news-inner
clock08:15 calendar-gray 07 Dekabr 2013 view-gray2451 dəfə oxunub
view-gray2451 dəfə oxunub

Kim baxmasa da hüquqşünaslar mütləq baxsın

Kulis.Az “Baxılası 50 film” layihəsindəSidney Lumetin “On iki qəzəbli kişi” filmini təqdim edir.

Kino tarixinin məhsuldar rejissorlarından biri, amerikalı Sidney Lumetdir (1924-2011).

Lumet fəaliyyəti boyu 53 film çəkib.

Ekranlaşdırdığı filmlər dəfələrlə Oskara nominant olub.

Müxtəlif janrlarda eyni ustalıqla işləyən rejissorun uğurlu filmləri sırasına “Köpəklərin günü”, “Şəbəkə”, “Serpiko”, “Şərq ekspressində qətl” və s. daxildir.

Onun “Şəbəkə” kəskin satirası televiziyanı auditoriyanı manipulə edən, sensasiyadan ötrü hər cürə iyrəncliyə gedən sistem kimi göstərir. Bu, qara komediya janrının yaxşı nümunələrindən sayılır.

Rejissor Artur Millerdən tutmuş Tennessi Uilyamsa qədər məşhur dramaturqların pyeslərini ekranlaşdırıb.

Onun ekran əsərləri həm kommersiya uğuru, həm də keyfiyyəti ilə seçilir.

Lumetin üslubu aydındır, təsvirlərində realizm güclüdür, sosial, konfliktli süjetlər üstünlük təşkil edir, orta və iri planlar ustalıqla növbələşir.

Amma o, daha çox aktyor oyunundan aldığı yüksək keyfiyyətli nəticəyə görə məşhurdur.

Bu gün onun bütün dövrlərin ən yaxşı filmləri siyahısında yer alan, kinematoqrafik cəhətdən unikal sayılan “On iki qəzəblənmiş kişi” (1957) dramı haqda danışacam.

Süjet:

Nyu-York. Dözülməz isti. Belə bir gündə məhkəmə 18 yaşlı puertorikalı oğlanı atasını öldürməkdə ittiham edir.

İclasçılar müttəhimə qarşı olan ittihamları və müdafiəsi üçün səslənən arqumentləri dinlədikdən sonra onlar üçün ayrılmış xüsusi otağa yollanır. On iki iclasçı ya irəli sürülmüş ittiham əsasında onu elektrik stuluna yollamalı, ya da ittihamı əsassız saymalıdır.

Və on iki iclasçının qərarı yekdilliyə əsaslanmalıdır. Yekdillik olmayacağı təqdirdə məsələ digər iclasçılara yollanacaq ki, bu da arzuolunmazdır.

Kiçik, bürkülü otaqda yorulmuş iclasçılar bunu çox müzakirə eləməyi düşünmürlər. Onların fikrincə, ittiham dəlilləri kifayət qədər inandırıcıdır. Üstəlik, əgər o, aşağı təbəqənin nümayəndəsidirsə, mühacirdirsə mütləq günahkardır. Həm də onun edamıyla cəmiyyət daha bir tör-töküntüdən təmizlənəcək.

Proses zamanı 8-ci iclasçının hökmlə razılaşmadığı bəlli olur.

O, yeniyetməni tamamilə günahsız sayır və düşünür ki, sübutlar səbatsızdır, yetərli deyil. Onun çıxışı digər iclasçıların da mövqeyini laxladır.

Redcinald Rouzun pyesi əsasında ekranlaşdırılan, dörd divar arasında baş verən bu əhvalat zərrə qədər də tamaşaçını darıxdırmır.

Bu filmlə Lumet o dövr üçün bütün kinematoqrafik qaydaları keçərək yetərincə cəsarətli eksperimentə əl atıb. O, kiçik otaqda maksimal şəkildə bürkülü, cansıxıcı şəraitin, atmosferin yaradılmasına nail olur. Film boyu on iki kişi qovğa edir, dalaşır, əsəbilik keçirir, emosional partlayışlar baş verir.

Praktiki baxımdan on iki kişinin, kiçik otaqdakı mübahisəsini güclü təəssürat buraxan, cəlbedici və dinamik filmə çevirmək mümkünsüz görünürdü. Amma Lumet quruluş, aktyor oyunu, operator işinin uğurlu kombinəsinə əsasən tamamilə məharətli və yüksək peşəkar film ortaya qoyur.

Çəkilişdən əvvəl Lumet iki həftə aktyorlarla məşq edir və nəticədə filmi 21 günə çəkir.

Səhnələrin hamısının müxtəlif nöqtələrdən çəkilməsi ilə Lumet kinematoqrafikliyə nail olub. Əks halda, film adi teletamaşaya oxşaya bilərdi.

Reallıq hissini yüksək dərəcədə vermək üçün həqiqi məhkəmə məkanı seçilib.

Əhvalatın çox maraqlı məqamlarından biri səkkizinci iclasçının digərlərinə tədricən təsiri, şəraitin yavaş-yavaş dəyişməsidir. İri planlar, parlaq detallar qəhrəmanların emosional durumunu açır, personajların daxili dünyasına nüfuz edir. Beləcə proses zamanı onların hər birinin xarakteri açılır. Kəskin, sosial-psixoloji dramda sanki fikir müharibəsi gedir.

“On iki qəzəblənmiş kişi” Lumetin kinoda ilk işidir.

Bu, ən yaxşı hüquq filmlərdən biri sayılır.

Film Berlin festivalının baş mükafatını alıb və çoxsaylı mükafatlara layiq görülüb.

Hollivud studiyalarını mənəvi dəyərlərə bu kontekstdə tənqidi baxış qane etmədiyindən pyesi maliyyələşdirmək istəməyiblər.

Ona görə də filmi, orda əsas ifaçılardan biri olan aktyor Henri Fonde və pyesin müəllifi Rouz öz hesablarına çəkiblər.

Operator Dziqa Vertovun qardaşı Boris Kaufman olub.

Bu gün “On iki qəzəblənmiş kişi” məktəblərdə, institutlarda göstərilir.

Rus rejissoru Nikita Mixalkov 2007-ci ildə filmin “12” adlı remeykini çəkib.

Filməburdanbaxa bilərsiz.

Bernardo Bertoluççinin “Konformist” filmi.

Dziqa Vertovun“Kinokameralı adam”filmi.

Mikalancelo Antonioninin“Macəra”filmi.

Pol Tomas Andersonun“Maqnoliya”filmi

Yasudziro Odzunun“Tokio əhvalatı”filmi.

Vim Vendersin“Berlin üzərində səma ”filmi.

Con Fordun"Dilican"filmi.

İnqmar Berqmanın"Persona"filmi.

Jan Renuarın “Oyun qaydaları”filmi.

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Yapon caz ifaçısı Azərbaycan ordusuna pul köçürdü
15:29 23 Oktyabr 2020
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi bəyanat yaydı
14:52 23 Oktyabr 2020
Allahı danan müəlliminin başına stul çırpdı, ömür boyu övladı olmadı, qızlığını xalası oğluna qısqandı - Xalq artistindən maraqlı faktlar
14:15 23 Oktyabr 2020
Facebookda yayılan təhlükəli döyüş videoları
13:34 23 Oktyabr 2020
Köçkünlük statusu – Sevinc Elsevər yazır...
12:47 23 Oktyabr 2020
Dağıdılan, dəyişdirilən, yer üzündən silinən abidələrimiz
12:04 23 Oktyabr 2020
“Bitls” qrupunun keçmiş üzvündən yeni albom
11:18 23 Oktyabr 2020
Qanın alın yazısı yox idi - Aqşindən yeni şeir
10:41 23 Oktyabr 2020
Fərid Hüseynin yeni kitabı çıxdı
10:15 23 Oktyabr 2020
"Qurban olum Azərbaycan" mahnısının söz yazarı vəfat etdi
09:40 23 Oktyabr 2020
Gərək o sirrin üstünü açmayaydım - Bircənin romanı
09:00 23 Oktyabr 2020
Azərbaycan beynəlxalq musiqi festivalında təmsil olunacaq
18:41 22 Oktyabr 2020
Məşhur muzeylərin eksponatlarını dağıtdılar
18:04 22 Oktyabr 2020
Kuklada uşaqlar üçün tamaşa
17:23 22 Oktyabr 2020
Arvadına kölə kimi baxan varlı ər – Hekayə
16:44 22 Oktyabr 2020
Britaniyalı rəssamın əsəri 9.8 milyon dollara satıldı
16:01 22 Oktyabr 2020
Ərtoğrul məktubunda Üzeyir bəydən nə xahiş etmişdi? - Hüseyn Cavidin 24 yaşında ölən yeganə oğlu
15:22 22 Oktyabr 2020
İti qovum, qurdu qovum, səni qovmayım – Təzə atalar sözləri
14:38 22 Oktyabr 2020
Zəngilanlı müğənni: "Torpağını üzümə sürtəcəm"
13:56 22 Oktyabr 2020
Hamımız vətənə oxşayırıq - Xanım İsmayılqızından qələbə şeirləri
13:18 22 Oktyabr 2020