writer1

Aqşin Yenisey

Məqalə sayı

74
clock13:14 calendar-gray 16 Avqust 2011 view-gray981 dəfə oxunub
view-gray981 dəfə oxunub

Amerika əxlaqına düzəliş

Müasirlərimizdən biri həmişə deyir ki, biz azərbaycanlıların evində mütləq həmişə öz-özünə danışan, çalıb-oxuyan bir televizor olmalıdır, yoxsa milliliyimizə xələl gələr. Bir dostumun arvadı isə etiraf edir ki, televizor onun ikinci həyat yoldaşıdır.

Fikir vermişəm, qadınlar bu “cahan mülkünü” daha çox qulaqları ilə hiss etdikləri üçün televizor məişətdə onlardan ötrü bir qulaq yoldaşı kimidir. Dəxli yoxdur ekranda nə danışırlar, nə göstərirlər, təki soğan soyanda, mürəbbə qabını icazəsiz götürüb ağız-burnunu, üst-başını “al-qana” qərq etmiş uşağı şapalaqlayanda, içib, evə xəkəndaz almağı unutmuş ərin qarasına deyinəndə böyür-başında nəsə öz-özünə danışsın. Qadının heç vecinə də deyil televizorda danışan Ərdoğandır, yoxsa İbrahim Borçalı; kim olur olsun, təki susmasın, bir ucdan üyüdüb-töksün.

Allah ölənlərimizə rəhmət eləsin, mənim nənəm televizorda ən çox dünyanın siyasi liderlərinə tamaşa edirdi, arvadın quşu ən çox Yasir Ərafata qonmuşdu. Yetmiş yaşında fanatı idi Fələstin liderinin. “Ərafat” deyə-deyə də canını tapşırdı. Özü də gözlərinə mirvari suyu gəldiyi üçün televizora ən iri çaplı eynəklə də baxa bilmirdi. Uşaqlar hardansa ona böyüdücü şüşə tapıb vermişdilər, hansı ki, bu şüşəni səyyahlar günəşə tutaraq ocaq qalamaq üçün istifadə edirlər. Arvadın bu şüşəsinin arxasından baxanda bütün dünya əyri-üyrü görünürdü. Bəlkə də, elə buna görə qarı ömrünün son illərində dünyanın əyriliyindən şikayətlənirdi.

Guya, onların dövründə dünya daha düz imiş, halbuki nənəmin gəncliyi İkinci Dünya müharibəsi dövrünə düşmüşdü və bir dənə Adolf adlı bığlı xiyar xalqları köhnə dəmiryol vaqonlarına doldurub diri-diri yandırırdı.
Televizordan söz salmağıma səbəb indi aşağıda ərz edəcəyim mənzərədir. Bu yaxınlarda kəndimizin ən qoca kişisi Buludxanın – kəndi yazmaq üçün bu kişi mənə göydəndüşmə bir xəzinədir – evinə baş çəkdim. Qürub vaxtı eyvanda televizorun düz qənşərində tək-tənha oturub bizim dilə pis tərcümə olunmuş sarsaq bir Amerika filminə baxırdı. Baxırdı deyəndə ki, baxmırdı, qulaq asırdı, çünki gözlərinə qara su gəlib. Salam verib lal-dinməz yanında oturdum, üzümə baxsa da tanımadı, həm də artıq bunun bir mənası da qalmamışdı onun üçün. Qulaqları ağır eşitdiyi üçün televizorun səsini xeyli qaldırmışdı.

Əyalət həkimlərinin düzəltdiyi və qulaqlarının ardına arvad corabının rezini ilə keçirdiyi eynəyini ekrana zilləmişdi, çuxura düşmüş gözləri eynəyin şüşələrindən xeyli geridə idi. Filmin məzmunu beləydi ki, qadın ərini ataraq aşnası ilə qaçır və bir müddətdən sonra aşnası başqa qadına qoşulub qaçdığı üçün evə qayıdıb doğma ərindən əfv olunmasını diləyir, bir sözlə, gündə gördüyümüz, eşitdiyimiz kişi-qadın dedi-qodusu. Eynən Fələstin peyğəmbəri Lutun başına gələnlər; axı onun da arvadı peyğəmbəri atıb, öz ərinin dininə inanmayanlara qoşulub qaçmışdı və dini rəvayətə görə, guya, Qiyamət günü bu qadının dərisi Əshafi-Kəhf mağarasında gənclərlə bərabər üç yüz il yuxuya getmiş itin dərisi ilə dəyişdiriləcək.

Nəsə, mən qocanın yanında oturanda filmdəki qadın ərindən üzr istəyirdi. Maraqlısı bu idi ki, qoca filmdəki kişinin və qadının hər sözündən sonra Amerikalı rejissorun və ssenaristin işinə kəndəki əyri evinin eyvanından öz əlavələrini edirdi. İndi istəyirəm sizə bu üçlüyün, bir tamaşaçının, yəni Buludxanın və iki personajın dialoqunu yazım. Ancaq Buludxanın ləhcəsini dəyişmədən.

Qadın: Cek, əzizim, mən bundan sonra səni dünyanın heç bir kişisinə dəyişməyəcəyəm.

Buludxan: Allah, yandır da yava zənəni.

Kişi: Cerri, sən dünyanın bütün kişiləri ilə görüşsən də, bu, mənim sənə olan sevgimi əskiltməyəcək.

Buludxan: mazar ye də belə kişini.

Qadın: Cek, bilirəm ki, çətindir, sən həmişə mənim uşağıma baxanda əzab çəkəcəksən, axı onun atası başqasıdır, düzdür, Cek?

Buludxan: Guya, Cekin öz dədəsi özünün idi ki? O da Allah bilir, kimin dədəsi idi.

Kişi: Yox Cerri, onu öz balam kimi böyüdəcəyəm, təki, sən mənim yanımda ol, məni atıb getmə.

Buludxan: Day getməyə yer qalıb ki, ölüb-ərimey hələ bir danışey də...

Qadın: Cek, zəhmət olmasa, mənə bir qədəh şərab süz, səninlə olmaq necə də xoşdur.

Buludxan: Ay Buludxan, ay Buludxan, hardasan? Çəkərdim belə arvada qırmancı beli uzunu, çığırtısı kəndi götürərdi.

Kişi: Söz ver, Cerri, söz ver ki, birdə məni atıb getməyəcəksən.

Buludxan: Ceki də qoyasan elə zayvağ-zayvağ yanşaya. Bağla o qancığı atın quyruğuna, sürü kənd boyu, deyim, hə...

Beləcə, saatyarımlıq film boyunca Buludxan ağır eşitdiyi, güclə gördüyü Amerika filminin ssenarisinə özünün düzəlişlərini elədi. Çöldə it hürdü, deyəsən, həyətə adam gəlmişdi. Qoca alça ağacından düzəltdiyi çəliyinə dirənib “Ya Allah, ya Məhəmməd, ya Əli” deyərək yerindən dəbərdi. Məni eyvanda unudub, itin səsinə getdi.
REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Pənahəli xanın dağıdılmış imarəti
18:37 26 Noyabr 2020
Müvəqqəti komendantlıqlar üzrə iclas keçirildi
17:49 26 Noyabr 2020
Nə yaxşı görüşdük, nə yaxşı yenə - Ən gözəl Kəlbəcər şeirləri
17:01 26 Noyabr 2020
Döyüşçü oğlunu ağladan səbəb - Hekayə
16:17 26 Noyabr 2020
“Qarabağ”ın Qarabağ qələbəsi – Ulucay yazır...
15:34 26 Noyabr 2020
İstedadı ilə hamını heyrətləndirən, iki dəqiqəyə qızların sevimlisinə çevrilən, gənc yaşında “yüksək doza”dan ölən azərbaycanlı şair – Maraqlı faktlar
14:53 26 Noyabr 2020
"Can Azərbaycan" adlı müsabiqə elan olundu
14:10 26 Noyabr 2020
Qəriblik - Əli Şirindən şeir-esse
13:32 26 Noyabr 2020
Xalq artistindən sürpriz Şuşa açıqlaması
12:53 26 Noyabr 2020
Cavanşir Quliyev: "Bakıda lazım olduğuma əmin deyiləm" - Müsahibə
12:11 26 Noyabr 2020
Əməkdar artist vəfat etdi
11:39 26 Noyabr 2020
Aqşindən Seymur Baycana reaksiya: "Onu oxumuram"
11:09 26 Noyabr 2020
Xəlil Rza Ulutürkün bacısı dünyasını dəyişdi
10:17 26 Noyabr 2020
Maradonanın ən böyük peşmanlığı - Ayxan Ayvaz yazır...
10:00 26 Noyabr 2020
Bombardmandan Azərbaycan bayrağını çıxaran gəncəli Xəyyam: “Gördüm, qızımın başından qan axır”
09:00 26 Noyabr 2020
İşğaldan azad olunan 700 yaşlı abidəmiz
18:52 25 Noyabr 2020
“Can Qarabağ” deyən uşaqlar
18:10 25 Noyabr 2020
Erməniyə zorla ərə verilən qızın Xocalıdan qaçış planı - Yeni hekayə
17:29 25 Noyabr 2020
Azərbaycanlı yazarın pyesi Batumidə tamaşaya qoyulacaq
16:49 25 Noyabr 2020
Azərbaycanlı yazıçı dünyasını dəyişdi
16:04 25 Noyabr 2020