news-inner
clock14:29 calendar-gray 27 İyul 2020 view-gray2596 dəfə oxunub
view-gray2596 dəfə oxunub

Üzeyir bəylə eyni ildə, eyni gündə doğulan bacanağı – Baba Müslüm haqda bilmədiklərimiz

Bu gün görkəmli Azərbaycan bəstəkarı, drijor Müslüm Maqomayevin anım günüdür. Kulis.az bu münasibətlə sənətkar haqqında maraqlı faktları təqdim edir

Atası Qax rayonunun İlisu kəndindəndən olan Müslüm Maqomayev 1885-ci ildə Qroznı şəhərində dəmirçi Məhəmmədin ailəsində dünyaya göz açıb.

Gallery

Əsl adı Əbdülmüslüm Maqomayevdir.

***

Məşhur opera müğənnisi Hənəfi Terequlovun bacısı Baydıgül Terequlova ilə ailə qurub. Onların bu evliliyindən Cəmaləddin və Məhəmməd adında iki oğlu dünyaya gəlib.

Gallery

Böyük oğlu Cəmaləddin Maqomayev Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin sədrinin müavini, Azərbaycan KP Bakı vilayət komitəsinin ikinci katibi olub. 1953-1957-ci illərdə Azərbaycan SSR sənaye naziri vəzifəsində çalışıb.

***

Rəssam olan oğlu Məhəmməd Maqomayev (müğənni Müslüm Maqomayevin atası) İkinci Dünya müharibəsi zamanı cəbhəyə yollanıb, 1945-ci ildə Berlin yaxınlığında qəhrəmancasına həlak olub.

Gallery

Xalq artisti Hökümə Qurbanovanın dayısıdır

***

1932-ci ildə Koroğlu dastanı hekayəsi əsasında opera yazmağa başlasa da Üzeyir Hacıbəyovun eyni mövzuda əsər yazdığını öyrəndikdən sonra dostunun daha yaxşı bir opera yazacağını düşünərək, yazdığını cırıb atıb.

***

Azərbaycan musiqisində Avropa stilində yazılmış ilk operanın - “Nərgiz”in müəllifidir.

***

1935-cı ildə “Nərgiz” operasını yazmağa başlayan Müslüm Maqomayev ağır xəstəliyə görə işləri başa çatdıra bilməyib. 1937-ci ildə müəllif vəfat etdikdən sonra əsər üzərində işlər tanınmış sovet bəstəkarı R.M.Qlierə tapşırılır.

***

Bəstəkar Üzeyir Hacıbəyovla eyni ildə və eyni gündə anadan olub. Bundan başqa Tanrı bu iki sənətkara sanki eyni, qismən oxşar tale bəxş edib. Onlar yalnız sənətdə deyil, həyatda da çox yaxın olublar. Belə ki, ikisi də eyni ailə ilə qohum olub. Hər ikisi ilə yaxın dostluq edən Əli Terequlovun bacıları ilə - Məleykə xanımla Üzeyir bəy, Badigülcəmal xanımla Müslüm Maqomayev ailə qurub.

Gallery

Sabunçuda müəllim işləyərkən qaynı Hənəfi Terequlov ara-sıra şeirlər yazan, Mikayıl Müşviqin atası Mirzə Qədirin opera yazmaq həvəsindən Müslümə söhbət açıb. Terequlovun onları tanış etməsi “Şah İsmayıl” operasının bünövrəsini qoyub.

***

Üzeyir Hacıbəyovun muğam operası ənənəsini davam etdirərək yazdığı “Şah İsmayıl” operasının səhnə taleyi çox da asan olmur. Tamaşanın ilk təqdimat günündə rejissor Hüseyn Ərəblinski öldürülür. İkinci təqdimatda isə Tağıyev teatrı yandırılır. Bu iki hadisəyə görə tamaşanın nümayişi təxirə salınır.

Gallery

M.Maqomayev bu gün də hər səhər radio dalğalarında səslənən “Radio marşı”nın müəllifidir.

***

O, Cəlil Məmmədquluzadənin "Ölülər", Cəfər Cabbarlının "1905-ci ildə" tamaşalarına musiqi bəstələyib. Üzeyir Hacıbəyli ilə birgə "Azərbaycan türk el nəğmələri" məcmuəsini tərtib edib, 300-dən artıq Azərbaycan xalq mahnı və rəqslərini nota alıb.

***

“Nərgiz” operasının afişalarında tamaşaçının Sovet Hökumətinin qurulmasının 15 illiyinə hədiyyə kimi yazıldığı qeydinin olmaması Müslümü elə əsəbiləşdirir ki, o, dekabırn 15-də “Nərgiz”lə bağlı keçirilən istehsalat müşavirəsini tərk edir.

Gallery

Onun ən böyük arzularından biri böyük şairimiz Hüseyn Cavidin "İblis" faciəsinə opera yazmaq idi.

***

Müslüm Maqomayev 1937-ci ildə 52 yaşında Nalçikdə uzun sürən xəstəlikdən sonra vəfat edib.

Gallery

news-inner-user

16034 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Azərbaycan rəssamlarından Kazanda "Məxməri etiraflar"
17:03 03 Avqust 2020
Kim unudub məni yol ayrıcında? - Zərdüşt Şəfinin anım günü
15:58 03 Avqust 2020
Heyvanlar nə vaxtdan qurbana çevrildi? - Qurbanetmə aktının yaranması
14:53 03 Avqust 2020
Şəhid generalımız haqqında kitab nəşr edildi - Pulsuz paylanacaq
13:48 03 Avqust 2020
Şon Penn özündən 31 yaş kiçik qızla gizlin evləndi
13:08 03 Avqust 2020
Ramiz Rövşənin "Yenə bu şəhərdə üz-üzə gəldik" şeirinə rok yazıldı - Video
12:05 03 Avqust 2020
Məşhur aktyor dünyasını dəyişdi
11:14 03 Avqust 2020
Azərbaycan bəstəkarının musiqisi ABŞ festivalında səsləndirildi
10:33 03 Avqust 2020
Həbs olunan məşhur bəstəkarın Üzeyir bəyə məktubu: "Etdiyim başsız hərəkət məni sənət aləmindən ayırdı” - İlk dəfə
09:05 03 Avqust 2020
Şərif Ağayarın essesi Fransa mətbuatında
16:35 02 Avqust 2020
Səsin görüntüyə çevrilməsi və kinonun yaranışı - Cavid Təvəkkül yazır...
15:08 02 Avqust 2020
Kinematoqrafçılar İttifaqı Kulisin əməkdaşına mükafat verdi
13:45 02 Avqust 2020
Azərbaycan kinosunu düşünməyən məmurlar və tək qalmış gənc rejissorlar - Milli Kino Günü
12:02 02 Avqust 2020
Fəxrəddin Manafov: "İmkanım olsaydı, qadınları taxtda əyləşdirərdim" - Müsahibə
09:01 02 Avqust 2020
Salam Sarvanın kitabı Ukraynda nəşr olundu
19:07 01 Avqust 2020
İstanbul Film Festivalının qalibi açıqlandı
17:44 01 Avqust 2020
Məşhur rejissor vəfat etdi
17:00 01 Avqust 2020
Tbilisidə Nəriman Nərimanovun yubileyi qeyd olundu
16:33 01 Avqust 2020
“Azərbaycan kino sənəti tarixi” nəşr olunacaq
15:50 01 Avqust 2020
“Qarabağ şikəstəsi”nin şikəst Qarabağıyıq - Qardaşxan Əzizxanlının şeiri
15:09 01 Avqust 2020