news-inner
clock08:45 calendar-gray 09 İyul 2013 view-gray2634 dəfə oxunub
view-gray2634 dəfə oxunub

Sabirin atası şiəliyə görə həbsdə yatmış, sürgün edilmişdi ARAŞDIRMA

Layihə: Bizə yalan söylədilər

XIX əsrin birinci yarısında Şamaxı böyük şəhər sayılırdı, quberniyanın mərkəzi idi.

Bu, 1859-cu ilə qədər davam etdi, şiddətli zəlzələdən sonra quberniyanın mərkəzi Bakıya köçürüldü.

Şamaxıda həm sünnilər, həm də şiələr yaşayırdı.

Onlar arasında daim nifaq və düşmənçilik olurdu.

Hacı Tahir sünni idi.

Peşəsi qaratikan kötüyündən çubuq və qəlyanbaşı düzəltmək idi, çöpçülük də edirdi.

Sünnilər arasında hörmətli adam sayılırdı, iki oğlu vardı, Zeynalabdin kiçiyi idi.

Böyük oğul atanın meyarlarına görə üzüyola idi, amma kiçiyi yola gəlmirdi.

Bir işin ucundan yapışmırdı, şiələrin məşhur musiqiçisi Mahmud ağanın məclislərinə gedirdi.

Bunun üstündə üzü danlanırdı, amma Zeynalabdin atasını daha çox əsəbiləşdirəcək şeylər tapıb onları edirdi.

Bütün bu avaraçılığa dözmək olardı, oğullar o zaman da beləydilər, sözə qulaq asmazdılar.

Amma Zeynalabdini ətrafında olan gənclərdən fərqləndirən bir şey eşitdi ata.

Zeynalabdin şiələrin məhərrəmlik təziyələrində iştirak edirdi.

Oğlun evə gec qayıtdığı gecələrdən biriydi.

Ata yatmamışdı, oğlunu gözləyirdi.

Elə o gecə oğlunu evdən qovdu.

Zeynalabdin atasından da tərs idi, evə qayıtmaq üçün heç bir cəhd göstərmirdi.

Şəxsi təşəbbüsləri ilə atadan xahiş edənlərə atanın eyni cavabı verirdi: “Mən onu ölmüş bilirəm”.

Allah bir qapını bağlayıb, digərini açırdı.

Şiələrin ən hörmətli axundu Ağa Seyidəli Ağa məclislərin birində Zeynalabdini yanına çağırdı, ona böyük iltifat göstərdi.

Zeynalabdinin atasına vurduğu zərbə isə amansız oldu.

Şiəliyi qəbul etdi və bu barədə atasına xəbər göndərdi.

Atası bu qədərini gözləmirdi.

Amma özünə gəldi, sünnilərin hörmətli adamlarını evinə yığdı və hamının hüzurunda Zeynalabdini oğulluqdan çıxartdığını elan etdi.

Sünnilər qəmli, şiələr şad idilər.

Zeynalabdinin ağır günləri bundan sonra başladı.

Qohumları da onu görəndə üzlərini yana çevirdilər.

Təmtək qalmışdı quberniya paytaxtında.

Bu günlərdə bir sünni dükanı soyuldu, Zeynalabdinin hadisədən xəbəri də yox idi.

İntiqam alovuyla alışıb-yanan sünnilər soyğunun şiələr tərəfindən edildiyinə adları kimi əmin idilər, amma oğru tapılmırdı.

Əllərinə düşən bu imkandan Zeynalabdini cəzalandırmaq üçün istifadə etdilər, onun əleyhinə ifadə verib həbs etdirdilər.

Şəhər qalabəyisi Zeynalabdinin boynuna “günah”ını qoymaq üçün ona həbsxanada ağır işgəncələr verdirdi.

Yaş çubuqlarla sünnilərin “vurun, əllərinizə qurban olum” nidalarıyla şəhərin meydanında döydürdü.

Amma Zeynalabdin cəzaya mətanətlə dözdü, “etiraf” etmədi.

Onu həbsdən azad etdilər.

Ancaq yaş çubuqlar sünnilərin qisas alovunu söndürə bilməmişdi, imza topladılar və Zeynalabdini Bakıya sürgün elətdirdilər.

Şiələrin heysiyyatı zədələnmişdi, Zeynalabdinin başına gələnləri özləri qarşı təhqir bilirdilər.

Ağa Seyidəli Ağanın yanında Zeynalabdin haqda söhbət açılmış və Ağa “O bizdəndir!” demişdi.

Əllərində olan bütün imkanlardan istifadə etdilər, imza topladılar,

Tiflisə teleqram vurdular nəhayət üç aylıq sürgündən sonra Zeynalabdinin sürgününə son qoydular.

Şamaxı şiələri Zeynalabdini təmtəraqla qarşıladılar.

Məsciddə böyük məclis quruldu, Ağa Zeynalabdini əvvəlki günahlarından tövbə etdirib ziyarət üçün Xorasana göndərdi.

Onun Xorasandan qayıdışını da bayram etdilər.

Zeynalabdin üçün pul topladılar, ona baqqal dükanı açdılar və evləndirdilər.

Bir müddət sonra Zeynalabdinin böyük qardaşı da şiəliyi qəbul etdi.

Sabir Zeynalabdinin sonbeşiyi idi.

P.S.Məqalə hazırlanarkən professor Abbas Zamanovun 1973-cü ildə çap edilmiş “Sabir və müasirləri” kitabında verilmiş Seyid Hüseynin xatirələrindənistifadə edilmişdir.

Layihənin digər yazıları:

İntihar edib uşaqları qorxudan Azərbaycan yazıçısıARAŞDIRMA

Anasına qulaq assaydı Molla Ömər olacaqdı

Ermənilər Sabirin kitabını necə "çap" etdilər?

“Millət necə tarac olur olsun” Sabirin deyilmiş

news-inner-user
Qan Turalı

228 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

“Oyaq gözəl” tamaşası onlayn göstəriləcək
19:17 21 Oktyabr 2020
Azərbaycanda yeni müsabiqə elan olundu - Şərtlər
18:36 21 Oktyabr 2020
Atamın Zəngilandakı məzarını tapa biləcəyəmmi? - Gülşən yazır...
18:15 21 Oktyabr 2020
Tamaşaçılar şarın içinə girdi - Qeyri-adi konsert
17:57 21 Oktyabr 2020
O gün uzaqda deyil - Gənc yazarın əsgərə məktubu
17:12 21 Oktyabr 2020
Torpağın dadı - Aydın Talıbzadə yazır...
16:30 21 Oktyabr 2020
Ən çox qorxu yaradan film müəyyənləşib
15:47 21 Oktyabr 2020
Həbsə atdılar, başını dibdən qırxdılar, dəlixanaya salıb Müşfiqi unutdurdular – Dilbərin məşəqqətli həyatı
15:05 21 Oktyabr 2020
Fransız səyyahın İrəvan təəssüratları yayımlanacaq
14:02 21 Oktyabr 2020
Qarabağa görə başına yaylıq bağlayan şair
13:23 21 Oktyabr 2020
Özbək şair qarabağlı qızdan poema yazdı
12:41 21 Oktyabr 2020
“Üç dəqiqə nəfəs ala bilmədim” – Zəngilanlı yazarlar qələbə sevincini bölüşür
12:00 21 Oktyabr 2020
Koronavirusa tutulan yazıçı: “Bu mövzuda on hekayə, bir roman yazmışam”
11:14 21 Oktyabr 2020
Ləpə satan qadını ağladan bayraq
10:42 21 Oktyabr 2020
Polşalı aktyor vəfat etdi
10:15 21 Oktyabr 2020
Füzulidən olan 82 yaşlı şair: “Evim dağılıbsa, kolun dibində yaşayaram” – Müsahibə
09:00 21 Oktyabr 2020
Kinematoqrafçılar İttifaqı Silahlı Qüvvələrə Yardım Fonduna ianə edib
18:44 20 Oktyabr 2020
Mahnı bitənəcən qayıdacam - Cavanşir Yusifli yazır...
18:02 20 Oktyabr 2020
Gecə yarısı bir qız məktub yazır səngərə... - Cəbhədə olan zabitdən şeirlər
17:21 20 Oktyabr 2020
Zəngilanlı aktyor: "İlk dəfədir var olduğumu hiss edirəm"
16:33 20 Oktyabr 2020