yazın nədir?

- Elə bu dediklərim. Sonuna da assosiasiya əlavə etdim.

- Nə assosiasiya?

- Biz beşinci sinifdə oxuyurduq. Onuncuda gözəl bir qız oxuyurdu. Bir dəfə qızlar söhbət edəndə dedi ki, o bir şeyi dəqiq bilir, heç vaxt qoşulub qaçmaz, atam deyir, qaçsan, başını kəsərəm. Atası içki düşkünü idi. Ondan bərk qorxurdular. Amma bir gün-hətta orta məktəbi bitirmədən o qız qonşu kənddəki o motosikl sürənə qoşulub qaçdı. Atası onu öldürüb eləmədi, hətta bağışladı da. Amma arvadlar “yazığın ər evində gün görmədiyini” deyirdilər. O da bu barədə qətiyyən danışmaz, ərinin şillə-təpik yerini öz seçimi kimi həmişə gizləyirdi…

Tanınmış adamlarla assosiativ sorğular edirəm. Qadın sözünə assosiasiyalarını soruşuram-nə düşünürlər, qadın ayaqlarımı, bədənimi, sevdikləri qadınmı… Əlbəttə tam deməzlər... Amma mənim gözümün qabağına həmişə o qızın rəngi solmuş güllü donunun ətəyi ilə ayaqlarının göyərmiş yerlərini örtməyi gəlir…

- Bunu da yazmısan?

- Hə. Amma yazı yarımçıqdı. Daha doğrusu emosionaldı. Belə olsun istəmirəm.

- Məncə daha qadınları məzlum göstərmək kifayətdir. Necə bilirsən?

- Amma doğrudan hər gün xəbər saytında nə qədər dəhşətli xəbər oxuyuram. Hələ altında şərhlər: “Əcəb edib. Eləsini diri-diri basdırmaq lazımdı”…

- Yenə deyirəm, onları məzlum göstərmək kifayətdi, daha çox qadınları hüquqlarını öyrənməyə səsləyən yazılar olsaydı, yaxşı olardı - təhsil alsınlar, bilsinlər ki, biz də insanıq və hüquqlarımız var, sadəcə istifadə eləmək lazımdı. Biz az pafoslu oldu, amma həqiqətdi. Sənin danışdıqlarından, eləcə də belə proqram və yazılarda elə çıxır ki, bu taledir. Öz əlimizdə deyil, halbuki, öz əlimizdədir. Hüquqlarımızı bilsək, ondan istifadə eləsək, bəs eləyir

başımızı aşağı salıb, taledir deyib qəbul eləməsək…

- Tale deyil! Amma yazılmayan qaydalardı, qadına yönəlib. Həm də hüququ bilmək nəyi dəyişir ki? Hüququnu bilən daha artıq əzab çəkir. Bilməyəndə təbii qəbul edir, biləndə də ya əzab çəkir, ya da balta ilə qarşılaşır. Səncə, o öldürülənlər elə belə öldürülüb?

Bəlkə də öz haqqını tələb etdiyinə görə öldürüblər onları. Biri süfrəyə duz qoymağı unutduğu üçün… O biri uşağı sakit etmədiyi üçün... Allah bilir, nə səbəblər var.

- Amma razılaş, bilmək başqadı. Bizdə qadınlar da, cəmiyyət elə qəbul eləyir qadındı və belə olmalıdı.

Birinci qadın özü başa düşməlidi ki, kişiyə də olar, ona da.

Yəni, bu artıq sual olmamalıdır-ən azı qadın üçün. Nə isə…

- Sən haqlısan. Sonda yazmışdım ki, bu yazının yerinə analitik yazı olmalı idi.

- Vermə o yazını.

- Yazı-zad yoxdu, pozuldu getdi…

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Türkiyəni Avroviziyada təmsil edən qrupun solisti vəfat etdi
19:07 11 Avqust 2020
Azərbaycanda doğulmuş yəhudi rəssamın sərgisi olacaq
18:46 11 Avqust 2020
Tarantino filmdən imtina etdi
18:15 11 Avqust 2020
Nəşriyyat yeni müsabiqə elan etdi - Şərtlər
17:39 11 Avqust 2020
Dünyanın sonuncu tənha adamı - Kamal Abdullanın romanları haqda...
16:58 11 Avqust 2020
Nənəmin laylası öpür üzümdən – Şeirlər
15:44 11 Avqust 2020
Məşhur şairin məzarı tapıldı - Foto
14:52 11 Avqust 2020
İntihar edən məşhur aktyorun həyatı film olur
14:01 11 Avqust 2020
Sevdiyi kişidən məcbur ayırdılar, əri xalası qızıyla evləndi, gənc yaşında xiffətdən öldü – Faciələrə dözməyən “Nəsimi”nin Şəmsi
13:11 11 Avqust 2020
Uşaqlıqda hərbçi atamın, gənclikdə hərbçi sevgilimin yolunu gözləmiş adamam – Fəridə yazır...
12:06 11 Avqust 2020
"Azərbaycan Böyük Vətən müharibəsi illərində" kitabı nəşr olunub
11:27 11 Avqust 2020
Əri hamilə yoldaşını dənizdə niyə boğdu? - Günel Natiq yazır...
10:42 11 Avqust 2020
Sevda Ələkbərzadə yeni mahnısını təqdim etdi - Video
10:05 11 Avqust 2020
Atamın əlləri - Sərdar Aminin yeni hekayəsi
09:01 11 Avqust 2020
Özünü Ancelina Coliyə çevirən gənc oğlan - Fotolar
18:43 10 Avqust 2020
İlğım - Şəhla Nihanın yeni hekayəsi
17:59 10 Avqust 2020
Kinonun böhrana təsiri - Çarli Çaplin nə demək istəyirdi?
17:14 10 Avqust 2020
Mədəniyyət nazirinin müşaviri və şöbə müdirləri vəzifəsindən azad edildi
16:24 10 Avqust 2020
Rusların Yer planetində açdıqları "Cəhənnəm qapısı": Əlli ildir, bağlaya bilmirlər - Foto
16:02 10 Avqust 2020
Yazıçı Səfər Alışarlının yeni kitabı çap olundu
15:45 10 Avqust 2020