news-inner
clock08:30 calendar-gray 06 Yanvar 2016 view-gray161 dəfə oxunub
view-gray161 dəfə oxunub

Səməd Vurğun hansı məşhur yazıçını söydü? - “GİZLİN ƏDƏBİYYAT”

Kulis Ülfət Kürçaylının “O günlərdən anlar” silsiləsindən ikinci yazını təqdim edir.

Səməd Vurğunla Sabit Rəhman Moskvada gəzə-gəzə gəlib çıxırlar QUM-a. Ölkənin ən böyük dükanı ikimərtəbəli, üç sıralı yarımdünya bir şeydi. İstəyirsən günün keçsin, get gir ora, dolaş özünçün. Heç bir bölməni ötürməsən, səhər daxil olsan, axşama ancaq çıxa bilərsən. Hər sıranın ortasında gözəl, dairəvi bir fontan var. Hər cür millətin nümayəndəsini görə bilərsən orda. Bir sözlə, QUM elə bil insanı yorub taqətdən salmaq üçün yaradılıb.

Xeyli çap-yurddan sonra Səməd Vurğun bir də baxır ki, Sabit Rəhman yanında yoxdu. O yana gedir, bu yanı dolaşır, yazıçı gözünə dəymir. Anlayır ki, bu basırıqda Sabit Rəhmanı axtarmaq, dəryada iynə aramaq kimidir. Axır, soraqlaşa-soraqlaşa gəlib çıxır QUM-un sorğu şöbəsinə. Başına gələni danışmağa başlayır. Deyir, balacaboy, dazbaş dostumu itirmişəm.

Gözəl rus qadını gülümsəyib cavab verir ki, burada bu əlamətlərlə adam tapmaq olmaz, dostunuzun adı nədir?

- Sabit, - deyir Səməd Vurğun əsəbi halda.

- Soyadı... - soruşur qadın.

- Rəhman, - deyə Səməd Vurğunun hövsələsi lap daralır.

- Bəs atasının adı... Kim oğludur?

İstidən və sorğu-sualdan bezmiş Səməd Vurğun ha fikirləşir, dostunun kim oğlu olduğunu yadına sala bilmir, hirslə “əşşi nəbilim, itoğlu” - deyir.

Beş dəqiqədən sonra bütün QUM boyu rusca belə bir elan səslənir:

- Sabit Rəhman İtoğlu, dostunuz sizi ikinci sıradaki fontanın yanında gözləyir.

***

Bakıda “9 Yanvar ” bağının (sonra camaat ona “Malakan bağı” dedi) açılışı idi. Bağa çoxlu ziyalı, ictimaiyyət nümayəndəsi toplaşmışdı. Hərə mikrofona yaxınlaşıb bir-iki kəlmə söyləyirdi. Şair Hüseyn Arif də burada imiş, yanında da Türkiyədən gəlmiş bir qonaq.

Söz Mirzə İbrahimova verilir. Yazıçı çıxışının ortasında qeyd edib deyir ki, “9 Yanvar” bağının Bakının mərkəzində, bu gözəl guşədə salınması təsadüfi deyil. Baxın, bir tərəfdə Rus Dram Teatrı, o yanda İncəsənət İnstitutu yerləşir...

Bu yerdə diksinib əlini ağzına aparan Türkiyəli qonaq qıyqacı yanındakılara baxır, görür halını pozan yoxdu, hamı ciddi tərzdə, diqqətlə çıxışı dinləyir. Ağzını Hüseyn Arifin qulağına yaxınlaşdırıb pıçıltıyla soruşur ki, əfəndim, sizdə incəsənətin institutu da var? Sən demə türklərdə “incəsənət” sözü biədəb mənada işlənirmiş. Hüseyn Arif deyir, “Əlbəttə, neçə fakültəsi də var. Uşaqlar incəsənətin hər sahəsinə yiyələnir. Özü də beş il. İncəsənətə aid gözəl qəzet və dərgilərimiz mövcuddur. Elmlər Akademiyasında bunun xüsusi araşdırmaları aparılır...”.

Gözü kəlləsinə çıxmış türk qonağı şairin sözünü kəsib deyir ki, əfəndim, niyə yalan söyləyim, bizdə də bu işlə məşğul olanlar var, amma gizlində, xəlvət. Heç güman etməzdim ki, bir kommunist məmləkəti bununla bu qədər, özü də aşkar ilgilənsin...

Hüseyn Arif cavabında deyir ki, aşkar nədi? Bizdə dövlət bu sahəyə xüsusi qayğı göstərir. Lenin özü deyib: “İncəsənət xalqa məxsusdur!”.

***

Süleyman Rəhimovla Bəxtiyar Vahabzadə küçədə rastlaşırlar. Hal-əhval tutub ordan-burdan söhbət eləməyə başlayırlar. Birdən Süleyman Rəhimovun yadına nə düşürsə ciddiləşib deyir:

- Bəxtiyar, dünən gecə yuxuda kimi görsəm yaxşıdı?

- Kimi? - deyə Bəxtiyar Vahabzadə maraqlanır.

- Əşşi, bizim Levi.

- O kimdi, ay Süleyman müəllim?

- Gəl bir məni də tanıma. Lev də... Lev Tolstoyu deyirəm – deyə Süleyman Rəhimov inciyən kimi olur. Vahabzadəni soyuq tər götürür, amma Süleyman kişinin yaşına hörmət göstərib bir söz demir və işin axırını gözləyir. Süleyman Rəhimov gözləri yol çəkərək sözünə davam edir:

- Gördüm ki, kişi cumdu üstümə. Məni yerə yıxıb çıxdı sinəmə, başladı boğmağa, dedi “ə, Süleyman, indi sən belə ağız bəhəmləmisən ki, çörəyimizi əlimizdən almaq istəyirsən?! Di özünü gözlə!” Birtəhər bunun əlindən çıxıb ayağa durmuşdum ki, yuxudan oyandım. Heyf... Anasını ağladardım Levin!..

Bu söhbətdən rəngi-rufu qaçmış Vahabzadə tələsik sağollaşıb getmək istəyir. Onu tutub saxlayan Süleyman Rəhimov bir az da yaxına gəlib, ağzını tutur Vahabzadənin qulağına, pıçıltıyla deyir:

- O yazığı da qınamalı deyil, a Bəxtiyar. Öz aramızdır, “Hərb və Sülh”lə “Şamo” təxminən eyni səviyyədədir, amma “Saçlı”da sürümüşəm ey “Anna Karenina”nı!

Bunu deyən Süleyman Rəhimov sağollaşıb yoluna düzəlir. Bəxtiyar Vahabzadə eşitdiklərindən uzun müddət yerindən tərpənə bilmir.

***

Yazıçı Məmməd Əkbər bir dostuyla küçədə görüşür. Ötənlərdən, keçənlərdən, sədaqətdən, vəfadan xeyli söhbət edirlər. Əl verib sağollaşan vaxt birdən Məmməd Əkbər gözünü qıyıb deyir:

- Sən onu deyirsən, bir gün elə bu “Parapet”in tinində uzaqdan gördüm Sidqi Ruhulla gəlir. Ayaq saxladım. Kişi yaxınlaşdı mənə, soruşdu “Əkbər, hayana gedirsən?”. Dedim, bu yana. Dedi, ey qafil, bu yana niyə, gəl əl-ələ verək, o yana gedək. Əşşi, kişilər varıydı o vaxt!

news-inner-user

18103 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

“Baku” jurnalı “Yandeks dzen” platformasında təqdim olunur
18:55 05 Mart 2021
Qadınlar Gününə həsr olunmuş sərgi keçiriləcək
18:01 05 Mart 2021
Qadına görə özünü yandıran məşhur meyxanaçı - Məşədibaba Elçini niyə öldürmüşdü? - Video
17:09 05 Mart 2021
“Oyaq gözəl” tamaşası onlayn nümayiş ediləcək
16:22 05 Mart 2021
Yanlış tanıdığımız Amerika – Cavid Ramazanov yazır
15:30 05 Mart 2021
Qodar kinodan gedir
14:40 05 Mart 2021
Türkiyəli yazıçı vəfat etdi
13:50 05 Mart 2021
Dahi şairin çap olunmamış şeiri tapıldı
13:01 05 Mart 2021
Ona qarşı “vnimatelni” olmadılar - Yaşar Nurinin fəxri ada həsrət qalan atası - Maraqlı faktlar
12:30 05 Mart 2021
Nənəsi şal örtən, qızı şort geyinən dostum – Şərif Ağayar yazır...
11:44 05 Mart 2021
Lal deyil, amma ömrü boyu danışmır...
11:01 05 Mart 2021
Berlin Film Festivalında Azərbaycan düzəlişi
10:14 05 Mart 2021
Erməni generalını boğan şəhid haqqında roman - İlk hissə
09:00 05 Mart 2021
Acından kirpikləri tökülən, evlənməkdən qorxan, mənzilində yiyəsiz ölən Əməkdar artist
21:00 04 Mart 2021
O, ölümə qaçdığının fərqində deyildi – Cavanşir Yusifli yazır…
18:11 04 Mart 2021
İsa peyğəmbər öldürülməyib: Bunu Quran da təsdiq edir
17:34 04 Mart 2021
Xalça Muzeyi fəaliyyətini dayandırır
16:47 04 Mart 2021
Milli Dram Teatrının mart repertuarı
16:08 04 Mart 2021
Tağıyevin gənc arvadının soyadını götürdü, Nağıyev evini əlindən aldı, bığını qırxdığı üçün nəsli ilə düşmən oldu - Ərəblinskini kim güllələyib?
15:02 04 Mart 2021
Cavanşir Məmmədovun çırtması, pampersli quzu
13:10 04 Mart 2021