news-inner
clock08:15 calendar-gray 07 Dekabr 2013 view-gray2479 dəfə oxunub
view-gray2479 dəfə oxunub

Kim baxmasa da hüquqşünaslar mütləq baxsın

Kulis.Az “Baxılası 50 film” layihəsindəSidney Lumetin “On iki qəzəbli kişi” filmini təqdim edir.

Kino tarixinin məhsuldar rejissorlarından biri, amerikalı Sidney Lumetdir (1924-2011).

Lumet fəaliyyəti boyu 53 film çəkib.

Ekranlaşdırdığı filmlər dəfələrlə Oskara nominant olub.

Müxtəlif janrlarda eyni ustalıqla işləyən rejissorun uğurlu filmləri sırasına “Köpəklərin günü”, “Şəbəkə”, “Serpiko”, “Şərq ekspressində qətl” və s. daxildir.

Onun “Şəbəkə” kəskin satirası televiziyanı auditoriyanı manipulə edən, sensasiyadan ötrü hər cürə iyrəncliyə gedən sistem kimi göstərir. Bu, qara komediya janrının yaxşı nümunələrindən sayılır.

Rejissor Artur Millerdən tutmuş Tennessi Uilyamsa qədər məşhur dramaturqların pyeslərini ekranlaşdırıb.

Onun ekran əsərləri həm kommersiya uğuru, həm də keyfiyyəti ilə seçilir.

Lumetin üslubu aydındır, təsvirlərində realizm güclüdür, sosial, konfliktli süjetlər üstünlük təşkil edir, orta və iri planlar ustalıqla növbələşir.

Amma o, daha çox aktyor oyunundan aldığı yüksək keyfiyyətli nəticəyə görə məşhurdur.

Bu gün onun bütün dövrlərin ən yaxşı filmləri siyahısında yer alan, kinematoqrafik cəhətdən unikal sayılan “On iki qəzəblənmiş kişi” (1957) dramı haqda danışacam.

Süjet:

Nyu-York. Dözülməz isti. Belə bir gündə məhkəmə 18 yaşlı puertorikalı oğlanı atasını öldürməkdə ittiham edir.

İclasçılar müttəhimə qarşı olan ittihamları və müdafiəsi üçün səslənən arqumentləri dinlədikdən sonra onlar üçün ayrılmış xüsusi otağa yollanır. On iki iclasçı ya irəli sürülmüş ittiham əsasında onu elektrik stuluna yollamalı, ya da ittihamı əsassız saymalıdır.

Və on iki iclasçının qərarı yekdilliyə əsaslanmalıdır. Yekdillik olmayacağı təqdirdə məsələ digər iclasçılara yollanacaq ki, bu da arzuolunmazdır.

Kiçik, bürkülü otaqda yorulmuş iclasçılar bunu çox müzakirə eləməyi düşünmürlər. Onların fikrincə, ittiham dəlilləri kifayət qədər inandırıcıdır. Üstəlik, əgər o, aşağı təbəqənin nümayəndəsidirsə, mühacirdirsə mütləq günahkardır. Həm də onun edamıyla cəmiyyət daha bir tör-töküntüdən təmizlənəcək.

Proses zamanı 8-ci iclasçının hökmlə razılaşmadığı bəlli olur.

O, yeniyetməni tamamilə günahsız sayır və düşünür ki, sübutlar səbatsızdır, yetərli deyil. Onun çıxışı digər iclasçıların da mövqeyini laxladır.

Redcinald Rouzun pyesi əsasında ekranlaşdırılan, dörd divar arasında baş verən bu əhvalat zərrə qədər də tamaşaçını darıxdırmır.

Bu filmlə Lumet o dövr üçün bütün kinematoqrafik qaydaları keçərək yetərincə cəsarətli eksperimentə əl atıb. O, kiçik otaqda maksimal şəkildə bürkülü, cansıxıcı şəraitin, atmosferin yaradılmasına nail olur. Film boyu on iki kişi qovğa edir, dalaşır, əsəbilik keçirir, emosional partlayışlar baş verir.

Praktiki baxımdan on iki kişinin, kiçik otaqdakı mübahisəsini güclü təəssürat buraxan, cəlbedici və dinamik filmə çevirmək mümkünsüz görünürdü. Amma Lumet quruluş, aktyor oyunu, operator işinin uğurlu kombinəsinə əsasən tamamilə məharətli və yüksək peşəkar film ortaya qoyur.

Çəkilişdən əvvəl Lumet iki həftə aktyorlarla məşq edir və nəticədə filmi 21 günə çəkir.

Səhnələrin hamısının müxtəlif nöqtələrdən çəkilməsi ilə Lumet kinematoqrafikliyə nail olub. Əks halda, film adi teletamaşaya oxşaya bilərdi.

Reallıq hissini yüksək dərəcədə vermək üçün həqiqi məhkəmə məkanı seçilib.

Əhvalatın çox maraqlı məqamlarından biri səkkizinci iclasçının digərlərinə tədricən təsiri, şəraitin yavaş-yavaş dəyişməsidir. İri planlar, parlaq detallar qəhrəmanların emosional durumunu açır, personajların daxili dünyasına nüfuz edir. Beləcə proses zamanı onların hər birinin xarakteri açılır. Kəskin, sosial-psixoloji dramda sanki fikir müharibəsi gedir.

“On iki qəzəblənmiş kişi” Lumetin kinoda ilk işidir.

Bu, ən yaxşı hüquq filmlərdən biri sayılır.

Film Berlin festivalının baş mükafatını alıb və çoxsaylı mükafatlara layiq görülüb.

Hollivud studiyalarını mənəvi dəyərlərə bu kontekstdə tənqidi baxış qane etmədiyindən pyesi maliyyələşdirmək istəməyiblər.

Ona görə də filmi, orda əsas ifaçılardan biri olan aktyor Henri Fonde və pyesin müəllifi Rouz öz hesablarına çəkiblər.

Operator Dziqa Vertovun qardaşı Boris Kaufman olub.

Bu gün “On iki qəzəblənmiş kişi” məktəblərdə, institutlarda göstərilir.

Rus rejissoru Nikita Mixalkov 2007-ci ildə filmin “12” adlı remeykini çəkib.

Filməburdanbaxa bilərsiz.

Bernardo Bertoluççinin “Konformist” filmi.

Dziqa Vertovun“Kinokameralı adam”filmi.

Mikalancelo Antonioninin“Macəra”filmi.

Pol Tomas Andersonun“Maqnoliya”filmi

Yasudziro Odzunun“Tokio əhvalatı”filmi.

Vim Vendersin“Berlin üzərində səma ”filmi.

Con Fordun"Dilican"filmi.

İnqmar Berqmanın"Persona"filmi.

Jan Renuarın “Oyun qaydaları”filmi.

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Qarabağda mina təmizləyənlərdən film çəkildi - Video
17:28 27 Yanvar 2021
Bizim keçmişimiz əl-ələ gəzir - Elvin Bakiroğlunun yeni şeirləri
16:46 27 Yanvar 2021
Di Kaprio ABŞ prezidentinə açıq məktub yazdı
16:01 27 Yanvar 2021
Fərhad Bədəlbəyli: “Bülbülün həyətinə girəndə qorxdum” – Şuşa söhbəti
15:18 27 Yanvar 2021
Çində "Nizami irsi" layihəsinə strat verildi
14:46 27 Yanvar 2021
Klassikanı niyə oxumalıyıq?
14:01 27 Yanvar 2021
Psixoloq: “Media intihar xəbərlərində ehtiyatlı olmalıdır” – Müsahibə
13:20 27 Yanvar 2021
Balaca ifaçımız beynəlxalq mükafat aldı
12:41 27 Yanvar 2021
Valları rekord qırdı, ailəsini atıb "müqəddəs ata" oldu, rahibəylə eşq yaşadı - Azərbaycanlı şairin qeyri-adi həyatı
11:58 27 Yanvar 2021
İki gündən bir ağlaşma quran sənətçilər
11:29 27 Yanvar 2021
“Uşağın duası” işıq üzü gördü
11:09 27 Yanvar 2021
90 yaşlı aktyor ata oldu
10:43 27 Yanvar 2021
Tofiq Bakıxanov “Şərəf” ordeni ilə təltif edilib
10:16 27 Yanvar 2021
Samirə Əşrəfə ağır itki üz verib
10:06 27 Yanvar 2021
Təbrizli yazar: “Nizamini məqbərədən çıxarıb xalqın həyatına qaytarmalıyıq” – Müsahibə
09:01 27 Yanvar 2021
“Ulduz” jurnalının yeni nömrəsi işıq üzü görüb
19:20 26 Yanvar 2021
Nizami ilə bağlı müsabiqə elan olundu - Şərtlər
18:42 26 Yanvar 2021
Dəlisov yellərə məndən salam de - Natiq Əlisoyun şeirləri
17:29 26 Yanvar 2021
O, çayxana filosofudur - Nabokovdan Sartr haqqında sərt sözlər
16:44 26 Yanvar 2021
Harri Potter serial olur
16:08 26 Yanvar 2021