writer1

Mahir Mehdi

Məqalə sayı

19
clock08:15 calendar-gray 13 Fevral 2013 view-gray4692 dəfə oxunub
view-gray4692 dəfə oxunub

Alim Qasımov... oxuyan deyil...

... Bir yazını yazanacan ovqatım tez-tez dəyişir. Sonacan eyni kökdə qala bilmirəm. Yazının şirin yerində kökdən düşürəm. Köklənəndəsə iş-işdən keçir.Fikirləşdiklərim qalır qıraqda, tamam ayrı şey yazıram. Yenə belə oldu...

Bu gün orta məktəblərimizdə öyrədilən Azərbaycan dili və ədəbiyyatı dərsliklərinin durumu, daha doğrusu durumsuzluğu, ordakı materialların məzmunsuzluğu, mənasızlığı, sovet iyi verən mətnlərin zorla, güc-bəlayla günümüzə uyğunlaşdırılması, beyinlərin yalan-palanla doldurulması barədə yazmaq istəyirdim. Təbii ki, bu sahənin uzmanı kimi yox. Çünki bu, elə özəl bir mövzudu ki, bunu geniş şəkildə təhlil eləməyə, araşdırmağa gücüm və imkanım yetməz. Sadəcə, bir neçə kəlməylə bəzi iradlarımı bildirmək fikrindəydim, konkret faktlarla, qısa və yığcam şəkildə. Yaxşı deyiblər, cəhalət təhlükəli bir şeydi. Yanlış biliksə daha təhlükəlidi...

Ancaq Alimin səsi, oxusu (o biri otaqda televizorun səsini artırmışdılar), Qasımovu deyirəm, fikirlərimi qarışdırdı, yazının axarını başqa səmtə yönəltdi. Və məni məşğul eləyən mövzunu sonraya saxlayası oldum. Elə bu anda, muğamın bazı olmasam da, Alim haqda nəsə yazmağım gəldi. Elə sənətçilər var ki, fərqi yoxdu, xanəndə, yoxsa, yazıçı, onlar barədə günün istənilən vaxtında, istənilən saatında, səbəbsiz-filansız yazmaq olar. Təki yazmağa söz olsun,

Söz, Söz olsun.

... Belə oxumaq olmaz, bu, oxumaq deyil. Nədisə, oxumaqdan çox-çox yuxarıdı. Səsləri söküb təzədən yığmaqdı, başqa cür sıralamaqdı, ayrı şəkildə düzməkdi, oxumaq deyil, qurmaqdı, tikməkdi, bərpa eləməkdi.

Sözü səsə qaldırmaqdı, qovuşdurmaqdı, yüksəltməkdi.

Alim sadəcə oxuyan deyil.

Alimin oxusu səhra səssizliyidi, şəhər tünlüyüdü, bəmin pıçıltısıdı, zilin bağırtısıdı, yox olan dünyaya keçmək, adlamaq cəhdidi, sofi yuxusudu, “külli insan” (Nəsimi) olmaq istəyidi, səs içində səsdi...

Üzeyir bəy muğam operalaşdırdı, Vaqif cazlaşdırdı, Alimsə yeni intonasiya, daha doğma nəfəs, özünəxas boğaz, hərəkət gətirdi. Muğamı muğamlaşdırdı... Muğama əl gəzdirdi, köhnəyə təzə quruluş verdi, onu teatrallaşdırdı. Öyrəşmədiyimiz şəklə saldı, “belə də oxumaq olar” damğası vurdu, yas ovqatından, “ölürəm-ölerəm” sızıltısından qurtardı, boğazını yırtanların əlindən aldı, ayrı bir məqama, başqa qata çatdırdı, yenidən mənalandırdı...

Qəzəli öz qəlbinə, öz qəlbiliyinə qaytardı, söz-söz, kəlmə-kəlmə qaldırıb yerinə qoydu.

Uzun bir yol keçmiş muğamın dərvişi oldu, davamı oldu.

Mürgüləyən muğam Alimin səsində yenidən oyandı, tozunu çırpıb canlandı, təzələndi, ayrı biçimə düşdü...

Alim yeni muğam yaratmadı, muğamı yenidən tapdı...

***

Yaxşı ki, ağıldan keçənlər bir az danışıqda, bir az da sözə, yazıya çevriləndə itir. Adam yazıda özünü, hisslərini sonacan, axıracan ifadə eləyə bilmir... Bəlkə də ona düşündüklərini olduğu kimi, bütöv şəkildə yazmaq imkanı verilsəydi, yazmağa söz qalmazdı, söz, SÖZ olmazdı...

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Üzeyir Hacıbəyovun felyetonu: “Cin”
21:01 18 Sentyabr 2020
Açıq havada premyera oldu – İlk dəfə
19:01 18 Sentyabr 2020
Onlar "Ginnesin rekordlar kitabı"na daxil oldular - Fotolar
18:40 18 Sentyabr 2020
"Arşın mal alan" Bolqarıstan teatrında səhnəyə qoyuldu
18:00 18 Sentyabr 2020
Sarı camış - Kamal Abdulladan yeni hekayə
17:22 18 Sentyabr 2020
Azərbaycanın “Avroviziya-2021”də iştirakı təsdiqləndi
16:38 18 Sentyabr 2020
Üzeyir Hacıbəylinin xatirəsi anıldı
15:51 18 Sentyabr 2020
Dostunun qızıl saatını oğurlayan Vüqar, ərindən iyrənən Validə... – Səriyyə xala iş başında
15:10 18 Sentyabr 2020
“Qalatasaray”ın qələbəsinə sevinən kölə təfəkkürü – Sərdar yazır...
14:32 18 Sentyabr 2020
İntim görüntülərlə şantaj olunan qadın nə etməlidir? – Mütəxəssis rəyi
13:39 18 Sentyabr 2020
Mədəniyyət Nazirliyi: "Fəxri adlara namizəd olanları müstəqil komissiya seçəcək"
13:10 18 Sentyabr 2020
Şabanın adı filmlərinin çəkildiyi küçəyə verilib
12:47 18 Sentyabr 2020
Pula görə təhsilini yarımçıq qoydu, repressiyadan təsadüfən xilas oldu, xanımı başqa qadınla evlənməsini istədi – Üzeyir bəydən maraqlı faktlar
12:08 18 Sentyabr 2020
Müəlliməni intihara aparan səbəb
11:36 18 Sentyabr 2020
Musiqi Günü ilə bağlı elektron baza hazırlanıb - Link
11:02 18 Sentyabr 2020
Tanınmış yazıçı vəfat etdi
10:33 18 Sentyabr 2020
27 yaşda intihar edən müəlliməyə gecikmiş təsəlli
10:04 18 Sentyabr 2020
Bəy!
09:36 18 Sentyabr 2020
Qanı gördükcə qorxudan titrəyirdim - Bircənin romanı
09:00 18 Sentyabr 2020
Xalq artisti qonşusunu məhkəməyə verdi
19:05 17 Sentyabr 2020