writer1

Səhər Əhməd

Məqalə sayı

196
clock08:00 calendar-gray 26 Fevral 2015 view-gray280 dəfə oxunub
view-gray280 dəfə oxunub

Oğlunun qəbrini açan ata

Yeniyetməydim. Qonşumuzun oğlunun Əfqanıstandan cənazəsi gəlmişdi. Bu həm də kəndin içində bir neçə rus əsgərinin görünməsi, mövzu qıtlığı çəkən kənd camaatının danışmağa neçə gün söz tapması demək idi.

Budəfəki rus əsgərləri yerli rütbəlilərlə birləşib, tabutu açmağa qoymamışdılar. Söhbət gəzirdi ki, tabutda cəsəd - filan yoxdu. Camaat pərt idi, çırtma vursan, qanı çıxardı. Amma heç kim etiraza cəsarət eləmirdi. Bu, kənd əhlinin sovet hakimiyyətinə ən biabırçı məğlubiyyəti idi.

Bir neçə il əvvəlki hadisə hamının yadındaydı. İçində nə olduğunu bilməyən tabutu oğul adıyla dəfn edən bir ata on gün sonra qəbri açmışdı. Necə, hardan xəbər tutmuşdularsa, atanın başına gəlməyən oyun qalmamışdı. Ona görə də bu dəfə hamı susurdu.

Qonşumuzun oğlu adıyla kəndə gəlmiş tabutu camaat aparıb sakitcə dəfn elədi. Həmin axşam evdə atam növbəti dəfə Sovet hakimiyyətinin qabırğasına əməlli-başlı döşədi. O gecə mən həyatımda ilk dəfə səhərə qədər yata bilmədim. Sovet qoşunları, onların qanını tökdüyü həmvətənlərim haqqında şagird dəqiqliyi-xronoloji ardıcıllıqla düşündüm. Sovet hakimiyyəti qurulanda qurban gedən ilk nəsil, onların yetim qalan sonrakı nəsli, Böyük Vətən müharibəsində dünyanın müxtəlif ölkələrində canını tapşıran nəsil, sonra da onların yetim qalan balaları. Və nəhayət, Əfqanıstan mərhələsi.

Bu son dövr mənə daha absurd, daha faciəli gəlirdi. Düşünürdüm ki, atanın öz oğlunun tabutunu açmağa ixtiyarı olmaması artıq kulminasiya nöqtəsidi. Sonra gələcək haqda xəyallar qururdum, azad Azərbaycan, müstəqil ordu barəsində, fikirləşirdim ki, heç olmasa, mən onu görəcəyəmmi, görəsən, bizim nəsli nə gözləyir?!

Bəlkə ilk oyaq qaldığım gecə olduğu üçün belə dəqiq xatırlayıram, o axşam elə istəyirdim ki, nəsə bir möcüzə ola, iyirmi-otuz il sonranı bir anlığa görəm. Yaxşı ki, o möcüzə olmayıb. O vaxt, hələ bu qədər zərbə almamış psixologiyama indiki mənzərə necə təsir edərdi, təsəvvür eləmirəm.

Amma kulminasiya barəsində haqlıydım, sonra yavaş-yavaş razvyazka başladı və sonra final-qırmızı ordunun qanımızı elə öz paytaxtımızdaca axıtması-20 Yanvar. Sovet ordusuna faktiki qurban verdiyimiz son nəsil. Sonra Xocalı, sonra öz torpaqlarımız uğrunda öz müharibəmiz. Bundan sonrakı dövrün xronoloji ardıcıllığı hamımızın yadındadı. Amma məntiqi ardıcıllığı inanmıram kimsə tamamlaya bilə.

Görəsən, mən həmin gecə o dövrdən bu zamanı, o müstəmləkədən bu müstəqilliyi, o əyalətdən bu paytaxtı, o sosializmdən bu kapitalizmi, o “dinc quruculuqdan” bu “atəşkəsi” görsəydim, hər şey mənə necə çatardı, daha ədalətlimi?! Öz torpaqlarımız uğrunda həlak olub ata-anasının üstünə meyiti gəlmiş həmvətənlərimin ölümü daha məntiqlimi görünərdi, ümumən ölümün məntiqlisi olurmu?! Kənd camaatımı, qonşumun oğlanlarını, atamı daha xoşbəxtmi görərdim, udmuşmu, uduzmuşmu hesab edərdim, bilmirəm.

Biz o yaşdan bu yaşa, o formasiyadan bu formasiyaya, o imperiyadan bu respublikaya, o kənddən bu şəhərə, o davadan bu müharibəyə, o tabutdan bu tabuta elə qəribə keçid elədik ki, nəyin necə baş verdiyini anlamadıq. İndi bütün olanlar barədə nəinki bir gecə, heç bir saat da düşünməyə, hər şeyi analiz etməyə gücümüz qalmayıb. Çünki insan mahiyyət etibarıyla nikbindi, ən möhkəm ağrını belə unutmağa çalışır.

Bu yaxınlarda Vüsalə Məmmədovanın Qarabağ müharibəsindən bəhs edən “Əsir düşərgəsi” adlı silsilə söhbət-müsahibələri yayımlandı. Şəxsən mən o yazılar qarşıma çıxanda çaşırdım, keçmiş əsirlərin söhbətini açıb oxumaq əvəzinə gözümdən itirirdim, sonra ürəklənib qayıdır, bir abzas oxuyur, sonra yenə uzaqlaşır, yenə qayıdırdım. O dəhşətin şahidlərinin, qurbanlarının bizim aramızda yaşamalarını, hələ də o ağrını canlarında diri gəzdirmələrini və hər şeyin hələ də bu qədər təzə olduğunu xatırlamaq insana əzab verir. Çünki yaranın üstündəki qaysağı düşünmək daha xoşdu, nəinki qaysağın altındakı yaranı.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Onu babasının adıyla çağırdılar, "başı Sovet çəkici ilə əzilməlidir" dedilər, ardıcıl iki dəfə sürgün etdilər - Almas İldırımın məşəqqətli həyatı
20:45 15 Yanvar 2021
“Santa Barbara” serialının qəhrəmanı vəfat etdi
18:46 15 Yanvar 2021
Milli Teatr Vətən müharibəsi iştirakçısını işlə təmin etdi - Foto
18:19 15 Yanvar 2021
Azərbaycanlı rəssamın ABŞ -da fərdi sərgisi açıldı
17:37 15 Yanvar 2021
Cəfər Cabbarlı ilə Səməd Vurğun Onu niyə anlamırdılar?
17:14 15 Yanvar 2021
Görkəmli ingilis rejissorun kitabı Azərbaycan dilində - İlk dəfə
16:30 15 Yanvar 2021
Yaşamak bir ağaç gibi... – Günün şeiri
15:51 15 Yanvar 2021
Ərə vermək üçün yaşını artırdılar, prokuror qaynı oğlunu əlindən aldı, evində ölü tapıldı - Məşhur aktrisanın film kimi həyatı
15:11 15 Yanvar 2021
Netflix “Leyli və Məcnun” filmini çəkdi: Azərbaycanlı oğlan və İndoneziyalı qız - Video
14:31 15 Yanvar 2021
Şuşaya Üzeyir bəylə qayıtmağın fəziləti
14:07 15 Yanvar 2021
Kişiləri öldürüb özü uzun yaşayan qadınlarımız: Dəhşətli statistika
13:29 15 Yanvar 2021
Tacikistan mediası "Nizami ili"ndən yazır
12:45 15 Yanvar 2021
Fransada yaşayan türk yazar: “Hər gün səhər gözümüzü qadın cinayətləri ilə açırıq” – Müsahibə
12:11 15 Yanvar 2021
Üzeyir Hacıbəyli, Natəvan və Bülbülün “güllələnmiş heykəllər”i Şuşaya qaytarıldı
12:01 15 Yanvar 2021
Ermitaj saxtakarlıqda ittiham olunur
11:35 15 Yanvar 2021
Gündüz dayı necə məşhurlaşdı?
11:03 15 Yanvar 2021
Şərif Ağayarın “Kurtlar vadisi”ni xatırladan romanı – Tənqid
10:30 15 Yanvar 2021
“Yeralaş”ın bədii rəhbəri koronavirusdan vəfat edib
09:52 15 Yanvar 2021
Ərinin xəyanətini yuxuda görən Qumru – Sevdanın hekayəsi
09:00 15 Yanvar 2021
Hitlerin kitabının elmi buraxılışı hazırlandı
19:11 14 Yanvar 2021