writer1

Ayxan Ayvaz

Məqalə sayı

529
clock12:19 calendar-gray 04 İyun 2021 view-gray1503 dəfə oxunub
view-gray1503 dəfə oxunub

Həmid Herisçinin, Səfər Alışarlının belə etməsi faciədir

Kulis.az Ayxan Ayvazın "Ədəbiyyatımızın son vəziyyəti" adlı yazısını təqdim edir.

Ədəbi proses ölüb, yaxud da dondurulub. Bunun başqa adı yoxdur. Deyəsən, ədəbiyyat bizə yerli-dibli lazım deyil. Artıq yazmaq kənardan gülünc görünməyə başlayıb. Çünki ədəbiyyat adına heç nə yoxdur.

Müsabiqələr, yerli əsərlərin təbliği, qonorar, müstəqil, yaxud yarımüstəqil ədəbi jurnallar... Böyük bir boşluqdur. Hətta iş o yerə gəlib çatıb ki, Həmid Herisçi və Səfər Alışarlı kimi ölkənin ən ciddi iki imzası belə sponsor axtarışına çıxıb. Vəziyyət dözülməz həddədir.

Qonşularımıza baxıram, əsəb keçirirəm. Rusiyada keçirilən müsabiqələrin sayına baxanda başım gicəlləndi. Hər cür müsabiqə var: foto, rəsm, qısa hekayə, hekayə, şeir. Müxtəlif mövzular üzrə yazı müsabiqələri. Hətta məktub formasında yazılar belə.

Bir sözlə, bircə axtarışla yüzə yaxın müsabiqənin keçirildiyini görüb başını divara çırpmağın gəlir. Yaxud Türkiyə. Hər bank, hər bələdiyə azından iki müsabiqə keçirir, hər müsabiqənin də yaxşı mükafat fondu. Baxırsan, ağzın açıq qalır. Deyirsən ki, nə olardı, bu müsabiqələrin heç olmasa üçü bizdə olaydı.

Əsəblə, dişim bağırsağımı yeyə-yeyə saydım, Rusiyada 2021-ci ildə 30-dan çox müsabiqə keçirilir. Türkiyədə də təxminən eyni rəqəmdi. Hələ Gürcüstanı demirəm. Ola bilsin, yazının bu yerində demisiniz ki, biz həmişə özümüzü böyük ölkələrlə müqayisə edirik, əslində bu qüsurlu müqayisədir.

Razıyam.

Yaxşı, bəs Gürcüstana nə deməli?

Pandemiya şəraitində belə onlarla müsabiqəyə imza atdılar. Gürcü yazıçıları xarici dillərə çevrilir, dünyanın aparıcı, nüfuzlu mükafatlarına təqdim olunur. İki yazıçısı Buker mükafatının siyahısına düşdü. Sabah-birisigün Bukeri, yaxud Nobeli alsalar, heç də təəccüblənməyin.

Azərbaycana baxırsan, elə bil ədəbiyyat adlı heç nə yoxdur. Ədəbiyyat adına ancaq Azad Qaradərəlinin çıxan kitablarıdır. Vəssalam. Başqa heç nə baş vermir. Bir müsabiqə keçirirlər, iki ildən bir, onun da heç vaxt 1-ci yer qalibini müəyyənləşdirə bilmirlər. Mir Cəlal mükafatını deyirəm.

Sanki bu ölkədə 1-ci yerə layiq yazıçı yoxdur. Guya bunlar dəhşət obyektivdirlər. İkinci yerə üç nəfəri salırlar, qalan yerlərə də beş-altısını, vəssalam-şüttamam. Bu da oldu müsabiqə!

Nizami ili elan olunub. Bir-iki gözdən pərdə asmaq janrında müsabiqələri çıxmaq şərti ilə normal bir müsabiqə də keçirmirlər. İl artıq bitmək üzrədir, heç kimin yadına düşmür ki, bəlkə bir müsabiqə keçirək, yaxşı deyil, o boyda kişinin adına ayıb olar. Yox! Düşünən yoxdur! Elə bil, belə də olmalıdır.

Hələ müsabiqələr normal ədəbi prosesi olan ölkələr üçün xırda məsələdir. Nəşriyyat işini, kitab şəbəkəsini, yazıçıların qonorarlarını filan demirəm. Onlar, ümumiyyətlə, faciəvi vəziyyətdədir.

Oxucular haqlı olaraq deyə bilər ki, canınız çıxsın, başqa dilləri öyrənin, o dillərdə yazın, göndərin dünyanın aparıcı müsabiqələrinə. Ancaq yoxdu elə bir şey. Dünyada milyon yazıçı var, təkcə öz ölkəsinin aparıcı jurnallarına qəbul olunmaq necə çətin başa gəlir, bilsəniz, dəli olarsınız.

Yəni bu işin özü belə böyük əziyyətdir. Yaxşı, tərcümə eləyin deyəcəksiniz. Onun üçün də pul yoxdur. Tərcüməçilər havayı tərcümə eləmirlər axı. Azərbaycan yazıçısı da əsərlərini tərcümə elətdirmək üçün gərək maaşının yarısından çoxunu ortaya qoya. Bu cür də dolanmaq mümkün deyil.

Bilmirəm, nə vaxta qədər belə davam edəcək. Ölkənin ən ciddi iki yazıçısı sponsor axtarır. Başqa biri - Seymur Baycan kitablarının satılmadığından və ədəbi prosesin öldüyündən yazı yazır. O yazının hər sətirinə bol-bol göz yaşı düşür. Heç nə, ədəbiyyat ölüb, üstündə ağlamağımız qalıb. Başqa söz yazmağa gücü qalmır adamın.

Azərbaycan ədəbiyyatı! Allah rəhmət eləsin!

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Vandamın qudası niyə gündəm olur? - Mətbuatın sirri
12:01 22 İyun 2021
Sözümüzün Cahangiri - Müşfiq Şükürlü yazır
11:30 22 İyun 2021
Bir şairi öldürdülər – Günün Şeiri
11:00 22 İyun 2021
Anarın hekayəsi Monteneqronun populyar saytlarında
10:30 22 İyun 2021
Tanınmış şair vəfat etdi
09:56 22 İyun 2021
Azərbaycanlı yazıçıdan lezbiyan haqda hekayə: Mən səni həmişə sevəcəm
09:01 22 İyun 2021
Jan Pol Sartrın dahiyanə hekayəsi – Mətn
21:00 21 İyun 2021
Nizami Gəncəviyə həsr olunmuş beynəlxalq konqres keçiriləcək
18:56 21 İyun 2021
Mədəniyyə nazirliyi yeni müsabiqə elan etdi
18:22 21 İyun 2021
Məşhur aktyor dünyasını dəyişdi
17:43 21 İyun 2021
Kitab yandıran qonşu qadın – 13 yaşlı Selcanın hekayəsi
17:11 21 İyun 2021
Nizami Gəncəvi yaradıcılığı Ukrayna radiosunda
15:39 21 İyun 2021
Şair, yazıçı, müğənni, bəstəkar…
14:49 21 İyun 2021
Fulya Öztürk: “Film təklifinə çox təəccübləndim” – Video
14:01 21 İyun 2021
Qarbaçovu üzünə söydü, özündən xeyli cavan xanımla evləndi, qızı ona görə intihar etmək istədi – Dövlət katibimizin faciəvi sonu
14:01 21 İyun 2021
“Dünyanın sülh kitabı”nda azərbaycanlı yazıçı da yer aldı
13:35 21 İyun 2021
Dədə Süleyman: "Ayıb olmasın deyə, atam adımı dəyişdi" - Müsahibə
12:52 21 İyun 2021
El Romanın imza günü keçiriləcək
12:49 21 İyun 2021
Fulyadan film çəkən rejissor: “Mənim belə bir öhdəliyim yoxdur” – Müsahibə
12:11 21 İyun 2021
Vahidin bu şeirinin bir misrasını başqa şair yazdı – İlginc fakt
11:30 21 İyun 2021