writer1

Şərif Ağayar

Məqalə sayı

550
clock11:16 calendar-gray 17 İyul 2020 view-gray1272 dəfə oxunub
view-gray1272 dəfə oxunub

Savaşa dair

Mirmehdi Ağaoğlunun bir hekayəsi var, müharibə haqqındadır. Mövzunu belə qoyub: müharibə başlasa Facebookda nələr olardı...

Yazıçı fantaziyası cəbhədəki gərginliklərlə reallaşdı sanki. Buna uzaqgörənlikmi deyək, intuisiyamı, yoxsa sadə məntiqmi?

Nəticə dəyişmir.

Bu gün gerçəkdən də Facebook cəbhənin doğru-yalan aynasına çevrilib.

Hər kəs sosial şəbəkənin nəhayətsiz azadlığından istifadə edərək ürəyi istəyəni yazır və paylaşır.

Və biz qələm adamları da beləcə sadə insanların, mürəkkəb insanların cəbhə, müharibə, Qarabağ haqqında fikirlərini, münasibətlərini, emosiyalarını öyrənmiş oluruq.

Adamlar nə düşünür?

Fb istifadəçilərini yazıçı-oxucu qarışıq iki əsas hissəyə bölmək olar:

1. Müharibə tərəfdarları
2. Müharibə əleyhdarları

Hər iki tərəfin də özünə xas arqumentləri var.

Birincilər: necə yəni, müharibə etməyək? Evimiz dağılıb, torpağımız alınıb, qız-gəlinimiz zorlanıb, əsir aparılıb. Adam nə qədər qeyrətsiz olar ki, bütün bu baş verənlərə göz yumub barışıq, qardaşlıq təbliğ eləsin.

İkincilər: İnsan, xüsusilə yazıçı, qələm adamı necə qan, müharibə istəyə bilər? Adamlar ölməsin, qan tökülməsin, analar ağlamasın və s.

Əslində bu münasibətlər əks uclarda yerləşməklə biri-birinə çox yaxındır.

Bir medalın iki üzü söhbəti...

Əsl həqiqət isə bu diametral əksliklərin vəhdətində, qızıl ortadadır.

İnsan bəzən savaşmaq zorunda qalır.

Əgər savaşdan başqa yol varsa, savaşı seçmək yanlışdır.

Ancaq bəzən savaşdan başqa yol qalmır.

Bizdən əvvəl yaşayan ağıllı adamlar bu konuları sistemləşdirib yazıblar.

İstər bədii, istər elmi-publisistik ədəbiyyatda, istərsə də bədii-sənədli filmlərdə müharibə haqqında nə qədər istəsəniz məlumat əldə edə bilərsiniz.

Tarix müharibəni iki yerə ayırır:

1. Ədalətli
2. Ədalətsiz

Sizi inandırım, normal adam nə qədər təbliğata uyur-uysun ədalətli, yoxsa ədalətsiz savaş apardığını çox yaxşı bilir.

İnsan ədalətli savaş aparırkən haqlı, ədalətsiz savaş aparırkən haqsızdır.

Məsələ bu qədər sadədir.

Biz basılan məmləkətimiz, əsir düşən qız-gəlinimiz, günahsız ölən qardaş-bacılarımız üçün ayağa qalxırıqsa, özümüzü müdafiə əzmi göstəririksə bunun bircə adı var: ləyaqət!

İnsan nə qədər müasir olur-olsun, nə qədər qlobal düşünür-düşünsün öz heysiyyətini itirməməlidir.

Təsəvvür edin, rus imperialistləri Əfqanıstana daxil olub görünməmiş vəhşiliklər törədirlər, bir əfqan da çıxıb humanizmdən, kosmopolitizmdən, rus-əfqan qardaşlığından danışır.

Bəzən, tarixi məqam insanın əlindən humanist olmaq imkanlarını alır.

Ona başqa şans vermir, fürsət tanımır.

Belə məqamlarda humanist nağıllar danışmaq bambılılıq kimi görünür.

Adam var, adi tənqidə görə Facebook dostunu bloka atır, amma hər kəsi bu boyda cinayətlər törədən qansızları bağışlamağa səsləyir.

Görünür, belə adamlar nələr baş verdiyini doğru-düzgün anlamayıblar.

Daş dəyən qardaşlarını saman çuvalı hesab ediblər.

Bir var təpiyi efirdə görəsən, bir var qonşuna dəysin, bir də var sənə.

Bunlar ayrı-ayrı şeylərdir.

Ancaq o da var ki, böyük insanlıq savaşın ən qəddar məqamlarında da ədalət hissini itirməməkdir.

Bizim, doğulub-böyüdüyümüz torpaqları geri alanacan, günahsız ölənlərimizin, zorlananlarımızın, əsir alınıb min-bir məşəqqətə məruz qalanlarımızın hesabını günahkarlardan, bir daha təkarar yazıram, məhz GÜNAHKARLARDAN soruşanacan savaşımız haqq savaşıdır.

Necə deyərlər, Azərbaycanın BMT tərəfindən tanınan dövlət sərhədlərinə qədər Tanrı bizimlədir.

Amma o sərhədi keçib başqa bir ölkədə adekvat əməllər törətsək, vəziyyət dəyişəcək, ədalətsiz savaş aparmış olacağıq.

Və Tanrı bizi tərk edəcək.

Şəxsi fikrə qalsa, mən də müharibə istəmirəm.

Yazılarımda savaşa səsləyən bircə cümlə yoxdur.

Təəssüf, həyat gerçəklikləri mənim istəyimdən asılı deyil.

Vəziyyət bizə başqa yol tanımalıdır.

Bu yol varsa, yazın, biz də bilək.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Qonşuda bir gözəl vardı... - Ramiz Əzizbəylinin şeirləri
11:01 13 İyun 2021
Azad Qaradərəlinin yeni kitabı çap olundu
18:30 12 İyun 2021
Məşhur aktrisalar eyni filmdə
17:23 12 İyun 2021
Filmi qorxudan başqa ölkədə çəkdilər: Ölüm fətvası verilən yazıçının romanı necə ekranlaşdı?
16:30 12 İyun 2021
Bu roman yazılmalı deyildi – Seymur öz romanından yazır...
15:40 12 İyun 2021
Aleksandr Sokurov yeni filmindən danışdı
14:20 12 İyun 2021
Ramil Əhmədin Orxan Pamukla bağlı kitabı çap olundu
12:55 12 İyun 2021
İsa Hüseynovun qızı: “Uşaqları olmadığı üçün anamı ondan boşatdırmaq istəyirmişlər” - Müsahibə
12:30 12 İyun 2021
Məşhur filmin ikinci adı bəlli oldu
11:39 12 İyun 2021
Respublika Gənclər Kitabxanası Belinskiyə həsr olunmuş silsilə materiallar hazırlayıb
10:12 12 İyun 2021
“Almanı atdım xarala” mahnısındakı gizli məna nədir? – Unudulmaz mahnılar
09:03 12 İyun 2021
Kamal Abdullaya "Şərəf" ordeni təqdim edildi
18:42 11 İyun 2021
Nizami haqda yeni monoqrafiya - Rus dilində
18:01 11 İyun 2021
Atası anasını öldürməsin deyə, evdəki bıçaqları gizləyən qızcığaz
17:25 11 İyun 2021
Vaqif Səmədoğlu medalı sahiblərinə təqdim edildi
16:44 11 İyun 2021
Mikayıl Müşfiqə aid olduğu bildirilən qalıqlarla bağlı araşdırmaya fasilə verildi
16:02 11 İyun 2021
Xəyanət etməyən azərbaycanlı kişilərin problemi
15:14 11 İyun 2021
Rejissorumuz beynəlxalq mükafat aldı
14:36 11 İyun 2021
Atamı öldürən səbəb - Alpay Azər yazır
13:45 11 İyun 2021
Bu gün Kulisdə premyeradır – Qaçırmayın!
13:01 11 İyun 2021