news-inner
clock12:01 calendar-gray 17 Sentyabr 2013 view-gray1729 dəfə oxunub
view-gray1729 dəfə oxunub

Xeyrəddin Qoca İsrafil İsrafilova açıq məktub yazdı

Tanınmış publisist Xeyrəddin Qoca Akademik Milli Dram Teatrının direktoru İsrafil İsrafilova açıq məktub yazıb. Kulis.az həmin məktubu təqdim edir.

14 sentyabr 2013-cü il tarixdə 141-ci teatr mövsümünə həsr edilən mətbuat konfransında APA -nın suallarını cavablandırmışsınız. Orada belə bir cümlə işlətmişsiniz: “Baxın, əvvəllər kimlərin əsərləri tamaşaya qoyulub? Xeyrəddin Qoca, Hidayət Orucov və s.”

Mən bir neçə ay əvvəl mətbuatda sizin teatrın bir aktyoru haqqında imzaladığınız əmrdə çoxlu məna, məzmun və üslub səhvinə yol verdiyinizi yazmışdım. Bildiyimə görə, siz professorunuz. Yenə də, səhvə yol vermisiniz. Bizim adlarımızı çəkəndən sonra “və s.” ifadəsini işlətmisiniz. Bilməlisiniz ki, adam haqqında danışanda “və s.” deməzlər, “başqaları” deyərlər.

“Baxın, əvvəllər kimlərin əsərləri tamaşaya qoyulub” deyəndə də nə düşündüyünüz məlum deyil. Siz bilmirsiniz ki, Hidayət Orucov kimdir? Mən kiməm?

Siz vaxtilə Xalq Cəbhəsinin üzvü olanda, Xalq Cəbhəsi hakimiyyəti sizi Abşeron rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsinə qoyanda, müxtəlif əqidələrə xidmət edəndə, mən cəmiyyətdəki ədalətsizliyə qarşı mübarizə aparırdım, kitablar nəşr edirdim. Sonralar daha böyük siyasətə qarışdım. Azərbaycanda ümummilli liderimizə atılan böhtan və iftiralara qarşı çıxmağa başladım, az qala Rusiyanın və Azərbaycanın kommunist mətbuatında ulu öndərə qarşı hər cümləyə, hər fikrə cani-dildən münasibət bildirdim. Sonra məşhur “91-lər”ə qoşuldum. Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradılmasında iştirak etdim. Millət vəkili, Türkiyə Cümhuriyyətinin İstanbul şəhərində Azərbaycan Respublikasının Baş Konsulu oldum. Bildiyiniz kimi, hər şeydən əvvəl yazıçıyam. Dramaturq kimi, bir sıra pyeslərim səhnələşdirilib. İndi də yeni pyeslərim hazırlanır. İndi kim olduğumu bildinizmi?

Biri var cəmiyyətin qəbul etdiyi adam, bir də var cəmiyyətin qəbul etmədiyi adam. Deyilənlərə görə, mən artıq cəmiyyətin qəbul etdiyi adamam. Sizi isə ölkədə çox az adam tanıyır və qəbul edir.

Siz cəmiyyətdə tanınmamış adamsınız. Milli Akademik Teatrda “Hərənin öz payı..” adlı pyesim 2002-ci ildə dövlət sifarişi ilə tamaşaya qoyulub. Deməli, pyesi Mədəniyyət Nazirliyi alıb, teatrın Bədii Şurası da pyesin tamaşaya qoyulması üçün rəylər verib və teatra təqdim edib. Yəni deyirsiniz nazirlikdə və teatrda pyesi oxuyanlar heç nə bilmirlər? Tamaşada 40-a yaxın aktyor işləyib, onların çoxu xalq artistləridir, əməkdar artistlərdir. Onlar da bir şey bilmir? Tamaşa haqqında mətbuatda, “Dövrün nəbzini tutan tamaşa- Hərənin öz payı...” (“Xalq” qəzeti, 17 dekabr, 2002-ci il), “Hərənin öz payı...” (“Azərbaycan” qəzeti, 17 dekabr, 2002-ci il), “Müasirlik güclü olanda” (“525-ci qəzet”, 8 yanvar, 2003-cü il), “Dövrünə ayna tutan səhnə əsəri” (“Şərqin səsi” qəzeti, 10 mart, 2003-cü il), “Güldürən, düşündürən komediya” (“Respublika” qəzeti, 18 mart, 2003-cü il), “Klassiklərin harayı” (“Xalq” qəzeti, 20 fevral, 2005-ci il) kimi resenziyalar və çoxlu qeyd dərc edilmişdir.

Görkəmli teatrşünas, professor Aydın Dadaşovun 2005-ci ildə çıxan “Müstəqillik dövrünün dramaturgiyası” kitabında (səhifə 159, 164) tamaşaya yüksək qiymət verilir. Mən “Hərənin öz payı..” pyesimin tamaşası haqqında yazlan müsbət rəylərin yalnız onda birinin adlarını çəkdim. Belə çıxır ki, İsrafil İsrafilov, siz teatrı bu resenziyaları, rəyləri yazanlardan çox bilirsiniz?

Qaldı Elçin Hüseynbəylinin dediyinə ki “dramaturqları teatr yetişdirməlidir”, doğru deyib. Sizlərin dilindən bir fikir düşmür: “Tanınmamış adamlar” və yaxud “Filankəs nə vaxtdan dramaturq oldu?”

Siz teatra müraciət edən qələm sahiblərinin əsərlərini səhnələşdirməyəndə əlbəttə, onlar tanınmaz, dramaturq olmazlar.

Deyirsiniz, “Elçin Hüseynbəyliyə dedim ki, bura şitillik deyil, səni yetişdirək”. İsrafil İsrafilov, (deyirlər, siz müəllimsiniz) bu sözlər böyük bir teatrın direktoruna yaraşarmı? Elçin Hüseynbəylilər, bizlər çoxdan yetişmişik, sizin “şitilliyinizə” ehtiyacımız yoxdur. Bir də mən mətbuatda dəfələrlə yazmışam, qələm sahiblərinə sataşmayın, xeyir tapmazsınız. Və unutmayın ki, sizin arxanızda dayananları və sizə dil verənləri biz heç vaxt saymamışıq. Onlara salam verməyi belə özümüzə yaraşdırmamışıq! Teatrın pulunun azlığını, cəmiyyətinin teatra münasibətinin yaxşı olmadığını deyirsiniz. Bəs fikirləşmirsiniz ki, niyə belədir? Deməli tamaşalarınız azdır. Ötən ilin teatr sezonunun açılışında yeni bir rejissorla, teatr bilicisi ilə sizin teatrda “Qarabağnamə” və “Lənkəran xanının vəziri” tamaşalarına baxdıq. Biz həmin tamaşaları əvvəllər də görmüşdük. İndi onları nə günə salmısınız?!

Həmin rejissor - xalq artisti, professor dedi ki, bir də mən bu teatra gəlmərəm! Mənim də ömrüm Akademik Milli Teatrında keçib. Bir neçə ildir, mən də bu teatra gəlmirəm. Bir-iki dəfə yolumu oradan salmışam... Sizsə deyirsiniz ki, teatra gəlmirlər.

Yaxşı tamaşalar, cəmiyyətimizin nöqsan və çatışmazlıqlarını göstərən tamaşalar qoyun, gəlsinlər. Sizin teatrın səhnəsində bircə satirik pyes var idi, onu da mən yazmışdım, müəyyən səbəblərdən (o haqda mətbuatda yazmışam, televiziyalarda danışmışam) ərizə yazıb repertuardan çıxartdırdım. Nə qədər ki, insanların ürəyindən tikan çıxaran pyesləri səhnələşdirməyəcəksiniz, teatra tamaşaçı gəlməyəcək.

Sizlər bu fikri əzbərləməlisiniz: “Pyesdə hadisə yoxdursa, bu pyes deyil, söz güləşdirməkdir”. Bu sözləri sizin teatrda bir sıra əsərləri oynanılan Əli Əmirli haqqında demişsiniz. Mən də sizə deyirəm, sizin teatrda “hadisə”yə səbəb olan pyes yazılmır, ona görə də tamaşaçını teatra cəlb edə bilmirsiniz. Siz mənə hər hansı bir pyes verin, oradan nə qədər istəyirsiniz nöqsan tapım. Bəzən təvazökarlıq yerinə düşmür. Xüsusilə sizin kimi adamlar yersiz danışanda. Ona görə də mən özüm haqqında, daha doğrusu, kimliyim haqqında yuxarıdakı fikirləri yazmağa məcbur oldum.

Qoy, Hidayət Orucov da sizə cavab yazıb, kimliyini bildirsin. Bir də, cəmiyyətdə kimin kim olduğu aydın görünür. Başqaları haqqında rəy yaratmaqdansa, bacarırsınızsa, bir pyes yazın...

news-inner-user

19042 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Məşhur şairin qızı: “Atamın ölümünü məndən gizlədilər, amma...” - Müsahibə
21:00 16 İyun 2021
Pakistanda prospektlərdən birinə Nizami Gəncəvinin adı verilib
19:00 16 İyun 2021
Azərbaycan və Gürcüstan arasında ədəbi memorandum imzalandı
18:30 16 İyun 2021
Kamal Abdullanın romanı Almaniyada çap olunub
17:40 16 İyun 2021
Hansı kitabları oxumamalıyıq? - Vacib məsləhət
17:01 16 İyun 2021
Ərdoğan Milli Məclisdə Bəxtiyar Vahabzadənin şeirini dedi - Video
16:24 16 İyun 2021
Stalinin əlindən qaçdı, Məkkədə yaşadı, üç arvad aldı - Leninin müsəlman qardaşı
15:33 16 İyun 2021
Rüşvət alan kişilərin arvadları haqda 10 cümlə
14:45 16 İyun 2021
Nizamiyə həsr olunan müsabiqənin qalibləri bilindi
14:02 16 İyun 2021
Dayısı Rəşid Behbudov onu səhnəyə həsrət qoydu, küsüb Azərbaycandan getdi, anası ölənəcən yolunu gözlədi – Qürbətdə can verən müğənnimiz
13:11 16 İyun 2021
Tarix bizi Şuşada gözləyirdi – Aqşin Yenisey yazır...
12:39 16 İyun 2021
Vaqif İbrahimoğlunun 32 il sonra reallaşan xahişi
12:30 16 İyun 2021
Fərid Hüseyn Nizamidən mühazirə oxuyub
11:59 16 İyun 2021
Aləmi bürüyən ədəbiyyat ətri
11:30 16 İyun 2021
Seda Sayan Mehmet Ali Erbili təcavüzdə ittiham etdi
10:56 16 İyun 2021
Anar, Çingiz Abdullayev, Vaqif Səmədoğlu Monteneqro dilində…
10:05 16 İyun 2021
İlhamiyyə Rza: “Həmid efirdə lap ağ eləmişdi” – Müsahibə
09:01 16 İyun 2021
SSRİ-də yay istirahəti - Nostalji fotolar
21:00 15 İyun 2021
Nobelli yazıçı daha bir mükafata layiq görüldü
18:39 15 İyun 2021
Avropa Film Festivalında iştirak edən filmləri onlayn izləmək mümkündür
17:45 15 İyun 2021