writer1

Mirmehdi Ağaoğlu

Məqalə sayı

560
clock12:06 calendar-gray 19 May 2014 view-gray1880 dəfə oxunub
view-gray1880 dəfə oxunub

Həqiqət eşşəyin xayasında

Mirmehdi Ağaoğlu

Bir dəfə türk kanallarından biri İstanbul boğazından çıxan daşlar haqqında süjet hazırlamışdı. Daşları yerə qoyandan az müddət sonra öz-özünə alovlanırdı. Süjetdə hamıdan münasibət öyrənildi; yoldan ötəndən də, o daşları boğazın dibindən çıxaran uşaqlardan da, balıqçılardan da, uşaqlarının əlinin yanmasından ehtiyat edən narahat valideynlərdən də. Amma bir mütəxəssis, kimyaçı, alim danışdırılmadı ki, bilək bu “möcüzə”nin səbəbi nədir.

Eyni problem bizdə də var. Nəsə qeyri-adi hadisə baş verir, media onu möcüzə kimi təqdim etməyə can atır. Alim, mütəxəssis rəyi öyrənilmir. Lap öyrənilsə belə hardasa hiss edirsən ki, süjeti, xəbəri hazırlayan şüuraltı olaraq alimin, elmin yanında yox, möcüzənin, mövhumatın yanındadı. Ola bilsin ki, bunu cəmiyyətin marağını nəzərə alıb edirlər, ola bilsin.

Uzun müddət axund işləmiş 80 yaşlı qohumum dedi ki, elm artdıqca iman azalar. Əlim üzümdə qaldı. 80 yaşlı bu din adamının ağzından çıxanlara inana bilmədim. O, başı ilə fikirlərini təsdiqləyəndən sonra yəqin ki, heyrətləndiyimi görüb bir daha təkrar elədi. Sonralar bu fikri başqa adamlardan da eşitdim.

Bu fikri bir qədər parafraz etsək belə olar: Elm azaldıqca inam (mövhumat, xürafat) artar. Möcüzə göstərənlərin, falçıların, başqa dünyalardan xəbər verən insanların artmasının səbəbi əslində elmin azalmasıdır. Hər hansı bir qeyri-adi hadisəyə elmə inanan adam şübhə ilə yanaşar. Çalışar ki, onun kökündəki məsələni tapsın, elmi izahını verə bilsin. Lap bunu bacarmasa belə şübhə içini didib gəmirər.

Elmi, savadı olmayan isə həmin hadisəyə o dəqiqə inanar. Bu qeyri-adi hadisəni anındaca möcüzə adlandırar. Elmi, savadı olmadığı üçün gördüyü hər şeyi “möcüzə” kimi qəbul edər.

İtalyanların əla bir filmi var. Cəmi bir dəqiqədir. Bu bir dəqiqəlik film yuxarıda dediklərimi çox yaxşı ifadə edir.

Bir kişi qəsəbənin girişində uzanıb dincəlir. Eşşəyi də yanında otlayır. Yoldan ötən bir nəfər motosikletçi saatı soruşur. Kişi eşşəyin xayasına yüngülcə toxunub saatı deyir. Motosikletçi heyrətlənir.

Bir neçə saat sonra yenidən peyda olur. Saatı soruşur. Kişi yenə əlini eşşəyin xayasına aparıb saatı deyir. Motosikletçi özündəki saatla tutuşdurub görür ki, kişi saatı saniyəsinəcən dəqiqliyi ilə deyir. Motosikletçi heyrətlənir.

Dincələn kişidən xahiş edir ki, “eşşəyin xayasının sirrini” söyləsin. Kişi yenə əlini atıb eşşəyin xayasını bir qədər qaldırır. Və qəsəbənin ordan görünən saat qülləsini göstərir.

Bax, belə. Həqiqət hər yerdədi. Bəzən eşşəyin xayasında da gizlənir.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Xalq artistinin oğlu vəfat etdi
01:53 10 İyul 2020
Azərbaycanlı alimin kitabı Avropa dillərində nəşr olunacaq
18:37 09 İyul 2020
Uşaqlar üçün tamaşa
17:56 09 İyul 2020
Təranə Vahidin Türkiyədə çap olunan hekayəsi: "Durna adam"
17:15 09 İyul 2020
Qızını ərə verən atanın ölümü
16:26 09 İyul 2020
İspaniyada Haqverdiyevə həsr olunmuş poçt markaları buraxıldı
15:47 09 İyul 2020
Qadına görə başına bəla gələn məşhurlar: onların arasında Müşfiq də var
15:08 09 İyul 2020
Məşhur sənətçi prezidentliyə namizəd olacaq
14:19 09 İyul 2020
Yaltaqlıq ən perspektivli valyutadır
13:30 09 İyul 2020
Uşaq təbəssümü
12:53 09 İyul 2020
Qorxu və təşviş insanı necə formalaşdırır? – Nazlı Əmirova ekzistensializmdən yazır...
12:30 09 İyul 2020
Bəhram Bağırzadənin həyat yoldaşı: "Hələ danışa bilmir"
11:48 09 İyul 2020
Cinsi yanğısını Facebookda söyüşlə soyudanlar
11:19 09 İyul 2020
Son 200 ilin ən yaxşı qəzəli – Mətn
10:46 09 İyul 2020
Elton Conun şərəfinə sikkə hazırlandı
10:09 09 İyul 2020
Sovet ordusunda üsyan edib almanlar tərəfə keçən azərbaycanlı - Amerikadan yazırlar...
09:01 09 İyul 2020
Moskvada teatrlar avqustun 1-dən açılır
18:54 08 İyul 2020
Uşaq tabutunda basdırılan kişi - Günel Natiqdən yeni hekayə
18:22 08 İyul 2020
Son 10 ilin ən yaxşı qorxu filmləri - Siyahı
17:49 08 İyul 2020
Venesiya Film Festivalı əvvəlki qaydada keçiriləcək
17:10 08 İyul 2020