writer1

Fazil Mustafa

Məqalə sayı

6
clock09:59 calendar-gray 25 İyul 2019 view-gray632 dəfə oxunub
view-gray632 dəfə oxunub

Atamın əllərinin içi

Atamın əllərinin
İçi qabar-qabardır.
Əlində hər binadan
Sanki xatirə vardır.


Bu, orta məktəbin ikinci sinfində oxuyarkən yazdığım, sonradan “Azərbaycan pioneri” qəzetində dərc olunan “Atam bənnadır” şeirindən bir parça idi. Onun əllərinin içinin qabarını uşaq yaddaşımda yerləşdirmişdim. Bəlkə də ata obrazı mənim üçün o qabardan başlayırdı. Və ata qarşısında sonrakı məsuliyyət duyğusunu da daha çox bu qabar içimdə qabardırdı.


Bu gün atam Qəzənfərin doğum, həm də yubiley günüdür. Rəsmi formada belə deyirlər ki, yaşasaydı 80 yaşı tamam olacaqdı. Ancaq “yaş” və “yaşamaq” sözləri hər nə qədər bir-birinə yaxın məna və səslənişdə olsalar da, insan ömründə bir-biri ilə üst-üstə düşən məfhumlar sayılmazlar. Ümumilikdə isə insan ömrünün “yaş” üzərindən dəyərləndirilməsinin hər zaman “yaşamaq” üzərindən dəyərləndirməsinə uduzduğunu görürük. Lermontov yaşı ilə Şirəli Müslümov yaşının fərqinin intellektual müəyyənləşdirməsi yetərlidir ki, sonuncu iddianın doğruluğunu təsdiqləmiş olaq.


O, 72 yaşın içində 72 günmü, 72 aymı yaşadı - bilmirəm, ancaq bilirəm ki, o, bu ömrü qurucu insan olaraq yaşadı. İnsanın ölümündən sonra tanıyanların yaddaşında xoş ovqatla xatırlanması yetərlidir ki, yaşadığını isbatlamış olsun. İndi mən Naxçıvan şəhərinin binalarının bir qisminin yaxınlığından keçərkən onu xatırlayıram. Həyətimizdə divarlara düzdüyü maraqlı mozaik rəsmləri seyr edərkən gözümün önündə canlandırıram. Ancaq onu yalnız bu maddi görüntülər üzərindən, ailə məclislərindən, ibrətamiz yumorlu məsəllərindən, videolarından, fotolarından, qəbir daşından süzərək xatırlamaq istəməzdim. Məhz özümdən, öz obrazımdan ona doğru boylanmaq istəyirəm. O, hər şeydən daha artıq mənim düşüncə azadlığımın ilk təminatçısı olduğuna görə içimdə sayğınlığını qoruyur.


Ailə şərtlərinin ağırlığına görə, ali təhsil ala bilməmişdi. Təqaüdçü ata-anası, səkkiz qardaş-bacının yükünü 18 yaşında ailənin böyük övladı kimi çiyninə götürmüşdü. 20 yaşında evləndiyində öz ailə qayğısını da ayrıca məsuliyyət olaraq daşımağa məhkum olmuşdu. Bənnalıqdan iş icraçılığına qədər fiziki ağırlığı təsəvvürolunmaz bir çalışma yolu keçmişdi. Əməkdar inşaatçı adını da haqqıyla almışdı. Biz dörd qardaş iki bacının qismən sıxıntısız böyüməsi üçün hər cür fədakarlığı etmişdi. Ancaq bütün bunların içində hər zaman onun özəl sevgisini üzərimdə hiss etməyimi vurğulamalıyam.


O, özü təhsil ala bilmədiyinə görə övladlarının bilgili olmasını çox istəyirdi. O, mənə ayrıca imtiyaz tanımışdı, mənim oxumam üçün hər cür imkan yaratmışdı, orta məktəb illərindən turist qruplarında Moskvaya, Leninqrada, Riqaya təkbaşına səyahətimi təmin etmişdi. Ən başlıcası isə hər həftə əlimdən tutub Naxçıvan şəhərində olan iki kitab mağazasından istədiyim kitabı almağı, kitabların içində eşələnmək üçün səbrlə gözləməyi borc olaraq görmüşdü.


Mənim kitab dünyasına girişimi dəstəklədiyinə görə, şeirlərimin, məqalələrimin çap olunmasına həvəslə yardım etdiyinə görə, təhsil almaq üçün bütün səylərimi dəstəklədiyinə görə və ən başlıcası da uşaqlığımdan bəri düşüncə azadlığımı məhdudlaşdırmadığına görə ona sevgim və sayğım böyükdür. Biz onunla dünyagörüş olaraq yaxın deyildik, ancaq o, həyat şərtlərinin yaratdığı əngəllərə görə vara bilmədiyi ucalıqlarda məni görmək istədiyini gizlətmirdi. Mən insanın dünyasını dəyəişməsindən sonra işlədilən “kaş kə yaşasaydı” ifadəsini heç zaman sevmədim, anlamadım. Atam barədə də bu ifadəni işlətməyi heç zaman düşünmədim. Çünki xeyirli, faydalı insan kimi yaşadı, qurdu, öldü. Ömrün yaşı olmur ki... Sadəcə dəyəri, anlamı olur.


Və yenə də yuxarıda qeyd etdiyim şeirin birinci bəndinə qayıdıram:


Oxuduğum məktəbi
Tikibdir mənim atam.
Arzum budur onuntək
Mən də qurub-yaradam.


Mənim üçün hər bir “yaşamaq” məfhumunun arxasında həm də hərfi və ya məcazi mənada bir məktəb anlayışı durur. Həm də oxuduğum məktəbi tikdiyinə görə böyük şükranlıqla anıram səni Atam! Haqqın hər an üzərimizdədir, boynumuzdadır Böyük Kişi! Allah ruhunu şad etsin!

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Bir oğlu öldü, ikinci oğlu anasını tərk etdi-Papaqçıya ərə gedən Xan qızı
14:29 15 Avqust 2020
"Alacaqaranlıq" seriyasının müəllifindən oxuculara kitab müjdəsi
13:43 15 Avqust 2020
Xurşidbanu Natəvana layihə həsr olundu - Video
11:20 15 Avqust 2020
Tanınmış bəstəkar koronavirus peyvəndinin sınaqlarında könüllü oldu
11:01 15 Avqust 2020
Məşhur gitara ifaçısı vəfat etdi
10:28 15 Avqust 2020
Bu filmə görə 400 nəfər işdən çıxarılacaqdı – Rejissorların boyun qaçırdığı Azərbyacan filmi
08:57 15 Avqust 2020
Daha bir nəşriyyat Polad Həşimovla bağlı kitab nəşr etdi - Foto
18:36 14 Avqust 2020
Ayı balalarını oğurlayan çoban - Qorxmaz Şıxəlioğlu yazır...
17:14 14 Avqust 2020
Tom Kruzun çəkildiyi filmin meydançasında yanğın baş verdi
16:05 14 Avqust 2020
Xalq artistinin qızı atasının şeirlər kitabını nəşr etdirəcək
15:19 14 Avqust 2020
Oğlu Xalq artistinə klip çəkdi - Video
14:28 14 Avqust 2020
Əsl adı Pənah idi, kasıb atası ona yalnız keçi dərisindən dəf düzəldə bildi - Sürücü, vaqon ustası, montyor Alim Qasımov - Maraqlı faktlar
13:32 14 Avqust 2020
Almaz Ələsgərli efirdə erməni mahnısı oxudu - Video
12:38 14 Avqust 2020
"Sevastopol uğrunda döyüş"ün qəhrəmanı vəfat etdi
12:17 14 Avqust 2020
Bizi kütləvi öldürmək məsələsi... - Bütün bunlar masonların işidir?
11:27 14 Avqust 2020
Gənc yazara ağır itki üz verdi
10:39 14 Avqust 2020
Filmimiz beynəlxalq festivalda mükafat qazandı
10:00 14 Avqust 2020
Məni şərləyib qardaşımın gözündən salmaq istəyirdi - Bircənin romanı
08:59 14 Avqust 2020
Türk aktrisası vəfat etdi
18:30 13 Avqust 2020
Azərbaycanda əcnəbi serialların yayımı bərpa olundu
17:57 13 Avqust 2020