Bu gün görkəmli sovet şairi, musiqiçisi və aktyoru Vladimir Vısotskinin anım günüdür.
Kulis.az sənətçi haqqında materialı təqdim edir.
XX əsr Sovet mədəniyyətinin nəhəng, qeyri-adi və əfsanəvi simalarından olan Vladimir Vısotski şair, musiqiçi və aktyor kimi fəaliyyət göstərib.
O, rəsmi sovet ideologiyasının və senzurasının sərhədlərini aşaraq özünün kəskin, səmimi və xırıltılı səsi ilə milyonlarla insanın daxili azadlıq sədasına çevrilib.
***
Moskva İncəsənət Teatr məktəbini bitirən Vısotski aktyorluq karyerasının qızıl dövrünü məşhur Taqanka Teatrında keçirdi. Yuri Lyubimovun rəhbərliyi altında oynadığı "Hamlet", "Qalileyin həyatı", "Puta qoyulmuş bədən" kimi tamaşalar Sovet teatrının unudulmaz incilərinə çevrildi.
Lakin ona ümumxalq sevgisi qazandıran əsas vasitə onun müəllif mahnıları və oynadığı rolları oldu (xüsusilə "Görüş yerini dəyişmək olmaz" serialındakı Qleb Zseqlov obrazı). Vısotski rəsmi olaraq "şair" kimi tanınmasa da, lent yazıları maqnitofon kasetləri vasitəsilə bütün SSRİ-yə yayılır, fəhlədən akademikə qədər hər kəs onun mahnılarını əzbər oxuyurdu.
***
Vladimir Vısotskinin parlaq şöhrətinin arxasındakı ən acı və faciəvi məqam onun amansız sistem təzyiqi altında keçirdiyi ruhi əzablar və bunun gətirdiyi böhranlar idi.
Sənətçi sağlığında heç vaxt layiq olduğu rəsmi təqdiri ala bilmədi. Milyonların sevgilisi olmasına baxmayaraq, Sovet Yazıçılar İttifaqı onu şair kimi qəbul etmir, şeirlərinin çap olunmasına, albomlarının buraxılmasına icazə vermirdi. Senzuranın onun yaradıcılığını boğması, səhnədəki və mahnılarındakı tükənməz enerjisinin daxildə partlamasına səbəb olurdu.
İllərlə davam edən bu sıxıntı, ağır iş qrafiki və daxili gərginlik Vısotskini dərin depressiyaya, alkoqol və sonrakı illərdə narkotik asılılığına sürüklədi. Həyatının son illərində, xüsusilə fransız aktrisa Marina Vladi ilə olan sevgi münasibətinə və xaricə çıxış imkanlarına baxmayaraq, o, amansız daxili fəlakət yaşayırdı.
Bədənin və ruhi baxımdan həddindən artıq yüklənməsi nəticəsində Vısotski dəfələrlə klinik ölüm keçirdi. Nəhayət, 25 iyul 1980-ci ildə Moskva Olimpiadasının gedişində cəmi 42 yaşında ürəktutmasından vəfat etdi.
Onun dəfni rəsmi mətbuatda susdurulsa da, yüz minlərlə insan Taqanka meydanına axışaraq Sovet tarixinin ən böyük kortəbii vida mərasimini reallaşdırdı.
***
Müasir Rusiyada və bütün keçmiş SSRİ ölkələrində Vladimir Vısotski irsi dövrün vicdanı və unikal mədəniyyət kodu kimi son dərəcə canlıdır.
Vısotskinin "Kaporlar", “Ov”, "Dost haqqında mahnı" kimi yüzlərlə əsəri bu gün də rok ifaçılarından simfonik orkestrlərə qədər müxtəlif janrlarda təkrar-təkrar oxunur.
Sənətçi adına Moskvadakı Taqankada yerləşən muzey daim ziyarətçi axınına uğrayır. Rusiya teatr mühitində onun adına xüsusi mükafatlar və hər il 25 iyul və 25 yanvar tarixlərində böyük xatirə konserləri təşkil olunur.
2011-ci ildə çəkilən "Vısotski. sağ ol ki, yaşayırsan" filmi onun həyatının son günlərinə işıq tutaraq böyük kassa uğuru qazandı və onun adını yeni nəsillərə çatdırdı.
Vısotski bu gün də həqiqətə olan ehtirası, saxtakarlığa nifrəti və güzəştsiz daxili azadlığı ilə Şərqi Avropa və post-sovet məkanında aktuallığını saxlayan unikal cəsarət simvoludur.
