news-inner
clock15:03 calendar-gray 19 Sentyabr 2017 view-gray338 dəfə oxunub
view-gray338 dəfə oxunub

Fuad Poladovun susqun dərsi

“Hər şeyə, sosial düzənə, demokratiyaya, mesaja, məqsədə, seçimə laqeyd olan, özünü sıradan dünyadan ayıran və onun iyerarxik nizamını, əsas əlaqələrini tanımayan, ona yuxarıdan aşağı baxan sənət məhz bu laqeydliyi üzündən siyasidir, heç bir siyasi mübarizədə olmadığı üçün siyasidir”

D.Koylan

İndi teatr məsələsi oxunaqlı olub, Milli teatrda baş verənlər haqda yazı oxunaqlı sayılır. Məndən də məhz bu mövzuda yazı istəyiblər.

Halbuki, fəlsəfi anlamda, estetik anlamda teatr həyatımıza girə bilməyib. Adda-budda maraqlı məqamlar olub, teatr özünü xatırladıb, keçmiş sevgili kimi duyğulandırıb da, amma böyük mənada teatr cəmiyyətə, cəmiyyətsə teatra maraqlı ola bilməyib.

Google-da axtarış verdikdə “Milli teatr” sözü çox axtarılan, açar söz kimi təklif olunur. Müzakirələr səngimir, hətta Fuad Poladovun teatrdan getməsilə mövzu təzələnib, “qazandıqmı, itirdikmi” deyə iki mövqe cəbhəsi yaranıb. Nə gözəl.

Bir yazı da biz qaralasaq, teatrı qiymətə mindirsək, ya gözünə bir az pafos qatsaq, orda nə baş verdiyinə toxunsaq, adamlar tıklasalar bu yazını…

Milli teatrda nə baş verir, bundan şeytan da baş çıxarmaz. Özünü itirməsə bəlkə də baş çıxarardı.

Amma bir düşünək: orada baş verən xırdalıqların nəyi maraqlıdır? Görünənlər bəs deyilmi? Bura qədər olanlar kifayət deyilmi? Peşəkarlar tərəfindən istedadlı sayılan aktyor Hikmət Rəhimov işdən çıxarılır, bunun ardınca teatrın hətta dövrün ən böyük aktyoru Fuad Poladov da bu səbəblə işdən istefa edir.

...Filosoflardan birindən belə bir fikir oxumuşdum: “Adamlar qəribədir, düşünmək azadlığı varkən, onlar söz azadlığı istəyirlər”.

Sual elə buradadır - düşünmək azadlığı varmı? Axı düşünmək qorxuludur, düşünmək problemlidir. Düşünmək əsəb deməkdir. Başını aşağı salıb sənətinlə məşğul olmaq varkən... Həm də başqasını düşünmək. (Oysa sənətçinin işi elə başqasını düşünməkdir - başqasını, səhnədə obraz deyiləni - yanındakı insanı, uzaqdakını...)

Tarix göstərir ki, başını aşağı salıb sənətlə məşğul olanda da gedib bir yerdə dalana dirənirsən. Fiziki olaraq sağ qalib mənəvi olaraq yox olursan. Sənətinsə hədəfi mənəvidir. Onda bu politkorrekt mülahizələr yürüdən sənətçilər gülməli deyilmi? Özünü niyə, hansı gün üçün qorumalısan? Bundan sənətin qazandığı nə olacaq?

Aktyor Fuad Poladovun teatrdan getməsi məhz məqsədi, meyarı vurğulayır, nəticəni yox. Bu hərəkət məsuliyyəti vurğulayır, insanlara ruh, mənəviyyat verməli olan bir nöqtədə dayanmağın məsuliyyətini xatırladır.

Çünki sənətçinin məsuliyyəti daha ağırdır, dövlət məmuru vətəndaşa görə məsuliyyət daşıyırsa, sənətçi insana görə məsuliyyətlidir. Başqalarından fərqli olaraq o, nəticəyə yox, məqsədə yönəlikdir. Yönəlik olmalıdır.

Nəticə onsuz da elə ciddi dəyişmir. Teatrın misalında: müstəqil teatrlar yoxdur, onlara hər hansı dövlət yardımından söhbət gedə bilməz, iki ildən bir beynəlxalq teatr konfransı keçirilir, amma ölkədə teatrla bağlı bir nəşr də yoxdur (nə etməli onda da teatrşünas yox, teatr yazarları yetişir), təqaüdə, ada hətta maaşa bağlanan teatr adamları hansı şərtlə və necə işləyir, tamaşalara ayrılan maliyyə necə xərclənir, keyfiyyət bu məbləğlə mütənasibdirmi?

Teatrın mövzuları nədir və o seçimdə nə qədər azaddır? Ümumiyyətlə, onun seçim azadlığı çabası belə varmı? Sənətçimi özünü dövlətə, onun məmuruna borclu bilir, daha düzü məmur onu borclu çıxarır, yoxsa dövlət, onun məmuru sənətçiyə şərait yaratmağa borcludur?

Özünü sənət adamı kimi yox, dövlət qurumuna tabe sıravi kimi hiss edən teatr adamları üçün meyarlar nədir? “Başını aşağı salıb, işini görmək”?

“Başını aşağı salıb sənətinlə məşğul olmaq” ideologiyasına qarşı aktyor Fuad Poladov pafoslu çıxış-filan etmədi, sadəcə öz sənəti üzrə kiçik bir master-klass keçdi. Ən yaxşı bildiyi bir teatr elementindən.

Susmaqla pauzanın fərqi haqda...

news-inner-user
Aliyə

999 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Eldar Quliyev "İstiqlal" ordeni ilə təltif olunub
15:16 24 Yanvar 2021
İlbzlərin sevişməsindən həzz alan kişi
11:32 24 Yanvar 2021
Kamal Abdullanın romanı Almaniyada çap olunub
17:38 23 Yanvar 2021
Xudu Məmmədov Zəlimxan Yaquba onunla bağlı hansı sirri açdı? – Xatirə
16:30 23 Yanvar 2021
Aydın Kazımzadənin yeni kitabı işıq üzü gördü
15:30 23 Yanvar 2021
"Qaltan dərəsi" adlanan ərazidən tunc dövrünə aid tarixi abidələr tapılıb - Fotolar
14:20 23 Yanvar 2021
Yağışın xatırlatdığı qız – Eyvaz Əlləzoğlunun hekayəsi
13:31 23 Yanvar 2021
Cangüdəni və köməkçisi əfsanəvi modelyer haqqında kitab yazdı
12:23 23 Yanvar 2021
Pərakəndəlik Nizami ilinə heç nə verməyəcək - Filoloq yazır
11:01 23 Yanvar 2021
Xalq artisti TƏBİB-ə müraciət etdi: "Bu vəziyyət peşəkarların itkisinə aparır"
10:36 23 Yanvar 2021
Nazirlik qələbəmizlə bağlı film müsabiqəsi elan etdi
10:17 23 Yanvar 2021
Fuad Poladov: “Başımı qırxıb məni Sumqayıta göndərdilər” – Müsahibə
09:00 23 Yanvar 2021
“Qətibə İnanc” tamaşası nümayiş olunacaq
18:55 22 Yanvar 2021
Məşhur aparıcılar AzTV-də "ər-arvad" oldu - Foto
18:16 22 Yanvar 2021
Nizami Gəncəviyə həsr olunmuş sərgi açılıb
17:35 22 Yanvar 2021
Hayl Hitler! - Qısa hekayə
16:55 22 Yanvar 2021
Zəfər Muzeyi harda olacaq? - Rəsmi açıqlama
16:23 22 Yanvar 2021
Bakıda Fransa filmləri festivalı başladı
15:55 22 Yanvar 2021
Birinci yerə layiq görülən yazar: “Bizdə müsabiqələr hamının könlünü almağa hesablanır” – Müsahibə
15:18 22 Yanvar 2021
Məşhur aktrisa vəfat etdi
14:37 22 Yanvar 2021