writer1

Qan Turalı

Məqalə sayı

228
clock13:17 calendar-gray 14 May 2013 view-gray1763 dəfə oxunub
view-gray1763 dəfə oxunub

Təbrizin göylərə qapalı, Allaha açıq yeri

Fəridlə Şəhriyarın İranda həbs olunduğu çağları xatırlayıram.

Keçən ilin bu günləri idi.

Fəridi bu məşum həbsdən bir neçə gün əvvəl Cavid Zeynallının toyunda görmüşdüm.

Açıq göy rəngli köynək geyinmişdi, hər zamankı təmkini ilə oturmuşdu.

Bu foto yaddaşımda qalmışdı, amma arzu edirdim ki, bu onun yaddaşımdakı son fotosu olmasın.

Şəhriyar da ordaydı, civə kimi bir yerdə durmurdu, toy boyu davam edən davanı sakitləşdirmək üçün ayaq üstdəydi.

Mühafizəkar bir saytdan onların edam hökmünə məhkum edildiyini oxuyanda özümü çox gücsüz hiss etdim.

Amma xoşbəxtlikdən hər şey yaxşı qurtardı.

Fərid Hüseynin “…qandalı görməsin” kitabını oxuyanda da keçən ilin bu günlərini xatırlayırdım.

Fərid kimi, Şəhriyar kimi hamımızın həbs olunduğu o günləri…

Uşaqlar orda həbsdə olduğu günlərdə Qismət onlarda tutulan “casus alətləri” (telefon, adaptor) haqda bir yazı yazmışdı.

Sonralar Qismət Zərdüştün bu məqaləni oxuyub ağlamasını qeyd etmişdi.

Zərdüştə vida yazısındaydı bu.

Onlar həbsxanada ola-ola Zərdüşt də ölüm həbsxanasına düşdü.

Əfvi, amnistiyası, apelyasiyası, protesti olmayan bir həbsxanayadı bu.

Şair demişkən: “Hər şey mən yaşarkən oldu”.

***

Zindan Həzrəti Yusif məktəbidir.

Nəsimidən tutmuş Nazıma qədər yazıçıların da keçdiyi bir məktəbdir.

Nazım həbsxanaya şərlə düşmüşdü, amma o, kommunist idi və o illərdə də, ondan sonrakı illərdə də kommunist olmaq həbsə düşmək üçün kifayətdi.

Bəs bizim uşaqlar necə?

O uşaqların günahı nəydi?

Bunu özləri də bilmir, biz də bilmirik.

O gün də bilmirdik, bu gün də bilmirik.

Amma onlar bu həbsxanada çox az adama müyəssər olan həyat gerçəkliyi gördülər.

BBC müxbirlərin də qısqandığı faktlar öyrəndilər, həyat hekayələri dinlədilər.

Həbsxana hər ölkənin zirzəmisidir, onlar çölü belə qadağalı olan ölkənin zirzəmisinə düşdülər.

Bu kitabı oxuya-oxuya zindandakı dostlarımızın aqibətinin xeyrə calanması bizi nə qədər məmnun edirsə, zindan kitabının ağırlığı da bizi o qədər məyus edir.

Nə deyirdi Nazım?

Bizi esir ettiler,
bizi hapse attılar :beni duvarların içinde,
seni duvarların dışında.

Ufak iş bizimkisi.
Asıl en kötüsü:
bilerek, bilmeyerek
hapisaneyi insanın kendi içinde taşıması...

Fəridlə Şəhriyar həbsdə olanda “onların vətəndaş mövqeyi yoxdur” deyib müdafiələrinə durmayan, ibtidai hisslərlə, cılız duyğularla yeniyetmə qəzəbi ilə yaşayanları gördük.

Bu kitabda da biz çölü zindan olan ölkənin iç zindanındakı adamları görürük.

İçində həbsxana daşıyanları görürük.

Nəhəng bir dövlət sisteminin altında əzilən kiçik insanları görürük.

Bu insanların arzuları da kiçikdir:

- Bakya gəlsəm yeməkxanada hamının gözü qarşısında şərab içə bilərəmmi?

- Bakıya gəlsəm barda qızlarla rəqs edə bilərəmmi?

Kiçik bir kitab bizə onlarla insanın nağılını danışır, bir-birindən bəzən çox fərqli olan bu nağıllarda hakim rejimin güclü çəkicinin səsi qulaqlarımızdan əskik olmur, hər nağıl bu çəkic səsiylə başlayır, bu səslə başa çatır.

Arzuların doğrandığı, sevinclərin didildiyi məkanda bizim dostlarımız da çarəni gülab qoxulu soyuq səccadələrdə tapırlar, “göylərə bağlı, Allaha açıq” həbsxanada yaradanın hüzuruna çıxıb mərhəmət diləyirlər.

***

Fərid Hüseynin “…qandalı görməsin” kitabını hamı oxumalıdır.

Həbsxananı anlamaq üçün...

İranı anlamaq üçün...

İnsanı anlamaq üçün...

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Xalça şərqisi – Rafiq Tağının hekayəsi
21:01 05 Avqust 2021
Mirzə Cəlilin nəvəsi Fransadakı səfirliyimizdə olub
18:54 05 Avqust 2021
Qəbələ Musiqi Festivalı başa çatdı
18:14 05 Avqust 2021
Yaxınları Rafiq Tağını ziyarət etdi - Foto
18:07 05 Avqust 2021
Tanınmış yazıçı ilə görüş keçiriləcək
17:30 05 Avqust 2021
Axına qarşı üzmədən nəyəsə nail olmaq qeyri-mümkündür
17:01 05 Avqust 2021
Azərbaycanda etdiyi bu rəqsə görə Rafet El Romanı topa tutdular - Video
16:14 05 Avqust 2021
Rafiq Tağının qardaşı: “Anam qətlə yetirildiyini bilmirdi, ona qurban demişdi” – Müsahibə
15:21 05 Avqust 2021
Yaponiyada alovlanan olimpiya məşəli və Türkiyədəki meşə yanğınları
14:43 05 Avqust 2021
Nobelli şair məhkəməni uddu
14:01 05 Avqust 2021
"Çocuklar duymasın"ın Havuçu yanğınsöndürənlərə qoşuldu - Fotolar
13:12 05 Avqust 2021
Başı kəsilən Sevinci necə xilas edə bilərdik?
12:26 05 Avqust 2021
Əri evə başqa qadın gətirdi, efirə çıxarmaq üçün ona əxlaqsız təkliflər etdilər, iki uşağıyla ac-susuz qaldı – Səfil həyatı yaşayan xanəndəmiz
12:02 05 Avqust 2021
Flora Kərimovanı hədəfə alanların əsl siması – Sevda yazır...
11:01 05 Avqust 2021
Azərbaycanda yeni musiqi aləti yaradıldı - Foto
10:31 05 Avqust 2021
44 müəllifdən 44 ən yaxşı hekayə - Yeni layihə
10:01 05 Avqust 2021
Kosmik raketlərdən bəhs edən peyğəmbər hədisi – Zamin yazır...
09:00 05 Avqust 2021
Xalq artisti Rafiq Hüseynovun film kimi həyatı - Maraqlı faktlar
21:00 04 Avqust 2021
Amerikalı vokalçının “Qarabağ Azərbaycandır” klipinin təqdimatı keçirilib
18:45 04 Avqust 2021
Yanğın “Rəcəb İvedik”in evinə yaxınlaşdı – Qalmaqal düşdü
18:01 04 Avqust 2021