writer1

Sərdar Amin

Məqalə sayı

99
clock12:03 calendar-gray 17 Fevral 2020 view-gray12289 dəfə oxunub
view-gray12289 dəfə oxunub

Vaqif Mustafayev niyə belə edir?

Kino anlayışı yetkin olan şəxslərin ağzını arayın, dünya kinosu fonunda özünəməxsus dəst-xətti ilə seçilən azərbaycanlı rejissorlardan sual alarkən çox düşünməli olurlar, lakin sonda bir imza var ki, kino bilicilərini quyudan çıxarır: Vaqif Mustafayev.

Azərbaycanda kütləvi tamaşaçı rəğbəti qazanmadığı halda metaforaları, ironiyası, postmodern ideyaları ilə seçilən səhnələrlə zəngin Vaqif Mustafayev kinosu müəllif filmi kimi dünya kinotənqidçilərinə təqdim edə biləcəyimiz nadir əsərlərdəndir.

“Yaramaz”, “Hər şey yaxşlığa doğru”, “Yoxlama”, “Fransız” və s. ... Bu filmlərin altına imza atacaq qədər ayıq adam sonda bir televiziyada gün-gündən necə bata bilir?

Televiziya mütəxəssislərinin bir bənzətməsi var: “Televiziya bataqlıqdır. Ora düşən şəxs, bu bataqlıqdan çıxa bilmir”.

Vaqif Mustafayevin televiziyasında vəziyyət bir az da gərgindir: kənarları qurumuş, yalnız mərkəzi lillənən bu bataqlıq yalnız Vaqif müəllimi batırmaqla məşğuldur. Böyük rejissor tərpəndikcə bu çıxmazda bir az da kiçilir, gözdən itir...

Bəzən düşünürəm ki, Vaqif Mustafayevin “Space” sevdası platonikdir, bəlkə də televiziya ilə bağlı uşaqlıq travması var, o, bu peşəni gözündə nə zamansa o qədər şişirdib ki, indi bir dürlü həmin şarı partladıb içindən çıxa bilmir.

Sadaladığım filmlərin rejissoru belə bir televiziyadan çox-çox böyük deyilmi? O, həm özünə, həm ölkəsinə, həm dünyaya – həm də elə sənətə rejissor kimi daha gərəkli ola bilməzdimi?

Məsələn, “Hər şey yaxşılığa doğru” filmində bir erməni əsgərinin meyitini İçərişəhərin dolanbaclarında – gah döngədən keçə bilmək üçün, gah səhvən, gah da inanaraq bir neçə azərbaycanlı evinə salıb çıxarmaqla, əslində, bütün konfliktlərin mərkəzində insanın durduğunu, onun milliyyətinin əyninə biçilmiş bir paltar olduğunu və bir gün insan öldükdən, bütün dünyəvi məsələlərdən arındıqdan sonra ortada yenə çılpaq adamın qaldığını unikal kino dili ilə tamaşaçıya çatdıran rejissor günlərin bir günü “Sevimli mahnı”, “Mikayıl şou”, “Prime time” kimi proqramların altına necə imza ata bilir?

Məsələn, mən “Space” TV-də istənilən ürəkbulandıran səhnəni gördükdə Vaqif Mustafayevi düşünürəm, ardınca hər şeyin yaxşılığa doğru getdiyinə inanmağa çalışıram, sonra özümə təsəlli verirəm: hazırda Vaqif müəllim geniş iş otağında pərişan halda kreslo ilə sözsüz dialoqdadır, bu “çal-çağır” verilişlərinə, ayağa qalxıb canfəşanlıqla əl çalan adamlara baxır, amma proqramların gediş sürətini azaldıb, “slow-motion” görüntülərə tamaşa edir... Qulaqlıqda İniarritunun “Babil” filminin soundtreki... Ağlayır Vaqif müəllim...

“Palatka toyu”na çevrilmiş “Space”i Vaqif Mustafayevin onu başa düşməyən kütlədən aldığı qisas kimi qiymətləndirib marginal bir müstəvidə toxtaya bilərik. Lakin V.Mustafayevin bu ildən start verdiyi “Sadə həqiqətlər” verilişi bizi bu əlahiddə yuvada da dinc qoymur. Az əvvəl söz açdığım “palatka verilişləri” Vaqif Mustafayevin ironiyası idisə, demək “Sadə həqiqətlər” verilişi də onun Azərbaycana real baxışıdır. Reallıqda isə Vaqif müəllimin problemləri qonaq çağırdığı eks “metroman” Tağı Əhmədov və onun illər əvvəl metro zirzəmilərində ayaqqabı satan adamlardan yığdığı kirayə pulunun miqdarıdır.

Məsələn, Vaqif Mustafayevin zahiri simasını gizlədiyi, əslində isə əsl simasını gizləməyə çalışdığı bu verilişdə Tağı Əhmədov deyir ki, jurnalistlər kiminsə sözünə istinadı kafi saymamalı, həqiqəti obyektin özündən dəqiqləşdirməlidir. Əlavə edir ki, dəqiqləşdirmədən şayiə yayan belə jurnalistlərin yıxıb yerə ağzına-ağzına vurmaq lazımdır.

Vaqif Mustafayevsə az sonra “yerə yıxıb ağzına-ağzına vurulmalı” jurnalistlərin şayiəsini yayaraq deyir: “O jurnalistlərin yazdığına görə, metroya atılan hər 4 jetondan 1-i sizin cibinizə gedir”.

Nəticəni özünüz düşünün!

Gallery

“Space”də özünü İTV-nin Dadaşlinskisi kimi aparan qocaman rejissor, görəsən, onu bu ölkədə başa düşən və bundan sonra da başa düşəcək kinosevərləri düşünmür?

Bu gün rəhbərlik etdiyi televiziyanı özünün ironik teleserialı sayaraq Vaqif Mustafayevə haqq qazandırmağa çalışan sənətsevərlərə inanıb “Vaqif Mustafayev faciəsi”ndən yayınmaq da olar, amma özümüzü aldatmaqla uzağa getmirik və amansız suallar yaxamızı buraxmır: Filmləri Kann Festivalında nümayiş olunan, müxtəlif ölkələrdə əsərlərindən dərslik kimi istifadə edilən, nüfuzlu film festivallarına münsif kimi dəvət alan bir rejissora Azərbaycanın ehtiyacı yoxdurmu?

İki dəfə “Palma budağı” qazanan Əmir Kusturitsadan heç də balaca olmayan Vaqif Mustafayevin əllərini uzun obyektivli kameranın tutacağında görməli olduğumuz halda, Rəşid Mamudovla bir stol arxasında, ağacdan tökülən xəzəl kimi yellənən görürük.

Vaqif müəllim, niyə belə eləyirsiniz?

Ay Vaqif müəllim!

Eşitmir e...

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

“Azərbaycanın klassik 12 instrumental muğamı” kitabı təqdim olundu
18:59 27 Yanvar 2021
Mədəniyyət naziri Fransanın dövlət katibi ilə görüşdü
18:11 27 Yanvar 2021
Qarabağda mina təmizləyənlərdən film çəkildi - Video
17:28 27 Yanvar 2021
Bizim keçmişimiz əl-ələ gəzir - Elvin Bakiroğlunun yeni şeirləri
16:46 27 Yanvar 2021
Di Kaprio ABŞ prezidentinə açıq məktub yazdı
16:01 27 Yanvar 2021
Fərhad Bədəlbəyli: “Bülbülün həyətinə girəndə qorxdum” – Şuşa söhbəti
15:18 27 Yanvar 2021
Çində "Nizami irsi" layihəsinə strat verildi
14:46 27 Yanvar 2021
Klassikanı niyə oxumalıyıq?
14:01 27 Yanvar 2021
Psixoloq: “Media intihar xəbərlərində ehtiyatlı olmalıdır” – Müsahibə
13:20 27 Yanvar 2021
Balaca ifaçımız beynəlxalq mükafat aldı
12:41 27 Yanvar 2021
Valları rekord qırdı, ailəsini atıb "müqəddəs ata" oldu, rahibəylə eşq yaşadı - Azərbaycanlı şairin qeyri-adi həyatı
11:58 27 Yanvar 2021
İki gündən bir ağlaşma quran sənətçilər
11:29 27 Yanvar 2021
“Uşağın duası” işıq üzü gördü
11:09 27 Yanvar 2021
90 yaşlı aktyor ata oldu
10:43 27 Yanvar 2021
Tofiq Bakıxanov “Şərəf” ordeni ilə təltif edilib
10:16 27 Yanvar 2021
Samirə Əşrəfə ağır itki üz verib
10:06 27 Yanvar 2021
Təbrizli yazar: “Nizamini məqbərədən çıxarıb xalqın həyatına qaytarmalıyıq” – Müsahibə
09:01 27 Yanvar 2021
“Ulduz” jurnalının yeni nömrəsi işıq üzü görüb
19:20 26 Yanvar 2021
Nizami ilə bağlı müsabiqə elan olundu - Şərtlər
18:42 26 Yanvar 2021
Dəlisov yellərə məndən salam de - Natiq Əlisoyun şeirləri
17:29 26 Yanvar 2021