Kulis.az “Miksteyp” rubrikasından bəstəkar Erik Karmenin məşhur "All by myself" mahnısı haqqında materialı təqdim edir.
Pop və rok musiqisi tarixində elə bəstələr var ki, onların arxasında dayanan musiqi təməli əsrlərin dərinliyinə əsaslanır.
Amerikalı müğənni, bəstəkar və multi-instrumentalist Erik Karmen tərəfindən 1975-ci ildə təqdim edilən "All by myself" kompozisiyası tam olaraq belə bir şah əsərdir.
"The Raspberries" qrupunun keçmiş solisti olan Karmenin solo karyerasının ilk və ən böyük zəfərinə çevrilən bu mahnı, təkcə dramatik vokalları və təsirli melanxoliyası ilə deyil, həm də klassik musiqinin müasir pop balladasına unikal transformasiyası ilə musiqi tarixində xüsusi yer tutur.
Mahnının yaranma hekayəsinin kökləri Böyük Depressiya dövründən sonraya - 20-ci əsrin əvvəllərinə, Rusiyaya qədər uzanır.
Uşaqlıqdan klassik fortepiano təhsili alan Erik Karmen rus bəstəkarı Sergey Raxmaninovun yaradıcılığının böyük pərəstişkarı idi.
1970-ci illərin ortalarında solo albomu üzərində işləyərkən, Karmen Raxmaninovun "2-ci Forte-piano konserti"nin ikinci hissəsindəki həzin, sehrli melodiyaya yenidən valeh oldu.
Bu melodiya o qədər emosional və təsirli idi ki, Erik onu müasir balladaya çevirmək qərarına gəldi.
Lakin mahnının yaranması hüquqi və yaradıcı baxımdan maraqlı məqamla yadda qaldı. Karmen mahnını bəstələyərkən Raxmaninovun bu əsərinin artıq ictimai mülkiyyət olduğunu və müəllif hüquqlarının qüvvədən düşdüyünü zənn edirdi.
Mahnı işıq üzü görüb dünya hitinə çevrildikdən sonra Raxmaninovun varisləri və fondu Karmenlə əlaqə saxladı.
Məlum oldu ki, ABŞ-da əsər azad olsa da, beynəlxalq hüquqda Raxmaninovun müəlliflik hüquqları hələ də qüvvədə idi.
Məhkəmə çəkişməsi əvəzinə tərəflər dostyana razılığa gəldilər.
Erik Karmen mahnının müəlliflik qonorarının 12%-ni Raxmaninovun fonduna verməyi qəbul etdi və rəsmi albom qeydlərində Raxmaninovun adı həmmüəllif kimi əlavə olundu.
Mahnının digər vizual və emosional çalarları isə Karmenin şəxsi tənhalıq hisslərindən, musiqi sənayesinin təzyiqlərindən və 1970-ci illər gəncliyinin daxili böhranlarından qidalanırdı.
O, piano arxasına keçib Raxmaninovun strukturunu tətbiq edərkən pop musiqi üçün qeyri-adi dərəcədə uzun və simfonik layihə ərsəyə gətirdi.
"All by myself" bəstəsi struktur baxımından klassik simfoniya ilə 1970-ci illərin rok və pop baladasının mükəmməl sintezidir. Mahnının dinamik inkişafı tənhalığın getdikcə dərinləşən və nəhayət, fəryada çevrilən emosional xəritəsini cızır.
Mahnı Raxmaninovun konsertindən götürülmüş melodiyanın fortepianoda həzin ifası ilə başlayır. Bu hissə dinləyicini birbaşa tənhalığın və xatirələrin atmosferinə salır.
Karmenin mahnının sonuna yaxın ifa etdiyi məşhur uzun və yüksək not insan ruhunun tənhalığa qarşı son müqavimətini və fəryadını təmsil edir.
Sözlərin təhlilinə gəldikdə, tekstual tərəf gənclik dövrünün arxayınlığı ilə qocaldıqca gələn tənhalıq hissinin kəskin təzadı üzərində qurulub. İlk misralarda keçmişə müraciət olunur.
“Gənc olarkən heç kimə ehtiyacım yox idi, eşq yaşamaq sadəcə əyləncə idi, o günlər geridə qaldı...”
Mahnının nəqarət hissəsi isə insan psixologiyasının ən təməl qorxusunu – cəmiyyətdə tək qalmaq zərurətini vurğulayır.
“Bütünlüklə təkbaşına, artıq tamamilə tək olmaq istəmirəm...”
Sonrakı bəndlərdə Karmen telefon zənglərinə cavab verilmədiyini, dostların uzaqlaşdığını və gənclikdəki təkəbbürün getdikcə yox olduğunu təsvir edir.
"All by myself" sadəcə ayrılıq haqqında yazılmış pop bəstəsi deyil. O, klassik musiqinin zamansız gözəlliyinin müasir musiqi dilinə tərcüməsidir.
Erik Karmen Raxmaninovun hüznlü melodiyasını müasir insanın tənhalıq fəryadı ilə birləşdirərək, nəsillər boyu unudulmayacaq sənət abidəsi yaratmışdır.
