Bu gün tanınmış alman rəssam Kaspar David Fredrixin doğum günüdür.

Kulis.az "Palitra" rubrikasında boyakarın "Duman dənizi üzərində səyyah" əsəri haqqında materialı təqdim edir.

Alman romantizminin görkəmli nümayəndəsi, mənzərə rəngkarlığını dərin dini-fəlsəfi təfəkkürlə zənginləşdirən Kaspar David Fredrix Baltik dənizi sahilindəki Qrayfsvald şəhərində anadan olub, Kopenhagen İncəsənət Akademiyasında təhsil alıb.

O, klassik mənzərə janrının sadə təbiət təsviri çərçivələrini aşaraq, insan ruhunun tənhalığını, kainatın sonsuzluğunu və yaradanın ilahi əzəmətini təbiət elementləri vasitəsilə kətana köçürüb.

Rəssamın yaradıcılığı dumanlı dağ zirvələri, qədim xarabalıqlar, çılpaq qış ağacları, ay işığında dəniz mənzərələri və kürəyi tamaşaçıya çevrili duran mistik fiqurlar ilə seçilir.

Fredrix təbiəti sadəcə xarici gözlə deyil, daxili mənəvi gözlə görməyi müdafiə etmiş, təmkinli palitra, kəskin şaquli-üfüqi xətlər və dumanlı işıq oyunu ilə simvolik vizual dil yaratmışdı.

1840-cı ildə Dresdendə unudulmuş və tənhalıq içində vəfat edən rəssamın yaradıcılığı XX əsrdə yenidən kəşf edilərək Avropa romantik təfəkkürünün zirvəsi kimi qəbul olunub.

"Duman dənizi üzərində səyyah"

Kaspar David Fredrixin yaradıcılığının əhəmiyyət kəsb edən və alman romantizminin vizual manifesti hesab olunan bu rəsm boyakarın təbiət və insan münasibətlərinə dair fəlsəfi dünyagörüşünü əks etdirir.

Saksoniya İsveçrəsinin dağlıq landşaftından ilhamlanaraq ərsəyə gətirilən bu tablo, insanın təbiət qarşısındakı mövqeyini, daxili axtarışlarını və sonsuzluğa olan həsrətini təcəssüm etdirir.

Rəssam real mənzərə hissələrini öz fəlsəfi xəyal gücü ilə bir araya gətirərək dramatik dağ mənzərəsi yaradıb.

Əsər hazırda Hamburq İncəsənət Muzeyində sərgilənir.

Rəsmin mərkəzində, dik qayanın üzərində durub dumanla örtülmüş dağ vadisinə baxan tənha səyyah fiquru yer alır.

Rəssamın sevimli fəndi olan kürəyi dönük fiqur tamaşaçını birbaşa səyyahın yerinə qoyur; biz səyyaha baxmaqla yanaşı, onunla eyni anda sonsuz duman dənizini və uzaq zirvələri seyr edirik.

Bu prizma insanı təbiətin kənar müşahidəçisi deyil, onun ruhi hissəsi edir.

Fredrix kompozisiyanı səyyahın dayandığı tünd, kəskin qaya parçası ilə fondakı işıqlı, dumanlı dağlar arasında yaradılan kəskin kontrast üzərində qurub.

Çəhrayı, göyümsov və boz keçidlərlə işlənmiş duman kütləsi sanki dalğalanan dənizi xatırladır.

Arxa fonda duman arasından ucalan zirvələr insanın əl çatmaz ideallara, ilahi sonsuzluğa və öz daxili aləminin dərinliklərinə olan səyahətini simvolizə edir.

Rəssam fiziki mənzərəni ruhi bir məbədə çevirərək, insanın kainat qarşısındakı kiçikliyini və eyni zamanda mənəvi əzəmətini əbədiləşdirməyə nail olub.

• Sumqayıt teatrında yeni tamaşa - “M.S.S.”
• Ədəbiyyatın görünən üzü aldadıcıdır – Bir hekayənin arxasındakı ikinci dünya
• "Özünə məcburiyyətlər yükləməyi dayandır..." - Tanınmış psixoterapevtdən sitatlar