writer1

Şərif Ağayar

Məqalə sayı

503
clock10:26 calendar-gray 10 May 2018 view-gray325 dəfə oxunub
view-gray325 dəfə oxunub

Nobelli yazarın fikrinə xırda bir düzəliş

Bir müddət əvvəl “Yaradıcılığın üç mərhələsi” adlı yazı yazmışdım.

Adından göründüyü kimi söhbət yaradıcılığın üç ardıcıl mərhələsindən gedir.

1. Gördüyünü yazmaq

2. Eşitdiyini yazmaq

3. Uydurduğunu yazmaq

Bu mərhələləri indi qısa olaraq belə izah edərdim

Birinci mərhələ

Biz Kürdəmirdən keçirik, ora çox istidir, tıncıxırıq, tərləyirik və günlərin birində Kürdəmirlə bağlı bir hekayə yazıb orda keçirdiyimiz hissləri ədəbi mətnə çeviririk.

İkinci mərhələ

Kürdəmirin isti, cansıxıcı olduğunu, orda adamın tərləyib tıncıxdığını kimdənsə eşidirik və oxuyuruq, götürüb qələmə alırıq.

Üçüncü mərhələ

Kürdəmir adında bir yer əslində yoxdur, biz insanın istidən tıncıxmasını, tərləməsi yazmaq üçün Kürdəmir adlı bir yer təxəyyül edirik və orda “keçirdiyimiz” hissləri qələmə alırıq.

Bu mərhələlərin birincisi ikincisindən, ikincisi üçüncüsündən asandır.

Çünki insan birbaşa şahidi və iştirakçısı olduğu hadisələri daha asanlıqla ədəbi materiala çevirə bilir.

İngilislərin “Fantasy” (Fentezi) adlandırdığı ədəbiyyatsa gördüyümüz və eşitdiyimiz gerçəklikdən deyil, xəyal etdiyimiz, yəni uydurduğumuz gerçəklikdən yaranır. Bu zaman fantaziya və yaradıcılıq imkanlarımız hüdudsuz olur, peşəkar mərhələyə qədəm qoyuruq.

2018-ci ilin Nobel mükafatçısı Kazuo İşiquronun müsahibələrinin birində yazmaq qaydalarından bəhs edərək dediyi, “Bildiyini yazmaq yazıçının fantaziyasını, potensialını canlandırmağa mane olur” fikri, düşünürəm, mənim yazdıqlarımın sadəcə başqa cür ifadəsidir.

Məncə, yazıçı fentezi yaradanda da bildiyini yazır, sadəcə K.İşiquro burda “bildiyi” deyəndə yazıçının avtobioqrafiyadan kənara çıxa bilməməsini nəzərdə tutur. Mən onun oxuduğum roman və hekayələri, eyni zamanda Nobel nitqinə əsaslanaraq bu qənaətə gəlmişəm və fikirlərimin haqlı olduğuna əminəm.

İşiquronun özünün yaradıcılığının ilkin - daha uğursuz dövrü (misal üçün anadan olduğu Naqasaki şəhərinin 1945-ci ildəki atom faciəsindən bəhs edən "Tüstülü təpələr" romanı) daha çox avtobioqrafikdir.

Yaradıcılığın doğrudan da bilinməyən, izaha gəlməyən, bəzən yazıçının özünə belə müəmmalı qalan bir tərəfi də var. Necə ki, Tolstoy Anne Kareninanı mən öldürmədim deyirdi...

Xalq dili ilə desək, ilham köhlənimizin başını buraxmaqdan qorxmayaq, insanlar və hadisələr maraqsız və yeknəsəqdirsə onu özümüz yaradaq.

Günün böyük ədəbiyyatı burdadır.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Türkiyəli “Robinzon”un filmi çəkildi
17:09 19 Fevral 2020
Bakıda İtaliya-Azərbaycan Beynəlxalq Film festivalı keçiriləcək
16:31 19 Fevral 2020
Qusarda turistlər üçün ingiliscə tamaşa nümayiş olunacaq
15:52 19 Fevral 2020
Tanınmış aktyor: "Miri Yusifdən də dəhşətli “bozbaş”lar var" - Müsahibə
15:08 19 Fevral 2020
Opera ulduzları Bakıda eyni səhnəni bölüşəcək
14:29 19 Fevral 2020
"Mövsüm sonu" filmi nümayiş olunacaq
13:45 19 Fevral 2020
Tanınmış bəstəkara vəzifə verildi
12:59 19 Fevral 2020
Macarıstanda Azərbaycan Kinosu Günləri keçirilir
12:42 19 Fevral 2020
Azər Paşa Nemətovun çökdürdüyü milli teatrımız
12:03 19 Fevral 2020
Senzura məşhur rejissorun filmini dayandırdı
11:30 19 Fevral 2020
Adam necə yazıçı olur? - Ayxan Ayvaz yazır
10:52 19 Fevral 2020
Gənc yazarımızın romanı həm Azərbaycanda, həm Fransada çap olunacaq
10:25 19 Fevral 2020
Aydın Kazımzadənin 80 illiyinə həsr olunmuş tədbir keçirildi
09:41 19 Fevral 2020
Peyğəmbərin dişi ağrıyan cəlladı - Aqşin Yeniseydən yeni hekayə
08:55 19 Fevral 2020
Qollarım üstündə bir qız ağlayır – Nəriman Həsənzadənin şeirləri
21:01 18 Fevral 2020
Görkəmli bəstəkar Vasif Adıgözəlovun yaşadığı evin qarşısında barelyefi açılıb
18:56 18 Fevral 2020
15 yaşlı aktrisa dünyasını dəyişdi
18:50 18 Fevral 2020
Yeni sevgilisi ilə yataq otağımda görüşdülər – "Azğın" romanından parça 18+
18:12 18 Fevral 2020
İblis içimizdə ölən Allahdı - "Hz. İsanın Quranı" haqda
17:38 18 Fevral 2020
Kukla Teatrında “Bahar“ tamaşasının premyerası olub
17:00 18 Fevral 2020