writer1

Şərif Ağayar

Məqalə sayı

541
clock10:03 calendar-gray 24 May 2019 view-gray1096 dəfə oxunub
view-gray1096 dəfə oxunub

Yaltaq, yalançı və yarınan yazılar

Yaltaq, yalançı və yarınan yazıları saytda, qəzetdə, jurnalda görəndə əlinin arxası ilə asanca itələyirsən, kitabda bir ayrı cür əzab verir adama. İnsanın öz mənafeyi üçün kitabı qullanması, onu yalanların alətinə çevirməsi günahların ən böyüyü, bəlaların ən dəhşətlisidir.

Kitab insana doğruları söyləmək üçün icad edildi. Müdriklərin, filosofların, peyğəmbərlərin, yazıçıların, alimlərin səsini əsrlərin o üzünə yetirən müqəddəs bir nəsnəyə yalan yükləmək rəzalətinə insan nə zaman yiyələndi?

Məncə, Azərbaycan kitabını bu cür iyrənc yalanlara küll halında 30-cu illər repressiyasında öyrətdilər. Tarixin bir çox dönəmlərində kitab xəstə ideologiyaların daşıyıcısına çevrilib. Ancaq bunun üçün xüsusi kitablar olub ki, əslində bu çap-poliqrafiya məhsullarına kitab demək doğru deyil. Kitab həm də bir az mənəvi anlayışdır axı.

Repressiya illərində ədəbiyyatımızı da çirkin əməllərə bulaşdırdılar. Yalançı poemalar, yalançı hekayələr, yalançı povestlər və yalançı romanlar, eyni zamanda bu yalançı əsərlər haqqında yalançı tənqid kitabları, monoqrafiyalar, yalançı ittiham epopeyaları nəşr olundu.

Əslində bu cür kitabları da kitab kimi qəbil etməyib məsələnin yanından “es” keçmək olardı. Nə yazıq ki, bu ənənənin qalıqları bu gün də davam etməkdədir.

Bir şair mənə kitabını hədiyyə etmiş və məndən yazdıqları haqda fikir soruşmuşdu. Kitabı açdım: məşhur bir həmyerlisinin babasına şeir həsr edib! Növbəti səhifəni açdım: onun atasına həsr edib! Növbəti səhifə - məşhur adamın özünə şeir yazmışdı! Klassik kitablarda adətən tanrıya, peyğəmbərə və hökmdara yazılardı bu üçlü müraciət. Bizim dostumuz məsələni xeyli şəxsiləşdirmiş və lokallaşdırmışdı.

Kitabı kənara atıb müəllifə belə bir mesaj yazdım: “Kitabını oxumaq üçün açdım, içində səni tapmadım, bir gün öz kitabını yazsan, mənə mütləq göndərərsən.”

Bir tənqidçi dostumuz isə quşu lap gözündən vurmuşdu. Arası sərin olduğu üçün məşhur yazıçılardan biri ilə bağlı mətbuatda yazdığı sərt tənqidi yazıları kitabına salanda redaktə etmişdi. Çünki kitab çıxan ərəfədə məşhur yazıçı ilə münasibətləri qaydasına düşmüşdü. Kitabı oxuyanda dəhşətə gəldim. O, yalan deyirdi, məqalələri redaktə etməmişdi, onları yüz səksən dərəcə dəyişmişdi. Bu, inanılmaz idi. Neçə il əvvəl olan bu hadisə məni indi də düşündürür. Geniş mütaliəsi, istedadı və analitik qabiliyyəti olan bir adamı belə davranmağa nə vadar edirdi? Bunun üçün ona nə vermişdilər? Adam ağlınımı qaçırmışdı? Məsələ bu qədərmi asandır? Folkneri, Sartrı, Nabokovu olan dünyada belə iş tutmaqdan utanmamaq üçün bir qələm damı nə yeyib-içməlidir?

Təsəvvür edin, türk tənqidçi Semih Gümüşün tənqid kitabını alıb oxuyursan və tutaq ki, Murad Məntəş haqda çox yüksək fikirlər yazdığının şahidi olursan. Bir müddət sonra onun Murad Məntəşlə dost olduğu, yaxud Muraddan işi keçdiyi üçün belə yazdığını eşidirsən. Dəhşətli deyilmi?

Adamları aldadan kitablar nəşr eləmək olmaz. Onsuz da bir işə yaramayacaq. Lakin mənə görə, bu kitablar kosmosa qorxulu enerji ötürür və o enerji geri qayıdıb insanları cəzalandırır. Kosmosdan yer kürəsi bircə nöqtə kimi görünür. Bütün sahələrdə olduğu kimi yalançı kitablar məsələsində də nadürüst və ləyaqətsiz adamların zibilinə düşürük.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

“Azərbaycanın klassik 12 instrumental muğamı” kitabı təqdim olundu
18:59 27 Yanvar 2021
Mədəniyyət naziri Fransanın dövlət katibi ilə görüşdü
18:11 27 Yanvar 2021
Qarabağda mina təmizləyənlərdən film çəkildi - Video
17:28 27 Yanvar 2021
Bizim keçmişimiz əl-ələ gəzir - Elvin Bakiroğlunun yeni şeirləri
16:46 27 Yanvar 2021
Di Kaprio ABŞ prezidentinə açıq məktub yazdı
16:01 27 Yanvar 2021
Fərhad Bədəlbəyli: “Bülbülün həyətinə girəndə qorxdum” – Şuşa söhbəti
15:18 27 Yanvar 2021
Çində "Nizami irsi" layihəsinə strat verildi
14:46 27 Yanvar 2021
Klassikanı niyə oxumalıyıq?
14:01 27 Yanvar 2021
Psixoloq: “Media intihar xəbərlərində ehtiyatlı olmalıdır” – Müsahibə
13:20 27 Yanvar 2021
Balaca ifaçımız beynəlxalq mükafat aldı
12:41 27 Yanvar 2021
Valları rekord qırdı, ailəsini atıb "müqəddəs ata" oldu, rahibəylə eşq yaşadı - Azərbaycanlı şairin qeyri-adi həyatı
11:58 27 Yanvar 2021
İki gündən bir ağlaşma quran sənətçilər
11:29 27 Yanvar 2021
“Uşağın duası” işıq üzü gördü
11:09 27 Yanvar 2021
90 yaşlı aktyor ata oldu
10:43 27 Yanvar 2021
Tofiq Bakıxanov “Şərəf” ordeni ilə təltif edilib
10:16 27 Yanvar 2021
Samirə Əşrəfə ağır itki üz verib
10:06 27 Yanvar 2021
Təbrizli yazar: “Nizamini məqbərədən çıxarıb xalqın həyatına qaytarmalıyıq” – Müsahibə
09:01 27 Yanvar 2021
“Ulduz” jurnalının yeni nömrəsi işıq üzü görüb
19:20 26 Yanvar 2021
Nizami ilə bağlı müsabiqə elan olundu - Şərtlər
18:42 26 Yanvar 2021
Dəlisov yellərə məndən salam de - Natiq Əlisoyun şeirləri
17:29 26 Yanvar 2021