Bu gün görkəmli alman bəstəkarı Robert Şumanın anım günüdür.
Kulis.az bu münasibətlə onun haqqında materialı təqdim edir.
Robert Şuman XIX əsr alman romantik musiqisinin ən görkəmli nümayəndələrindən biri, bəstəkar, pianoçu və musiqi tənqidçisidir. O, musiqidə dərin psixologizmi, poeziya ilə harmoniyanın poetik sintezini yaradıb, həmçinin dövrünün musiqi mühitini formalaşdıran mühüm tənqidi məqalələrin müəllifi olub.
Şuman Saksoniyanın Zvikau şəhərində nəşriyyatçı və kitab satıcısı ailəsində doğulub. Bu mühit onda ədəbiyyata sonsuz həvəs yaradıb. Anasının təkidi ilə Leypsiq Universitetində hüquq təhsili almağa başlasa da, tezliklə bu sahəni ataraq özünü tamamilə musiqiyə həsr edib.

Məşhur musiqi müəllimi Fridrix Vikin yanında fortepiano dərsləri almağa başlayan Şuman virtuoz pianoçu olmaq arzusunda idi. Lakin barmaqlarının texnikasını tez inkişaf etdirmək üçün istifadə etdiyi mexaniki alət sağ əlinin orta barmağının zədələnməsinə və ifaçılıq karyerasının vaxtsız bitməsinə səbəb olub. Bu faciə onun diqqətini tamamilə bəstəkarlığa yönəltməyə vadar edib.
Şumanın həyatının ən mühüm səhifələrindən biri müəlliminin qızı, dahi pianoçu Klara Vik ilə olan sevgisi idi. Ata Fridrix Vik bu nikaha kəskin qarşı çıxır, qızının gələcəyini riskə atmaq istəmirdi. Cütlük yalnız uzun sürən məhkəmə prosesindən sonra, 1840-cı ildə evlənə bilib. 1840-cı il Şumanın yaradıcılığında "Nəğmələr ili" kimi tarixə düşüb — o, həmin il Klara üçün 130-dan çox lirik mahnı və romans qələmə alıb.
Şumanın musiqisi dərin miniatürçülük və psixoloji dəyişkənliklə xarakterizə olunur. O, fortepiano üçün silsilə pyeslərin ("Karnaval", "Uşaq səhnələri", "Kreysteriana") və simfonik musiqinin incilərini yaradıb.
![]()
Şuman həm də “Yeni musiqi jurnalı”nı təsis edərək Şopen və Brams kimi gənc dahiləri dünyaya tanıdan ilk tənqidçi olub. Şuman öz yazılarında və daxili dünyasında iki uydurma obrazdan istifadə edirdi:
Ehtiraslı, coşğun, impulsiv və inqilabçı ruh;
Xəyalpərəst, kədərli, içinə qapanıq və lirik ruh.
Bu iki obraz bəstəkarın daxili dünyasındakı ziddiyyətlərin və gələcəkdə onu məhv edəcək ruhi sarsıntıların xəbərçisi idi.
Şuman ömrü boyu kəskin ruhi depressiyalardan və eşitmə hallüsinasiyalarından əziyyət çəkirdi. 1854-cü ildə xəstəliyinin kəskinləşdiyi bir vaxtda o, özünü Reyn çayına ataraq intihara cəhd edib. Sənətçi xilas edilsə də, öz istəyi ilə Bonn yaxınlığındakı ruhi-əsəb xəstəxanasına yerləşdirilib.

Həyatının son iki ilini tənhalıq və iztirab içində keçirən bəstəkar 29 iyul 1856-cı ildə 46 yaşında vəfat edib.
Müasir dünyada Robert Şuman psixoloji romantizmin təməli kimi qəbul edilir:
Onun fortepiano silsilələri və "Violonçel konserti" bu gün dünyanın ən mötəbər musiqi müsabiqələrində ifaçıların ustalığını yoxlayan ana əsərlərdəndir.
Şumanın daxili parçalanmalarını musiqiyə köçürmə tərzi müasir musiqiçilər və psixoloqlar üçün sənətkar psixologiyasını anlamaqda zəngin tədqiqat obyekti olaraq qalır.