writer1

Zaur Xudiyev

Məqalə sayı

3
clock14:50 calendar-gray 02 May 2016 view-gray518 dəfə oxunub
view-gray518 dəfə oxunub

Ədəbiyyatımız süqut astanasında

Bizdə ədəbiyyatın kifayət qədər populyar olmamasının və ən əsası yerli yazıçıların çox oxunmamasının səbəbini özlüyümdə aydınlaşdırmışam.

Necə?

Səbirli olun, davam edirəm.

Əgər ədəbiyyatın ali vəzifəsi cəmiyyətdə fikir formalaşdırmaq və insanlara müəyyən (bu və ya digər) ideologiyaları aşılamaqdısa, bizimkilərdə bu, uğursuz alınır. Bu artıq aksiomdur və sübuta ehtiyac yoxdur.

Bəs, yaxşı, səbəb nədir?

İndi gəlirəm ora...

Deməli, mənim müşahidələrimə görə, bizdə yazarlar (şairlər və ya nasirlər) əsasən iki qrupa bölünüblər.

1. Kütləyə oynayanlar - yəni sırf böyük çoxluğun, kütlənin oxumaq istədiyi şeyləri yazanlar, bir növ əslində kütlədən biri olub, sadəcə yazmağa həvəsi olan adamlar. Yazmaq bacarığından danışmıram, çünki onların yazdıqlarını yazmaq üçün əlahiddə bacarığa gərək yoxdu - it gəldi, örkən apardı tərzində bir şey. Bu adamlar az-çox oxunurlar, Azərbaycan səviyyəsində (!) yüksək tirajla çap olunurlar, tez-tez TV-yə çıxırlar, "əsərlərinə" serial-zad çəkilir və s. Adamlar belə müəllifləri çox oxusalar da, onların adamların düşüncə tərzinə təsir edəcək gücləri yoxdu, yəni onları oxuyan adamlardan fərqli heç nə düşünmürlər. Ona görə də bu cür yazarlar sadəcə kəmiyyət çoxluğu yaradırlar ki, çoxluq da bir misalda deyildiyi ki, heç də yaxşı şeylə assosiasiya olunmur.

2. Kütlədən fərqlənənlər. Bu qrup haqqında danışmamışdan qabaq onu deyim ki, bunlar özləri də iki yerə ayrılırlar:

a) həqiqətən fərqli olanlar

b) fərqliliyi imitasiya edənlər

Başlayaq ikincilərdən - imitasiya edənlərdən. Bunlar ən təhlükəlilərdi. Sosial şəbəkələrdə vurnuxurlar, üç adam qatığa ağ deyirsə, bu mütləq qara deməlidir. Aradabir cəmiyyətin sarı siminə toxunaraq söyülməkdən də həzz alırlar. Belələrinin yazdıqları da bir zada dərman deyil. Süni, natamam, ən yaxşı halda şouya hesablanmış mətnlər. Bu cür yazarlar kiçik bir qism oxucuda maraq oyada bilsələr də, çox tez zamanda parlayıb sönürlər.

Və gələk üçüncü məsələyə... Filmdə də deyildiyi kimi, "no oçen vajnı" məsələyə...

Həqiqətən fərqli olan, fərqli düşünən, mütərəqqi fikirli, oxucuya, cəmiyyətə təsir edəcək yazıçılar da var. Sayları az olsa da, onları gözardı etmək olmaz.

Yazdıqları mətnlərdə bəşəri ideyaları təbliğ edirlər, ortaya həqiqətən ziyalı fikri (bu söz şablonlaşaraq öz əsas mənasından uzaqlaşsa da, siz yaxşı mənada qəbul edin) qoya bilirlər.

İndi deyəcəksiniz ki, əgər elə adamlar varsa, bəs onlar niyə üzə çıxıb tirajlana bilmirlər?

Azca səbr edin, elə ora gəlirəm...

Hə, bu mütərəqqi, ziyalı adamların geniş oxucu auditoriyasına açıla bilməməsinin əsas səbəbi ünsiyyət problemidi. Yazı dilimi deyim, bədii ifadə vasitələrimi deyim, hər nədirsə arada bir qopuqluq var. Rabitəsizlik yaranır. Bunun da səbəbi, bu cür insanların bir az marginallığa meyl etməsi, öz həqiqətlərini deyərkən qarşısındakının anlamaq qabiliyyətini nəzərə almaması, fikir ötürdüyü insanın "baqaj"ına məhəl qoymamasıdır. Ən pisi isə kim anlamır anlamasın, anlayanlar bəs edər tezisi ilə çıxış etmələridir. Anlayanlar dedikləri isə uzaqbaşı bir neçə nəfər yaxın ətrafı və dostlarıdır.

Yekun: Deməli bizdə cəmiyyətlə dil tapan adamlar onu dəyişmək, ona təsir etmək iqtidarında deyil.

Cəmiyyəti dəyişəcəyini zənn edib onunla dil tapdığını iddia edənlər şarlatan və yalançıdan başqa bir şey deyillər.

Həqiqətən insanlara faydalı ola biləcək, mütərəqqi fikirli adamlar cəmiyyətlə dil tapa bilmirlər. 5-3 nəfər özü kimi düşünən adamla anlaşmaq isə uğur deyil.

Nəticə: Azərbaycan ədəbiyyatı süqutun astanasındadır.

Başınızı ağrıtmadım?

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Kino xadimləri təltif edildi - Siyahı
12:58 02 Avqust 2021
İttifaqın katibi: “Ən böyük təhlükə “feyk” Azərbaycan kinosudur” – Müsahibə
12:30 02 Avqust 2021
Amaliya Pənahovanın barelyefinin açılışı olub - Fotolar
12:01 02 Avqust 2021
Kamal Abdullanın yeni romanı çap olunub
11:33 02 Avqust 2021
Kinostudiyanın direktoru: “Müjdə çox yaxındadır” – Müsahibə
10:51 02 Avqust 2021
Mərmi düşməyən pir, şükür edən icra başçısı - Tap Qaraqoyunluda söz bayramı - Fotolar
10:30 02 Avqust 2021
Bu gün Milli Kino Günü qeyd olunacaq
09:56 02 Avqust 2021
Rüstəm Behrudi: “Xalq şairi adını versələr, qəbul eləmərəm” – Müsahibə
09:00 02 Avqust 2021
Səhnəmizin gerçək primadonnası: Amma danışmasın!
13:12 01 Avqust 2021
Rüstəm Behrudi intihar edən qardaşı oğluna şeir ithaf etdi
11:30 01 Avqust 2021
Biz tərəflər – Şərif Ağayardan hekayə
16:30 31 İyul 2021
"Memati" yeni serialda rol alacaq
15:00 31 İyul 2021
Aydın Xırdalanlı ölüm anında hansı videoya baxıb – Maraqlı Faktlar
13:30 31 İyul 2021
ADU-da Pakistan Mədəniyyət Mərkəzinin açılışı olub
12:52 31 İyul 2021
Flora Kərimova "Şərəf" ordeni ilə təltif olundu
11:48 31 İyul 2021
Ayaz Salayev: "O Ittifaqın başında bizə yaraşmayan insan dayanıb" - Müsahibə
11:33 31 İyul 2021
Tünzalə Ağayeva Türkiyəyə yardım göndərdi
10:26 31 İyul 2021
Ən başıbəlalı mahnımız: Onu Fatimeyi-Zəhraya, Şah İsmayıla və Cəfər Cabbarlıya nə bağlayır?
09:02 31 İyul 2021
Facebookda tənha insanları necə tanımaq olar?
21:00 30 İyul 2021
Ssenaristlər üçün Yay Məktəbi təşkil olunur
19:00 30 İyul 2021