Bu gün görkəmli ispaniyalı rəssam Dieqo Velaskesin anım günüdür.

Kulis.az “Palitra” rubrikasında boyakarın 3 məşhur əsəri haqqında materialı təqdim edir.

Dieqo Velaskes "İspaniya sənətinin “Qızıl əsri"ndə yetişmiş, dünya təsviri sənətinin ən böyük realizm ustalarından biridir.

O, İspaniyanın Sevilya şəhərində anadan olmuş və ilk təhsilini orada görkəmli sənətkar Fransisko Paçekonun emalatxanasında almışdır.

Gənc yaşlarında küçə həyatını və sadə xalqı təsvir edən “bodegon” üslublu rəsmləri ilə diqqət çəkmiş, 1623-cü ildə Madridə köçərək Kral IV Filipin saray rəssamı təyin edilmişdir.

İtaliyaya etdiyi iki böyük səyahət onun işıq, rəng və kompozisiya baxışını daha da dərinləşdirmiş, ona Papa X İnnokenti kimi böyük şəxsiyyətlərin portretlərini çəkmək imkanı qazandırmışdır.

Ömrünün böyük hissəsini sarayda keçirən sənətçi monarx ailəsinin portretləri ilə yanaşı, "Meninlər" kimi mürəkkəb şah əsərlər yaradaraq 1660-cı ildə Madriddə vəfat etmişdir.

"Baxıcılar ”

Velaskes İspaniya kralı IV Filipin saray rəssamı olduğu dövrdə, kral ailəsinin gündəlik həyatını və saray mühitini təsvir etmək üçün bu əsəri ərsəyə gətirib.

Əsərdə gənc şahzadə Marqarita Tereza, onun xidmətçiləri (meninlər), liliputlar, saray xadimləri və mərkəz-solda kətan önündə fırça tutan rəssamın özü yer alır.

Rəsmin arxasında asılmış güzgüdə Kral IV Filip və Kraliça Mariannanın əksi görünür. Bu, tamaşaçıları rəsmin tam mərkəzinə — kral cütlüyünün durduğu yerə yerləşdirir.

İşıq sağdakı pəncərədən süzülərək şahzadənin üzərinə düşür; fon isə tədricən dumanlı kölgələrə qərq olur.

İzləyici, rəssam və model arasındakı sərhədləri pozduğu üçün Eduard Mane, Pikasso və Dali kimi ustadlara ilham mənbəyi olmuş, müasir vizual sənətdə "mənzərə içində mənzərə" anlayışını yaratmışdır.

Əsər hal-hazırda Madridin “Prado Muzeyi”ndə sərgilənir.

"Breda təslimi”

Əsər İspaniyanın Hollandiya üzərindəki Breda şəhəri qələbəsini təsvir etmək üçün IV Filipin Madrid yaxınlığındakı Buen Retiro sarayı üçün sifariş edilmişdir.

Müharibə rəsmlərində adətən qalib tərəf məğlub olanı alçaldır. Lakin Velaskes ispan komandanı Spinolanı hollandiyalı general Yustin van Nassauya açarı təhvil verərkən dostca onun çiyninə əl qoyan şəkildə təsvir etmişdir.

Sağ tərəfdəki nizamlı ispan nizələri ilə sol tərəfdəki dağınıq holland bayraqları arasında vizual balans yaradılmışdır.

Müharibə təsvirlərinə düşmənə hörmət, ləyaqət və humanizm anlayışını daxil edərək tarixi rəngkarlığın sərt qaydalarını dəyişdirmişdir.

Bu əsər də Madridin “Prado Muzeyi”ndə nümayiş olunur.

"Sevilyalı suçu”

Velaskes hələ 20 yaşlarında olarkən Sevilayada küçə həyatını və sadə xalqı müşahidə edərək bu əsəri çəkmişdir. Sonradan bu rəsm onun Madrid sarayına dəvət olunmasında müstəsna rol oynamışdır.

Sahibsiz suçunun geyindiyi cırılmış geyim, gildən hazırlanmış səhəngin üzərindəki su damcıları və şüşə qədəhin şəffaflığı heyrətamiz fotorealizmlə işlənmişdir.

Karavaco məktəbinin təsiri ilə dramatik tünd fon və fiqurları qabardan parlaq işıq istifadə edilmişdir.

Sıravi kəndlinin və adi məişət əşyalarının monarx portretləri qədər aliləşdirilərək sənət obyekti ola biləcəyini sübut etmişdir.

Əsər hal-hazırda Londonun “Apsley House” muzeyində sərgilənir.

• Dünya kinosunun yumorist rejissoru - Tomas Mankeviçin 5 məşhur ekran əsəri
• Xalq şairi Mirvarid Dilbazinin xatirəsi anıldı
• Haluk Leventin dərnəyi ilə bağlı 22 nəfər saxlanlıdı