news-inner
clock09:01 calendar-gray 13 Mart 2019 view-gray1679 dəfə oxunub
view-gray1679 dəfə oxunub

Sirk, yoxsa serial? – “Space”in “Anaya”sı...

Kulis.az Aliyənin “Anaya” serialı haqqında yazdığı “Bütün bunlar nə üçündür?” məqaləsini təqdim edir.

Ötən il mətbuatda kinorejissor, Space TV-nin rəhbəri Vaqif Mustafayevin Elə həmin TV kanalın özündə yayımlanan və məlum qərardan sonra yayımı dayandırılan “Bu zalım dünyada doğulma” adlı hind serialının motivləri əsasında serial layihəsi planladığı haqda xəbər yayıldı. Baş rolda Mehriban Zəkinin iştirakı ilə serial həqiqətən də baş tutdu, Vaqif Mustafayev serialın rejissoru yox, bədii rəhbəri olsa da Space kanalının verilişlərinin çoxunda olduğu kimi serialda da onun üslubu hiss olundu.

Ən azı serialın əksər yaradıcı heyətinin seçimində. Buna az sonra qayıdacağıq. Hələliksə “Anaya” adlanan serialın süjetinə nəzər yetirək. Motiv “Bu zalım dünyada doğulma” serialında olduğu kimi geri düşüncəli hind cəmiyyətində, daha doğrusu hind qəbiləsində qızların doğulan kimi öldürülməsi adətindən qaynaqlanır. Qəbilənin başçısı Anaya bu adətə əməl etməklə, onu qorumaqla hakimiyyətini də qoruyub saxlaya bilir. Özü də bunu serialın gedişindən öyrənmirik, bu cümləni ilk bölümdəcə personajlardan biri o birinin qulağına pıçıldayır. Yeri gəlmədiyi halda. Asan üsuldur. Dramaturgiya ilə əlləşməyə gərək yoxdur, məsələni personajlardan biri o birisinə desin, tamaşaçı da öyrənsin.

Buna baxmayaraq, Mehriban Zəki oyununda obrazın dramaturgiyasını qurmağa çalışır. Və əsas hadisənin bütün yükünü təkbaşına çəkməli olur.

Çünki seçilən o biri personajlar başqa məqsəd daşıyır. Məsələn, falçı rolunda oynayan Ağamirzə Mirzəyev rəml atır və gördüklərini meyxana ilə ərz edir. Haqlı olaraq sual yaranır ki, burada nə var? Məşhurların audiovizual layihələrə cəlb olunması təcrübəsi özünü sübut edib. Meyxana deməsi də əladır, milli ritmlər hind məişət və mədəniyyətində qohumluq bağı axtarıb tapır, qoca Şərq mavi ekranda bərq vurur. Gözəldir. Bu arada Nəsimi qəzəlini hind ritmləri ilə toyxana havasına çevirən Afət Fərmanqızını da əfv etmək lazımdır. Niyə axı Vaqif Mustafayevə olar, Afət Fərmanqızına yox?

Cavad Rəcəbovun “O mənim Zitam” zümzüməsilə səhnəyə çıxışları da heç. Baxmayaraq, bütün bunlar serialı lağlağıya çevirir. Ki, bəlkə bunda da bir qəbahət görməzdik. Məsxərə, məzhəkə də bir janrdır, həm də kanal rəhbərinin sevdiyi janrdır.

Yalnız bütün janrlar hadisənin içindən əsaslanmalı və serialın, ya filmin temporitminə keçməlidir. Heç bir şəkildə müəllifin əhvalından və ya hadisəyə yox, heyət haqda ideyalarından qaynaqlanmamalıdır.

Əslində serialın söykəndiyi əhvalata absurd yanaşmaq da olar və əsaslıdır. Absurd norma kimi qəbul olanın məntiqsizliyini, mənasızlığını, hətta faciəviliyini aşkar etmək, onu başqa bir məntiqsizliklə qarşı-qarşıya qoymaqdır. Və “Anaya” serialının motivindəki “qız uşaqlarını doğulan kimi öldürmək” normallığı, (bizim cəmiyyətdə də qız uşaqlarını abort etmək normallığı) absurd janrda çox aydın çözülə bilər. Bu normallığın dəhşətini çatdırmaq üçün bu janr kifayət qədər uyğundur. Üstəlik, əhvalat günümüzlə (qız uşaqlarının abort statistikası) səsləşir, aktualdır. “Nə vaxtsa Hindistanda” reallığı “burada və indi” ilə toqquşur.

Bu qədər əsaslar var ikən serial yaradıcıları nə edir? Heç nə. Bu qədər ağrılı və dərin əhvalatın ətrafında absurd da yox, məhz lağlağı yaradır. Hind kinosunun üslubunu (montajda, aktyor oyununda və s.) imitasiya edərək, ona izahı olmayan ironiya yükləyir. Elə təəssürat yaranır ki, bütün bu əhvalat Ağamirzəyə meyxana oxutdurmaqdan, Cavad Rəcəbova “O mənim Zitam...” mızıldatmaqdan, Rahidə Baxışovaya rəqs etdirmək, Mirzə Ağabəylinin Bakı ləhcəsini hind məişətinə qatmaqdan, Mehriban Zəkinin dramatik aktyor oyununu dərnək səviyyəsində aktyor oyunu ilə sanki qəsdən qarşılaşdırmaqdan ötrü düşünülüb. Və bunlar heç bir şəkildə bir janrı əsaslandıra bilmir. Haqlı olaraq “niyə?” sualı ortaya çıxır. Aktyorları sirk atına çevirmək və yormaq nə üçündür? Axı ideya nə qədər maraqlı olsa da əsaslı realizə olmalıdır.

Və ən nəhayət, bu serial kimin üçün çəkilir? “Anaya”nın amacı nədir? Doğrudanmı Azərbaycan tamaşaçısı bu hind-azəri “mix”ini yenilik, orijinallıq adına qəbul edib altında ciddi bir məzmunun dayanmadığını duymayacaq qədər primitivdir? Doğrudanmı tamaşaçı bu serialdakıları məzhəkə və ya absurda yozacaq qədər məlumatsızdır? Və ya müəlliflər montajda vizual dinamika yaratmaqla, musiqi ilə dramaturgiya quracaq qədər məharətlilər?

Və nəhayət, ekrana bu qədər tipaj təqdim etməklə tipik olan nəyi vurğulamaq istəyirlər? Və ən əsası, bütün bunlar nə üçündür?

Yazının bu yerində meyxanaçı Ağamirzənin elə serialda söylədiyi misralar yerinə düşür:

Bir belə insan narahatdır indi

Cümlə cahan narahatdır indi...

news-inner-user
Aliyə

998 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Fuad Poladov: “Nəyə görə həbs olunduğumu bilməliydim” – Müsahibə
09:00 16 Yanvar 2021
Onu babasının adıyla çağırdılar, "başı Sovet çəkici ilə əzilməlidir" dedilər, ardıcıl iki dəfə sürgün etdilər - Almas İldırımın məşəqqətli həyatı
20:45 15 Yanvar 2021
“Santa Barbara” serialının qəhrəmanı vəfat etdi
18:46 15 Yanvar 2021
Milli Teatr Vətən müharibəsi iştirakçısını işlə təmin etdi - Foto
18:19 15 Yanvar 2021
Azərbaycanlı rəssamın ABŞ -da fərdi sərgisi açıldı
17:37 15 Yanvar 2021
Cəfər Cabbarlı ilə Səməd Vurğun Onu niyə anlamırdılar?
17:14 15 Yanvar 2021
Görkəmli ingilis rejissorun kitabı Azərbaycan dilində - İlk dəfə
16:30 15 Yanvar 2021
Yaşamak bir ağaç gibi... – Günün şeiri
15:51 15 Yanvar 2021
Ərə vermək üçün yaşını artırdılar, prokuror qaynı oğlunu əlindən aldı, evində ölü tapıldı - Məşhur aktrisanın film kimi həyatı
15:11 15 Yanvar 2021
Netflix “Leyli və Məcnun” filmini çəkdi: Azərbaycanlı oğlan və İndoneziyalı qız - Video
14:31 15 Yanvar 2021
Şuşaya Üzeyir bəylə qayıtmağın fəziləti
14:07 15 Yanvar 2021
Kişiləri öldürüb özü uzun yaşayan qadınlarımız: Dəhşətli statistika
13:29 15 Yanvar 2021
Tacikistan mediası "Nizami ili"ndən yazır
12:45 15 Yanvar 2021
Fransada yaşayan türk yazar: “Hər gün səhər gözümüzü qadın cinayətləri ilə açırıq” – Müsahibə
12:11 15 Yanvar 2021
Üzeyir Hacıbəyli, Natəvan və Bülbülün “güllələnmiş heykəllər”i Şuşaya qaytarıldı
12:01 15 Yanvar 2021
Ermitaj saxtakarlıqda ittiham olunur
11:35 15 Yanvar 2021
Gündüz dayı necə məşhurlaşdı?
11:03 15 Yanvar 2021
Şərif Ağayarın “Kurtlar vadisi”ni xatırladan romanı – Tənqid
10:30 15 Yanvar 2021
“Yeralaş”ın bədii rəhbəri koronavirusdan vəfat edib
09:52 15 Yanvar 2021
Ərinin xəyanətini yuxuda görən Qumru – Sevdanın hekayəsi
09:00 15 Yanvar 2021