Kulis.az Zeynal Məmmədlinin "Kamal Abdulla Dədə Qorqudun sirr ortağıdır?" yazısını təqdim edir.
Bir hekayənin müzakirəsi gözəl təşəbbüsdür, buna görə “Kulis.az”a ayrıca təşəkkürlər düşür.
Düzdür, şəxsən məni ədəbiyyat – yazı adamlarının deyil, ən müxtəlif insanların, hətta elə-belə, vaxtını öldürmək üçün gözləri təsadüfən bu hekayəyə ilişənlərin reaksiyası - təpkisi daha çox maraqlandırır.
Məncə, “Kamal Abdullanın ən gözəl hekayəsi” demək sadəcə, kompliment, çox səmimisənsə də xoş duyğudur.
Mənim adi oxucu gözümdə onun bütün hekayələri həmin janra yeni baxış, yeni nəfəs və duyğulandırma bir yana, bilik gətirib.
Oxucu nəsə öyrənir, təsirinə düşür, axtarır, dəqiqləşdirir və axırda inanır ki, xəyal gücü Zamanı bütöv götürür, onu keçmiş və indiyə, gələcəyə parçalamır.
Beləcə, Bulud xatunu və o məşhur, o adıbəlli Beyrəyi yanımızda, həm də üzbəüz varmış kimi görüb bir az da dərindən tanıyırıq.
Beləcə, olub-bitənlər gözümüz önündə gerçəkləşir. O şanlı, o oynağan və minbir sınaq düşünən, bu oyunlara minbir kələk qatan Dədə Qorqud öz yerinə qayıdır.
Gələcəkdənmi qayıdır, keçmişdənmi qayıdır, - demək çətindir, bunu Kamal Abdulla bilir. Mənim bildiyim dərəcədə bu Oğuz müdriki Kamal Abdullaya çox güvənir, ona bütün sirlərini açır. Ya da buna məcbur qalır.
Deyəcəksiniz hekayədən danış. Tamam. Bu hekayənin, məncə, bir dəyəri də (ən böyük dəyəri?) odur ki, o müdrik dastanımızı unutmağa qoymur, Beyrəklə - sanki oğuzların Alen Delonuyla üzbəüz oturub danışmaq, dərdləşmək, məzələnmək ortamı yaradır, Beyrəyi əzbərdən bildiyimiz personaj kimi deyil, canlı-qanlı və suçu-savabıyla tanıdıb günümüzə daşıyır.
Kamal Abdulla keçmişi, bugünü, sabahı sorğulamaqdan, suallar yağdırıb cavablar düşünməkdən yorulmur.
Durmadan, aramsız, əbədi sorğulama inkişafın canıdır. Ən xırda ayrıntını sezmək, onu düşüncə süzgəcindən keçirmək alim özəlliyidir.
Kamal Abdullanın bilgin olduğunu, alimliyini kim bilməz ki?! Amma bədii əsər yazanda, o xırdanı, o kiçicik ayrıntını sırf məntiqlə, ölçü-biçiylə deyil, həm də xəyal gücüylə, həm də zamansız sezib-düşünmək, üstəlik, oxucusuna göz vurmaq müdriklərə xasdır.
Dədə Qorqudla sirdaş olan, əlbəttə, müdrik olacaq.
