Kulis.az "Fotoyaddaş" rubrikasında Xalq yazıçısı Anarın fotosu ilə bağlı materialı təqdim edir.

Bu foto Xalq yazıçısı Anarın Xalq artisti Rasim Balayevin dəfn mərasimində çəkilmiş görüntüsüdür. Bəzi fotolar da yaxşı əsər kimidir, yaddaşa qazınır, elə bu şəkil kimi...

Xalq yazıçısının illərin yorğunluğunu və müdrikliyini daşıyan simasında, gözlərində təkcə dost itkisinin acısı deyil, həm də bütöv bir sənət tarixinin köçməsindən, bir epoxanın başa çatmasından yaranan təəssüfün izləri var.

Bu, kədərin fiziki bir yük kimi simaya çökməsinin deyil, həm də daxili bir sarsıntının, bir mənəvi ayrılığın üzə vuran əksidir.

Yazıçının bədən dili də bu səssiz haraya qoşulur. Oturuşu və əllərinin duruşu... Əlləri də tam düşməyib fotoya – “Elə bil, əllərim yox olub mənim...”

Duruşu, başını bir az aşağı əyməsi, o kədərin ağırlığını, o sarsıntının fiziki bir hiss kimi bədənə hakim kəsilməsini göstərir. Bu, bir ədəbiyyat nəhənginin başqa bir sənət azmanının gedişinə olan mənəvi ehtiramın və hörmətin bədən dilindəki ifadəsidir.

Fotonun kompozisiyasında Anarın baxışları boşluğa deyil, sanki daxilindəki bir nöqtəyə zillənib. Bu, fizioqnomiyada "metafizik tənhalıq" kimi “oxunur”.

Gözlərinin ətrafındakı dərin kölgələr "şahidlik yorğunluğu"dur. Bu, bir nəslin gəlişini, çiçəklənməsini və indi isə bir-bir gedişini izləyən adamın yorğunluğudur.

Bu, bir epoxanın yükünü çiyinlərində və simasında daşımağın bədən dilidir.

Xalq yazıçısı Anar orada tək oturmayıb, simasında və enmiş çiyinlərində bütün itirilmiş dostların — Vaqif Səmədoğlunun, Elçinin, Rasim Balayevin və daha kimlərin ortaq kədəri cəmləşib.

Dodaq kənarlarının aşağı meyil etməsi və sıxılması "deyilməyən sözlərin ağırlığı"nı göstərir. Bu, artıq sözün bitdiyi, bədii təsvirin aciz qaldığı məqamdır. O, həyatı boyu milyonlarla söz yazıb, amma bu məqamda dodaqları susmağın ən ağır formasını seçib. Bu, taleyə qarşı "müdrik etiraz"dır.

Əgər diqqət yetirsəniz, duruşunda bir "yığılmışlıq" var. Bu, bədən dilində "müdafiəsiz səmimiyyət" deməkdir. O, indi xalqın qarşısında "Xalq yazıçısı" statusunda deyil, sadəcə dostunu itirmiş bir insan kimi dayanıb.

Bu fotoda Anarın siması bir "yaddaş xəritəsi"dir. Orada biz itirilmiş dostun yasını yox, bütöv bir mədəniyyət qatının "vida rəsmini" görürük.

O, bu əbədi gedişə hüznlənir, həm də o gedişlə bərabər aparılan xatirələri simasında qorumağa çalışır.

Foto: Rüfət Mustafayev - APA

• Gözəllər yanımda xəzələ döndü - Hüseyn Cavid
• Don Kixot - Etimad Başkeçidin pyesi - Üçüncü pərdə
• Afroamerikalıların həyatını ədəbiyyata gətirən yazıçı - Onun Pulitserli romanı niyə "əxlaqsız" adlandırılmışdı?