writer1

Səhər Əhməd

Məqalə sayı

169
clock10:39 calendar-gray 24 Dekabr 2013 view-gray2173 dəfə oxunub
view-gray2173 dəfə oxunub

Romeoyla Məcnunun fərqi

Son vaxtlar Füzuliyə daş atanların sayı çoxalıb. Yəqin bəziləri elə hesab edir ki, daha yüksəyə daş atmaqla daha çox ucalmaq mümkündü. Elə zənn edirlər ki, atdıqları daş Füzuliyə dəyəcək.

Qəribə ittihamlar irəli sürülür. “Niyə qərbin sevgi dastanında Romeo balkondan qalxıb Cülyetta ilə qovuşur, hətta din xadimi- keşiş həyatını təhlükə altında qoyub onların kəbinini kəsir, bizimkində isə yox”.

Bəyəm Füzuli də “Leyli və Məcnun”da elə bu sualı qoymurmu və əsərin ideyası da elə bu niyədən ibarət deyilmi?

Qeys balkondan qalxıb Leyliyə qovuşa bilməzdi, çünki Leyli Cülyettadan fərqli olaraq, daha keçilməz divarlar arxasındaydı. Siz heç Şərq ədəbiyyatında həyatını təhlükə altında qoyub iki aşiqin kəbinini kəsən din xadimi xatırlayırsızmı, mən xatırlamıram. Yadıma ancaq siğəni, çoxarvadlılığı təbliğ edən molla obrazları gəlir.

Əsərdə Məcnuna, dolayısıyla Füzuliyə kömək etmək istəyən bircə Nofəl obrazıdı, o da silah yoluyla. Çünki bu düyünü qan tökmədən çözmək mümkün deyildi, buna isə humanist Məcnun, dolayısıyla Füzuli razı olmur.

Yəni, “Romeo və Cülyetta” ilə “Leyli və Məcnun”un fərqi Şeksprlə Füzulinin fərqi deyil, Şərqlə Qərbin fərqidi. “Leyli və Məcnun” əfsanəsini Füzuli yaratmayıb, onu sadəcə nəzmə çəkib.

O ki qaldı, Məcnunun Leylidən imtina səhnəsinə, heç o da bəzilərinin Arif Quliyevin düşük səhnəciyindən xatırladığı kimi “Get ey Leyli, sən o Leyli deyilsən” formasında deyil.

...Gər mən mən isəm, nəsən sən ey yar?

Gər sən sən isən nəyəm məni-zar? -şəklindədi.

Bu sevginin uzun ayrılıqdan sonrakı halıdır, həsrətin, iztirabın iliyə işləməsidir. Sevginin elə bir mərhələsidir ki, orda artıq cismani yaxınlıq öz əhəmiyyətini itirir. Və deməli, heç ruhani sevginin də müəllifi Füzuli deyil, şərq həyat tərzidi.

Fikrimcə, on altıncı əsr romantikası iyirmi birinci əsr realizminə mane olmamalıdı. Əgər Füzuli kimisə yazmağa qoymursa, bu onun günahı deyil. Kölgədə qalmaqdan qorxmayın.

Paylaş

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

“Dejavü” növbəti dəfə nümayiş ediləcək
14:25 24 Avqust 2019
Öldürmək istədiyim hamilə qadın - Əyyub Qiyasdan əfsanə
13:29 24 Avqust 2019
Məşhur italiyalı aktyor vəfat edib
12:41 24 Avqust 2019
Şairə xanım Firudin Qurbansoya səsləndi: "İnsanların haqqına girməkdən qorxun!"
11:38 24 Avqust 2019
"Mama, nolar ölmə"
10:44 24 Avqust 2019
Ceyms Bond haqqında yeni film sonuncu ola bilər
10:04 24 Avqust 2019
İran qadınlarının həyatı: fahişədən general arvadınadək
09:01 24 Avqust 2019
“Doktor Jivaqo” hədsiz zəif əsərdir” – Brodskinin qeyri-adi müsahibəsi
21:01 23 Avqust 2019
Onlar 2019-da hamıdan çox qazandılar - Siyahı
19:00 23 Avqust 2019
Nəsiminin 650 illik yubileyinə həsr olunan xatirə pulu buraxılıb
18:24 23 Avqust 2019
Mirzə Cəlilin son cümlələri... - Mehman Qaraxanoğlu yazır
17:29 23 Avqust 2019
“İt gəzdirən xanım” tamaşası yenidən nümayiş olunacaq
16:37 23 Avqust 2019
Tələbəsinə aşiq olan, 20 Yanvarda adamları ölümdən qurtaran aktyor – Maraqlı faktlar
15:45 23 Avqust 2019
Oğru adlandırılan şair danışdı: “Olur belə şeylər"
15:07 23 Avqust 2019
Yaqub Zurufçu: “Ququşun “Ayrılıq" mahnısı seksual səslənir” – Müsahibə
14:58 23 Avqust 2019
İlqar Əlfioğlu yeni verilişdə - Anons
14:20 23 Avqust 2019
Şəhriyar Del Gerani: “Firudin Qurbansoy falıma baxdı...”
13:30 23 Avqust 2019
Mehriban Zeynalova erkən nikahlardan danışır: "Deyirlər, qadın adamın papağını yerə soxandır" - Müsahibə
12:40 23 Avqust 2019
İctimai nəqliyyat təcavüzkarları
11:50 23 Avqust 2019
Rasim Balayevin bağışlanmaz səhvi
11:15 23 Avqust 2019