writer1

Səhər Əhməd

Məqalə sayı

196
clock10:39 calendar-gray 24 Dekabr 2013 view-gray2412 dəfə oxunub
view-gray2412 dəfə oxunub

Romeoyla Məcnunun fərqi

Son vaxtlar Füzuliyə daş atanların sayı çoxalıb. Yəqin bəziləri elə hesab edir ki, daha yüksəyə daş atmaqla daha çox ucalmaq mümkündü. Elə zənn edirlər ki, atdıqları daş Füzuliyə dəyəcək.

Qəribə ittihamlar irəli sürülür. “Niyə qərbin sevgi dastanında Romeo balkondan qalxıb Cülyetta ilə qovuşur, hətta din xadimi- keşiş həyatını təhlükə altında qoyub onların kəbinini kəsir, bizimkində isə yox”.

Bəyəm Füzuli də “Leyli və Məcnun”da elə bu sualı qoymurmu və əsərin ideyası da elə bu niyədən ibarət deyilmi?

Qeys balkondan qalxıb Leyliyə qovuşa bilməzdi, çünki Leyli Cülyettadan fərqli olaraq, daha keçilməz divarlar arxasındaydı. Siz heç Şərq ədəbiyyatında həyatını təhlükə altında qoyub iki aşiqin kəbinini kəsən din xadimi xatırlayırsızmı, mən xatırlamıram. Yadıma ancaq siğəni, çoxarvadlılığı təbliğ edən molla obrazları gəlir.

Əsərdə Məcnuna, dolayısıyla Füzuliyə kömək etmək istəyən bircə Nofəl obrazıdı, o da silah yoluyla. Çünki bu düyünü qan tökmədən çözmək mümkün deyildi, buna isə humanist Məcnun, dolayısıyla Füzuli razı olmur.

Yəni, “Romeo və Cülyetta” ilə “Leyli və Məcnun”un fərqi Şeksprlə Füzulinin fərqi deyil, Şərqlə Qərbin fərqidi. “Leyli və Məcnun” əfsanəsini Füzuli yaratmayıb, onu sadəcə nəzmə çəkib.

O ki qaldı, Məcnunun Leylidən imtina səhnəsinə, heç o da bəzilərinin Arif Quliyevin düşük səhnəciyindən xatırladığı kimi “Get ey Leyli, sən o Leyli deyilsən” formasında deyil.

...Gər mən mən isəm, nəsən sən ey yar?

Gər sən sən isən nəyəm məni-zar? -şəklindədi.

Bu sevginin uzun ayrılıqdan sonrakı halıdır, həsrətin, iztirabın iliyə işləməsidir. Sevginin elə bir mərhələsidir ki, orda artıq cismani yaxınlıq öz əhəmiyyətini itirir. Və deməli, heç ruhani sevginin də müəllifi Füzuli deyil, şərq həyat tərzidi.

Fikrimcə, on altıncı əsr romantikası iyirmi birinci əsr realizminə mane olmamalıdı. Əgər Füzuli kimisə yazmağa qoymursa, bu onun günahı deyil. Kölgədə qalmaqdan qorxmayın.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

“Tıq-Tıq xanım” animasiya filminin müəllifinin Berlində kitabı nəşr olundu
18:29 15 Avqust 2020
Nigeriyanın məşhur sapranosu azərbaycanlı musiqiçilərlə konsert verəcək
17:50 15 Avqust 2020
Əgər cibində bir qutu siqaret varsa - Viktor Soyun xatirəsi - Mirmehdi Ağaoğlu yazır
16:30 15 Avqust 2020
Bu il beynəlxalq festivallarda iştirak edən Azərbaycan filmləri - Siyahı
15:52 15 Avqust 2020
Bir oğlu öldü, ikinci oğlu anasını tərk etdi-Papaqçıya ərə gedən Xan qızı
14:29 15 Avqust 2020
"Alacaqaranlıq" seriyasının müəllifindən oxuculara kitab müjdəsi
13:43 15 Avqust 2020
Xurşidbanu Natəvana layihə həsr olundu - Video
11:20 15 Avqust 2020
Tanınmış bəstəkar koronavirus peyvəndinin sınaqlarında könüllü oldu
11:01 15 Avqust 2020
Məşhur gitara ifaçısı vəfat etdi
10:28 15 Avqust 2020
Bu filmə görə 400 nəfər işdən çıxarılacaqdı – Rejissorların boyun qaçırdığı Azərbyacan filmi
08:57 15 Avqust 2020
Daha bir nəşriyyat Polad Həşimovla bağlı kitab nəşr etdi - Foto
18:36 14 Avqust 2020
Ayı balalarını oğurlayan çoban - Qorxmaz Şıxəlioğlu yazır...
17:14 14 Avqust 2020
Tom Kruzun çəkildiyi filmin meydançasında yanğın baş verdi
16:05 14 Avqust 2020
Xalq artistinin qızı atasının şeirlər kitabını nəşr etdirəcək
15:19 14 Avqust 2020
Oğlu Xalq artistinə klip çəkdi - Video
14:28 14 Avqust 2020
Əsl adı Pənah idi, kasıb atası ona yalnız keçi dərisindən dəf düzəldə bildi - Sürücü, vaqon ustası, montyor Alim Qasımov - Maraqlı faktlar
13:32 14 Avqust 2020
Almaz Ələsgərli efirdə erməni mahnısı oxudu - Video
12:38 14 Avqust 2020
"Sevastopol uğrunda döyüş"ün qəhrəmanı vəfat etdi
12:17 14 Avqust 2020
Bizi kütləvi öldürmək məsələsi... - Bütün bunlar masonların işidir?
11:27 14 Avqust 2020
Gənc yazara ağır itki üz verdi
10:39 14 Avqust 2020