writer1

Etimad Başkeçid

Məqalə sayı

49
clock15:22 calendar-gray 07 May 2011 view-gray801 dəfə oxunub
view-gray801 dəfə oxunub

Adam kimi ət yemək

Ötən ilin 15 sentyabr günü heç yadımdan çıxmaz. Səhər-səhər obaşdan məhəlləni doldurmuş uşaq səsləri, fərəhli qışqırtılar, əllərində gül-çiçək dəstələri tutmuş ata-anaların qonşuluğumuzdakı məktəbə doğru xaotik yürüşü, məktəbin həyətinə qoyulmuş dinamikdən səslənən şən musiqi sədaları... Həmin gün kiçik oğlum Turqut da ilk dəfə məktəbə gedirdi və mən, arvadım, bir də böyük oğlum onun svitası rolunu oynayırdıq.

Məktəbə aparan qısa yolun yarısında birdən-birə uşaqların içinə vəlvələ duşmədimi?.. Anasının ətəyindən bərk-bərk yapışıb dördgöz olan kim, hürküb kənarda dayanan, ağlamsınan kim… Belə baxanda, düz yolun üstündə improvizə edilmiş sallaqxanada bir hərəkətlilik gördüm. Üç bazburutlu qəssab böyük bir dananı yerə uzadıb boğazlamaqla məşğul idilər. Dananın boğazını yarıya kimi kəsib geriyə qanırmışdılar ki, qanı yaxşı axsın. Dana artıq boğazının kəsilmiş yerindən nəfəs alırdı və hər dəf ə qocaman bir xırıltıyla nəfəsini buraxanda qan üç-dörd addım kənara sıçrayırdı. Uşaqların vəhşət dolu baxışları bu sənətkarlara dikilmişdi…

Turqut da o sehrlənibmiş kimi bu mənzərəyə dalmışdı. İndiyəcən o, adətən, danaların kəsilib-şaqqalandığı bu səhər saatlarında şirin yuxuda olurdu. İlk məktəbə getdiyi gün birinci dərsini o, elə məktəbə çatmadan aldı. Bu yaşda uşaqlar hələ nağılsız ötüşmürlər, nağıllar isə adam kimi danışan və hərəkət eləyən heyvanlarsız olmur.

Turqutun sual dolu baxışları mənə dikilincə, «bismillah», «ya Allah» deyə ayin rəqsi oynayırmış kimi hərəkətlər eləyən qəssablara səsləndim:

- Bu heyvanı bir daldada kəssəniz olmazmı? Biz cəhənnəm, uşaqları qorxudursunuz axı!

Sənətkarlardan səs çıxmadı. Dedim, yəqin işə qapıldıqlarından eşitmədilər. Sualımı bir az da hündürdən təkrarladım. Bu zaman dananın başını geriyə qanıran qəssab başını belə qaldırmadın, astadan cavab verdi:

- Get, get, a kişi, çörəyimizə bais olma.

Üstündən az qala səkkiz ay keçib. Turqutu yenə də hər səhər məktəbə qoyub işə gedirəm. Yenə də hər gün eyni vaxta, həmin yerdə dana kəsirlər. Amma, fikir vermişəm, nə Turqut, nə də başqa uşaqlar artıq dananın kəsildiyi tərəfə baxmırlar belə.

Öyrəşiblər.

Onları biz öyrəşdirmişik buna.

Ötən payız Moskvada yaşayan qardaşım öz 12 yaşlı oğluyla bizə qonaq gəlmişdi. Qardaşım oğlunu şəhərə gəzməyə çıxarmağa peşiman oldum. Şəhər böyük bir sallaqxananı xatırladır. Bu bizim paytaxtımızdır. Şəhərimizin qonaqlarına nə üçün sallaqxanada yaşadığımızı izah etməkdə zorluq çəkir adam. Və düşünür ki, görəsən, bu şəhərin yiyəsi yoxdurmu?

Mən burda heyvan haqlarını qorumaq istəyən adam rolunda çıxış etmirəm. Onsuz da, dana üçün nə fərqi var, onu harada kəsəcəklər və kəsərkən «bismillah», «ya Allah» deyəcəklər, yoxsa yox? Amma adam heyvanı kəsərkən, əvvəl-əvvəl özünə hörmət qoymalıdır deyə düşünürəm. Özünə, yaşadığı şəhərə, üzü-gözü bu rəzilliyə öyrəşə bilməyən insanlara, nəhayət, qonaqlarımıza hörmət!

Bədii ədəbiyyatda da, nağıllarda olduğu kimi, heyvanlara insan cizgiləri verilir, əksər hallarda onlar alleqoriya rolunu oynayır və onlara münasibətdə insanların kimliyi bəllənir.

Nağılvari bir situasiyanı təsəvvürünüzə gətirin – «Cunqli kitabı»nın müəllifi Kiplinq, «Ag diş» və «Əcdadların çağırışı»nı yazmış London, «Mumu»nun xatirəsini əbədiləşdirmiş Turgenev, insan kimi danışan «Xolstomer»in taleyini qələmə almış Tolstoy və s. kimi yazıçılar yığışıb Bakıya gəlirlər. Binə aeroportunda hörmətli qonaqların ayağı altında heyvanlar kəsilir, qan su yerinə axır. Sonra onlar şəhərə gətirirlər. Şəhərdə də kəshakəs olduğunu görürlər.

Bundan sonra onlar nə yazardılar görəsən?
REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Xalq artistinin oğlu vəfat etdi
01:53 10 İyul 2020
Azərbaycanlı alimin kitabı Avropa dillərində nəşr olunacaq
18:37 09 İyul 2020
Uşaqlar üçün tamaşa
17:56 09 İyul 2020
Təranə Vahidin Türkiyədə çap olunan hekayəsi: "Durna adam"
17:15 09 İyul 2020
Qızını ərə verən atanın ölümü
16:26 09 İyul 2020
İspaniyada Haqverdiyevə həsr olunmuş poçt markaları buraxıldı
15:47 09 İyul 2020
Qadına görə başına bəla gələn məşhurlar: onların arasında Müşfiq də var
15:08 09 İyul 2020
Məşhur sənətçi prezidentliyə namizəd olacaq
14:19 09 İyul 2020
Yaltaqlıq ən perspektivli valyutadır
13:30 09 İyul 2020
Uşaq təbəssümü
12:53 09 İyul 2020
Qorxu və təşviş insanı necə formalaşdırır? – Nazlı Əmirova ekzistensializmdən yazır...
12:30 09 İyul 2020
Bəhram Bağırzadənin həyat yoldaşı: "Hələ danışa bilmir"
11:48 09 İyul 2020
Cinsi yanğısını Facebookda söyüşlə soyudanlar
11:19 09 İyul 2020
Son 200 ilin ən yaxşı qəzəli – Mətn
10:46 09 İyul 2020
Elton Conun şərəfinə sikkə hazırlandı
10:09 09 İyul 2020
Sovet ordusunda üsyan edib almanlar tərəfə keçən azərbaycanlı - Amerikadan yazırlar...
09:01 09 İyul 2020
Moskvada teatrlar avqustun 1-dən açılır
18:54 08 İyul 2020
Uşaq tabutunda basdırılan kişi - Günel Natiqdən yeni hekayə
18:22 08 İyul 2020
Son 10 ilin ən yaxşı qorxu filmləri - Siyahı
17:49 08 İyul 2020
Venesiya Film Festivalı əvvəlki qaydada keçiriləcək
17:10 08 İyul 2020