news-inner
clock08:30 calendar-gray 17 Dekabr 2016 view-gray348 dəfə oxunub
view-gray348 dəfə oxunub

Üç övladı olan tənha ata - “Naməlum kino”

Kulis.az “Naməlum kino” layihəsində Cəmil Quliyevin 1988-ci ildə çəkdiyi “Cansıxıcı əhvalat” filmini təqdim edir.

Süjet: Ahıl Murad kişi (Giuli Çoxonelidze) arvadı (Fatma Xizroyeva) ilə dəniz kənarında, gözdən-könüldən uzaq bir yerdə, köhnə daxmada yaşayır. O, daim susur, kimsəylə danışmır. Qonşu Əliheydər (Dadaş Kazımov) onun şəhərdə yaşayan oğullarına atalarının xəstə olması barədə xəbər verir.

Oğulları uzun müddətdir ki, valideynlərini yoluxmur.

Onların hər birinin işi, ailəsi, qayğısı var. Əliheydər düşünür ki, oğullarını görmək Murada yaxşı təsir göstərəcək.

Muradın oğullarından biri Fuad (Hamlet Xanızadə) milis orqanlarında işləyir. Ortancıl oğul Rauf (Rafiq Əliyev) qeyri-qanuni yollarla pul qazanır. Kiçik oğul Elçin (Əyyub Qiyas) isə yazıçıdır.

Oğullar valideynlərinə baş çəkməyə gəlirlər. Ata oğullarını görəndə sevinmir, qaşlarının düyünü açılmır. O, ancaq susur. Atalarını yoluxma prosesi tədricən oğulların konfliktinə, qarşılıqlı ittihamlarına çevrilir. Məlum olur ki, qardaşlar eyni şəhərdə yaşasalar da, bir-birinin evini tanımır.

Fuad Raufu ona karyerasında irəliyə getməsində maneçilik törətdiyini, qardaşı olduğuna görə cinayətlərinə görə onu həbs eləyə bilmədiyini deyir. İttiham olunan Rauf isə qardaşına onun arxasında dayanmadığını, dəstək olmadığını irad tutur. Mübahisəni kənardan izləyən kiçik qardaş isə onlardan fərqli olaraq şəxsiyyət olduğu ilə öyünür. Qəzəblənən qardaşlar onu dənizin yaxınlığındakı bir daxmaya salırlar...

Ata və oğullar problemi, qardaşlar arasında münaqişə, valideyn-övlad münasibətindəki yadlaşma klassik əhvalatdır. Ədəbiyyatda və kinoda ən çox işlənən, müxtəlif yozumlara məruz qalan mövzulardan biridir.

“Naməlum kino” layihəsində bu mövzuda işlənmiş bir neçə film təqdim eləmişik.

Eldəniz Quliyevin “Mürşid kişi niyə susur” hekayəsinin (E.Quliyev həm də ssenari müəllifidir-S.S.) əsasında ekranlaşdırılan əsər bir neçə cəhətinə görə bu mövzuda çəkilmiş filmlərimizdən fərqlənir.

Əgər digər filmlərdə motiv üzdən işlənirdisə, təsvirlər daha çox illüstrativ xarakter daşıyırdısa, personajların münasibəti, vəziyyətlər zəruri psixologizmlə yüklənmirdisə və kamera passiv qalırdısa, “Cansıxıcı əhvalat”da əksinədir.

Əvvəla burada ata ailədəki bədbəxtliklərin səbəbkarı, diktator xarakterlidir.

İkincisi, Cəmil Quliyevin nəql texnikasında kamera həm müşahidəçidir, həm də təsvirin dərinliklərinə, personajların düşüncələrinin alt qatına enir.

Xüsusən də məkan faktorunun ön plana çıxması dramaturji çeviklik yaradır, əhvalatın mühüm, ana obrazına çevrilir.

Boş, monoton, soyuq məkan təsvirləri, dumana bürünən ev, paslanmış maşın, tənha yelləncək, skamya, adamsız yerlər, fırfıra qəhrəmanların, əhvalatın ovqatını, doğmalar arasında ünsiyyət çətinliyini vizuallaşdırır.

Filmdə musiqi yox, əşyaların, küləyin, dənizin, soyuqluğun səsi var.

Və bütün bunlar, üstəlik yerində işlənən uzun, statik planlar filmi doğrudan da cansıxıcı eləyir, valideynlərini tez tərk eləmək istəyən, böyüdükləri mühitdən sıxılan, qaçmaq istəyən oğulların da əhvalına uyğunlaşır.

Əhvalatda didaktika, tamaşaçını yönləndirmık yoxdur. Müəlliflər tamaşaçını polemikaya dəvət edir, nəticəni onun öhdəsinə buraxır.

Tez-tez radioda sənaye və istehsalatdakı problemlər barədə diktor mətnlərinin səslənməsi təsadüfi deyil. Film 1988-ci ildə, yenidənqurma illərində çəkilib və ailə münasibətləri fonunda həmin dövrün mənzərəsi də canlandırılır.

Epizodlardan birində qardaşlar sonbeşik Elçin onları “siz primitivsiz” dediyinə görə daxmaya salıb unudurlar. Axşam evə gələndə qəfil onu xatırlayır, xilas etməyə tələsirlər.

Nə qədər soyuqluq olsa da, hər halda qardaşlar arasında doğmalıq bağı hələ qalmaqdadır və demək ki, heç nə tam itməyib.

Ailədəki yadlaşmada ata Muradın payı xüsusidir. Qardaşların xatirəsindən bilinir ki, ata sərt rəftarı ilə oğullarına uşaqlıqlarını yaşamağa qoymayıb, öz iradəsini diktə eləyib.

O, yuxularında tez-tez gənc ikən güllələdiyi atları görür. At filmdə muradı simvolizə edir. Adı da Murad olan ata atı - muradı qətlə yetirməklə günaha batır: ailədəki istiliyi məhv edir, uşaqların arzularını, azadlığını boğur. Tale onu övladlarının laqeydliyi, soyuqluğu ilə cəzalandırır. Ata ahıl çağında günahının bədəlini ödəyir...

Film rejissor Arif Babayevin xatirəsinə həsr olunub.

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Filarmoniyada 20 Yanvar faciəsi qurbanlarının xatirəsi yad olunub
17:10 20 Yanvar 2021
Eynşteyn əsrin ixtirasına görə bu romanlara borcludur - Ən sevdiyi 5 kitab
16:20 20 Yanvar 2021
146 nəfərin bir hekayəti...
15:10 20 Yanvar 2021
Larisa adını niyə dəyişmək istəyirdi, anasının yuxusuna girib nə dedi? - 13 yaşlı şəhidimiz
14:00 20 Yanvar 2021
“Harri Potter” filminin ulduzu kinodan getdi
12:45 20 Yanvar 2021
Tanıdığım ilk şəhid
11:30 20 Yanvar 2021
Məşhur serialın aktyoru vəfat etdi
10:20 20 Yanvar 2021
Müstəqillik tarixinin ən möhtəşəm 20 Yanvarı - Şərif Ağayar yazır...
09:01 20 Yanvar 2021
"Sənin bu “qadın travmandan” xeyli həzz aldım" - Seymurla Aygün Aslanlının söhbəti
18:40 19 Yanvar 2021
"Simpsonlar"ın ssenaristi öldü
17:56 19 Yanvar 2021
Orxanı yenə polis apardı – Əsgərlikdəki şairlə söhbət
17:12 19 Yanvar 2021
Balacalar üçün onlayn tamaşa
16:31 19 Yanvar 2021
“Qarabağ hekayələri” qırğız dilinə tərcümə olundu
15:53 19 Yanvar 2021
“Mən xəbərləri oxuyanda qarşımda avtomatlı əsgər dayanmışdı” - Məşhur diktor 19 yanvar gecəsi AzTV-də baş verənlərdən danışır – Müsahibə
15:11 19 Yanvar 2021
“Arşın mal alan” Düşənbədə təqdim olundu
14:38 19 Yanvar 2021
Xalq artisti dünyasını dəyişdi
14:00 19 Yanvar 2021
Məşhur tarzən müğənnini qınadı: "Şəhid verdiyimiz dövrdə toy oxumusan"
13:17 19 Yanvar 2021
Leonardo da Vinçinin itmiş əsəri tapıldı
12:39 19 Yanvar 2021
Şair-əsgər anası: “Gizlində oğlumun çəkmələrini öpürdüm” – Müsahibə
12:01 19 Yanvar 2021
Məşhur prodüser həbsxanda vəfat etdi
11:25 19 Yanvar 2021