writer1

Mahir Mehdi

Məqalə sayı

19
clock08:15 calendar-gray 13 Fevral 2013 view-gray4800 dəfə oxunub
view-gray4800 dəfə oxunub

Alim Qasımov... oxuyan deyil...

... Bir yazını yazanacan ovqatım tez-tez dəyişir. Sonacan eyni kökdə qala bilmirəm. Yazının şirin yerində kökdən düşürəm. Köklənəndəsə iş-işdən keçir.Fikirləşdiklərim qalır qıraqda, tamam ayrı şey yazıram. Yenə belə oldu...

Bu gün orta məktəblərimizdə öyrədilən Azərbaycan dili və ədəbiyyatı dərsliklərinin durumu, daha doğrusu durumsuzluğu, ordakı materialların məzmunsuzluğu, mənasızlığı, sovet iyi verən mətnlərin zorla, güc-bəlayla günümüzə uyğunlaşdırılması, beyinlərin yalan-palanla doldurulması barədə yazmaq istəyirdim. Təbii ki, bu sahənin uzmanı kimi yox. Çünki bu, elə özəl bir mövzudu ki, bunu geniş şəkildə təhlil eləməyə, araşdırmağa gücüm və imkanım yetməz. Sadəcə, bir neçə kəlməylə bəzi iradlarımı bildirmək fikrindəydim, konkret faktlarla, qısa və yığcam şəkildə. Yaxşı deyiblər, cəhalət təhlükəli bir şeydi. Yanlış biliksə daha təhlükəlidi...

Ancaq Alimin səsi, oxusu (o biri otaqda televizorun səsini artırmışdılar), Qasımovu deyirəm, fikirlərimi qarışdırdı, yazının axarını başqa səmtə yönəltdi. Və məni məşğul eləyən mövzunu sonraya saxlayası oldum. Elə bu anda, muğamın bazı olmasam da, Alim haqda nəsə yazmağım gəldi. Elə sənətçilər var ki, fərqi yoxdu, xanəndə, yoxsa, yazıçı, onlar barədə günün istənilən vaxtında, istənilən saatında, səbəbsiz-filansız yazmaq olar. Təki yazmağa söz olsun,

Söz, Söz olsun.

... Belə oxumaq olmaz, bu, oxumaq deyil. Nədisə, oxumaqdan çox-çox yuxarıdı. Səsləri söküb təzədən yığmaqdı, başqa cür sıralamaqdı, ayrı şəkildə düzməkdi, oxumaq deyil, qurmaqdı, tikməkdi, bərpa eləməkdi.

Sözü səsə qaldırmaqdı, qovuşdurmaqdı, yüksəltməkdi.

Alim sadəcə oxuyan deyil.

Alimin oxusu səhra səssizliyidi, şəhər tünlüyüdü, bəmin pıçıltısıdı, zilin bağırtısıdı, yox olan dünyaya keçmək, adlamaq cəhdidi, sofi yuxusudu, “külli insan” (Nəsimi) olmaq istəyidi, səs içində səsdi...

Üzeyir bəy muğam operalaşdırdı, Vaqif cazlaşdırdı, Alimsə yeni intonasiya, daha doğma nəfəs, özünəxas boğaz, hərəkət gətirdi. Muğamı muğamlaşdırdı... Muğama əl gəzdirdi, köhnəyə təzə quruluş verdi, onu teatrallaşdırdı. Öyrəşmədiyimiz şəklə saldı, “belə də oxumaq olar” damğası vurdu, yas ovqatından, “ölürəm-ölerəm” sızıltısından qurtardı, boğazını yırtanların əlindən aldı, ayrı bir məqama, başqa qata çatdırdı, yenidən mənalandırdı...

Qəzəli öz qəlbinə, öz qəlbiliyinə qaytardı, söz-söz, kəlmə-kəlmə qaldırıb yerinə qoydu.

Uzun bir yol keçmiş muğamın dərvişi oldu, davamı oldu.

Mürgüləyən muğam Alimin səsində yenidən oyandı, tozunu çırpıb canlandı, təzələndi, ayrı biçimə düşdü...

Alim yeni muğam yaratmadı, muğamı yenidən tapdı...

***

Yaxşı ki, ağıldan keçənlər bir az danışıqda, bir az da sözə, yazıya çevriləndə itir. Adam yazıda özünü, hisslərini sonacan, axıracan ifadə eləyə bilmir... Bəlkə də ona düşündüklərini olduğu kimi, bütöv şəkildə yazmaq imkanı verilsəydi, yazmağa söz qalmazdı, söz, SÖZ olmazdı...

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Şəhidlərə həsr olunmuş kitab işıq üzü görüb
16:30 30 İyul 2021
Qısa hekayə: Yanğın
15:30 30 İyul 2021
Xalqı efirdən partizan hərəkatına çağıran Xalq artisti - O, İlhamə Quliyeva ilə eşq yaşamışdımı?
14:26 30 İyul 2021
Hüquqşünas teatra rəhbər gəldi
13:40 30 İyul 2021
Rejissorumuz beynəlxalq festivalda jüri sədri oldu
13:06 30 İyul 2021
İçimizi yanır! – Türk sənətçilərin yanğın harayı
12:20 30 İyul 2021
Türkiyə evimizdir - evimiz yanır
11:45 30 İyul 2021
Yazıçımız Beynəlxalq ədəbiyyat festivalında qalib gəldi
11:21 30 İyul 2021
Ssenarimiz Ukraynada ən yüksək balı topladı
10:40 30 İyul 2021
Özü torpağın altında, saatı cibimdə... - Orxan Cuvarlı yazır
10:09 30 İyul 2021
Tural Abbaslının hay-küyü, Aysel Əlizadənin kukla eksperimenti - “Elin sözü” düzdürmü?
09:01 30 İyul 2021
Ən gözəl sevgilərlə xərçəng belə sağalar - Bahar Zamanının şeirləri
21:00 29 İyul 2021
Kino Günü açıq havada qeyd olunacaq
18:06 29 İyul 2021
Müəllifi kim öldürüb? - Qismət yazır...
17:20 29 İyul 2021
Azərbaycan almanlarından bəhs edən kitab çıxdı
16:51 29 İyul 2021
Dünya şöhrətli musiqiçi vəfat etdi
16:07 29 İyul 2021
APA TV-yə yeni baş direktor təyin olundu
15:21 29 İyul 2021
Rus məktəbində oxudu, əxlaqsız qadına görə “KQB”-yə çağırıldı, ad günündə öldü: Nəbi Xəzri onu niyə şilləylə vurmuşdu? - Xalq yazıçısının qeyri-adi həyatı
15:01 29 İyul 2021
İngiltərə şahzadəsinin toy tortu hərraca çıxarıldı - Foto
14:34 29 İyul 2021
Kukla Teatrı şəhid övladlarına tamaşa göstərib
14:01 29 İyul 2021