writer1

Rəvan Cavid

Məqalə sayı

10
clock17:00 calendar-gray 27 İyun 2018 view-gray116 dəfə oxunub
view-gray116 dəfə oxunub

Ayxan Ayvazla çay söhbəti

Kulis.az Rəvan Cavidin Ayxan Ayvaz haqqında yazdığı "Çay" yazısını təqdim edir.

Ədəbiyyat nə yaşamadıqlarından aldığın qisasdır, nə yaşadıqlarından xatirə qalanlar, nə də bu qəribə dünyada ikrah hissi doğurmayacaq tək bir şey. Ədəbiyyat ya darıxdığımız keçmişdir, ya da gözlədiyimiz gələcək. Yəni ya darıxmaqdır, ya da ümid etmək. Ya da Onun dediyi kimidir ədəbiyyat. Tənhalıq ərazisi. Bilmirəm nədir, nə deyil, amma Bizim ən yaxşı bacardığımız iş, Bizi görüşdürən ən yaxşı məkan, zaman, səbəb, Bizi ayıracaq ən gözəl ayrılıqdır ədəbiyyat.

Bir gecə yuxuda mənim dəfn mərasimimdən reportaj hazırladığını gördüm. Yuxum çatmadı ki, qolundan tutub dayandırım Onu. Həmişə lazım olan vaxt, lazım olan yerdə olduğunu xatırladım və içimdəki təəssüfü öldürdüm. Bəlkə, elə düz yerdəydi, düz adamdan reportaj yazırdı.

Biz həmişə çay süfrəsində görüşmüşük. Nə qədər də saf. Nə yemək yeyəndə, nə içəndə. Bir stəkan çay olub, bir də Bizim söhbətlər. Ədəbiyyat məhz budur. Sıxılırsan. Dünyanın maddiliklərindən yorulursan. Yorulursan. Sonra çay içirsən. Çay ədəbiyyatın ən yaxşı meyarı olmalıdır, məncə. Onunla nə qədər görüşmüşük, nə qədər çay içmişik, nə qədər pis şeylərdən, nə qədər yaxşı şeylərdən danışmışıq, yadımda deyil. Çox olmayıb. Bir dəfə dedi ki, ona görə çox yazmaq lazımdır ki, yaxşı danışa biləsən, adam fikirləşdiklərini yaxşı yazır, yazdıqlarını da yaxşı danışır. Mən də bu yazını ona görə, yazıram ki, Ondan yaxşı danışa bilim. Ədəbiyyat haqqında yaxşı danışa bilim. Hardan gəlib, hara gedəcəyini bilmirəm bu yazının. Sadəcə, yazıdır. Yazıram də.

Onunla məni Qvazimoda birləşdirir. Bir dəfə çay içəndə "ən sevdiyim obrazlardandır” dediyi yadımda qalıb. Qvazimoda dünya ədəbiyyatının ən kədərli obrazıdır. Ən bədbəxt obrazı. Onu tərifləmək, ya da tənqid etmək kimi bir niyyətim yoxdur bu yazıda. Biri Onu sevməyənlərin işidir, o biri də tənqidçilərin. Mən Onunla bağlı üç-dörd xatirəmi danışmaq istəyirdim. Birdən yadıma "Məsumiyyət muzeyi”, Kafka, Don Kixot, Yasamalın itləri, futbol düşdü. Bizi təkcə o yazıq Qvazimoda birləşdirmirmiş. Nə qədər kinolar var, məktublar var, şeirlər var, hətta, adamlar da var. Məsələn, İkimizdə Onur Ünlünün yaratdıqlarının xəstəsiyik. "Leyla və Məcnun”da da salamlaşırıq biz. Hələ Mənim və Onun bilmədiyi nə qədər belə yarımçıq serial var. "Behzat Ç” də var. Yəni Bizi xoşbəxt edən belə mövzulardır. Biz də çayı belə içirik.

Onun səmimiliyi Mənə hələ reportajlardan, müsahibələrdən, hekayələrdən tanış idi. Bəli. Öncə reportajlardan. Mən Onu belə tanımışam. Ən çox da Yasamalın itlərindən yazanda elə bildim, Yasamal artıq yoxdur. Çox kədərli yazıydı. Qucaqlamaq istəmişdim Yasamaldakı bütün itləri. Onlarla bərabər bir gecə də olsun Qanlı gölün səliqəsiz qamışlığında yatmaq istəmişdim. Gülsatan qocadan yazdığı o məlum yazı da mənə bütün on səkkiz yaşımdan ibarət olan ilk sevdiyim qızı xatırlatmışdı. Ümumiyyətlə, mənə elə gəlir ki, Onun hazırladığı bütün reportajlarda hər kəsdən nəsə var. Ya da elə hər kəs var.

Yaradıcılıq tənhalığının ərazisidir. Onun bu sözünü ən çox əlimə skripkamı alanda başa düşürəm. Şeir yazanda adam tənha ola bilmir. Yazmağa başladığın andan yanında olmayan hər kəs gəlib girir misraların arasına. Sonra misraları pozursan, "hər kəs” qalır.

Bizim çay tünd olur. Rəngi tünd mavi, ya da çəhrayinin qırmızı tonunda. Sürrealist cümlə deyil bu. Həqiqətən elə olur. Danışdığımız o qədər müqəddəs sözlər öz mavi rəngini çaya qatıb qarışdırır. Biz isə masadan qalxanda bunun fərqinə varırıq. Xoşbəxt oluruq. Bu da çəhrayi şəkər.

Məncə, bütün çaylar belə içilməlidir. Bütün "O”lar belə olmalıdır.

Nuş olsun!/adalet.az/

Paylaş

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Gənc gürcü yazıçısı nüfuzlu ədəbiyyat mükafatı qazanıb
13:02 27 May 2019
“Sabir poeziya günləri” keçiriləcək
12:20 27 May 2019
Psixikası yerində deyil, getsin evlənsin - Rəşad Məciddən gənc şairə cavab
11:51 27 May 2019
Bu tip çağırışlar doğru deyil – Qələm adamları son təltiflərdən danışdılar
11:31 27 May 2019
Ədəbi düşüncələr – İlham Qəhrəman yazır...
10:47 27 May 2019
Məşhur türk aktyoru vəfat etdi
10:15 27 May 2019
“Cavad xan” filmi Varşavada nümayiş olunacaq
09:52 27 May 2019
Millət vəkili: “Həbsxanada kitab tapmayanda Çingiz Abdullayevi oxuyurdum” – Müsahibə
09:00 27 May 2019
Kamal Abdullanın ən məşhur şeiri
12:03 26 May 2019
Kann kinofestivalının qalibləri bəlli oldu
11:01 26 May 2019
Xalq yazıçısı Elçin: “O xəbəri atamdan ölənəcən gizlədim” – MÜSAHİBƏ
09:30 26 May 2019
Ailəsinin boşanmağına səbəb olan qız – Hekayə
17:02 25 May 2019
Akif Əlinin “Yaradan” adlı yeni kitabı çıxıb
16:33 25 May 2019
Cavan Zeynallı: "Yıxılacam bu dəqiqə..."
15:48 25 May 2019
Cavan Zeynallı və İlqar Muradova Xalq artisti adı verilib
15:16 25 May 2019
Musa Yaqubun oğlu: “Atam xəbəri eşidib kövrəldi”
14:43 25 May 2019
Kamal Abdulla və Afaq Məsuda Xalq yazıçısı adı verilib
14:23 25 May 2019
Bir qrup mədəniyyət xadimi “Tərəqqi” medalı ilə təltif edilib – Siyahı
14:10 25 May 2019
Ramiz Rövşən, Musa Yaqub Xalq Şairi oldu – Fəxri Adlar - Siyahı
13:55 25 May 2019
Yer kürəsi itirəcək materiklərini... – Borxesdən Şeirlər
13:22 25 May 2019