writer1

Şərif Ağayar

Məqalə sayı

521
clock10:26 calendar-gray 10 May 2018 view-gray470 dəfə oxunub
view-gray470 dəfə oxunub

Nobelli yazarın fikrinə xırda bir düzəliş

Bir müddət əvvəl “Yaradıcılığın üç mərhələsi” adlı yazı yazmışdım.

Adından göründüyü kimi söhbət yaradıcılığın üç ardıcıl mərhələsindən gedir.

1. Gördüyünü yazmaq

2. Eşitdiyini yazmaq

3. Uydurduğunu yazmaq

Bu mərhələləri indi qısa olaraq belə izah edərdim

Birinci mərhələ

Biz Kürdəmirdən keçirik, ora çox istidir, tıncıxırıq, tərləyirik və günlərin birində Kürdəmirlə bağlı bir hekayə yazıb orda keçirdiyimiz hissləri ədəbi mətnə çeviririk.

İkinci mərhələ

Kürdəmirin isti, cansıxıcı olduğunu, orda adamın tərləyib tıncıxdığını kimdənsə eşidirik və oxuyuruq, götürüb qələmə alırıq.

Üçüncü mərhələ

Kürdəmir adında bir yer əslində yoxdur, biz insanın istidən tıncıxmasını, tərləməsi yazmaq üçün Kürdəmir adlı bir yer təxəyyül edirik və orda “keçirdiyimiz” hissləri qələmə alırıq.

Bu mərhələlərin birincisi ikincisindən, ikincisi üçüncüsündən asandır.

Çünki insan birbaşa şahidi və iştirakçısı olduğu hadisələri daha asanlıqla ədəbi materiala çevirə bilir.

İngilislərin “Fantasy” (Fentezi) adlandırdığı ədəbiyyatsa gördüyümüz və eşitdiyimiz gerçəklikdən deyil, xəyal etdiyimiz, yəni uydurduğumuz gerçəklikdən yaranır. Bu zaman fantaziya və yaradıcılıq imkanlarımız hüdudsuz olur, peşəkar mərhələyə qədəm qoyuruq.

2018-ci ilin Nobel mükafatçısı Kazuo İşiquronun müsahibələrinin birində yazmaq qaydalarından bəhs edərək dediyi, “Bildiyini yazmaq yazıçının fantaziyasını, potensialını canlandırmağa mane olur” fikri, düşünürəm, mənim yazdıqlarımın sadəcə başqa cür ifadəsidir.

Məncə, yazıçı fentezi yaradanda da bildiyini yazır, sadəcə K.İşiquro burda “bildiyi” deyəndə yazıçının avtobioqrafiyadan kənara çıxa bilməməsini nəzərdə tutur. Mən onun oxuduğum roman və hekayələri, eyni zamanda Nobel nitqinə əsaslanaraq bu qənaətə gəlmişəm və fikirlərimin haqlı olduğuna əminəm.

İşiquronun özünün yaradıcılığının ilkin - daha uğursuz dövrü (misal üçün anadan olduğu Naqasaki şəhərinin 1945-ci ildəki atom faciəsindən bəhs edən "Tüstülü təpələr" romanı) daha çox avtobioqrafikdir.

Yaradıcılığın doğrudan da bilinməyən, izaha gəlməyən, bəzən yazıçının özünə belə müəmmalı qalan bir tərəfi də var. Necə ki, Tolstoy Anne Kareninanı mən öldürmədim deyirdi...

Xalq dili ilə desək, ilham köhlənimizin başını buraxmaqdan qorxmayaq, insanlar və hadisələr maraqsız və yeknəsəqdirsə onu özümüz yaradaq.

Günün böyük ədəbiyyatı burdadır.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Əti, sümüyü var, qanı yoxdur – Həmkarları İlham Əzizi tənqid edir...
17:25 10 İyul 2020
Berqmanın filmi əsasında serial çəkilir
16:39 10 İyul 2020
Azərbaycanlı müğənni koronavirusdan sağaldı
15:50 10 İyul 2020
Əliağa Vahidi ölümdən qurtaran dostu - Maraqlı faktlar
15:07 10 İyul 2020
Dördbucaqlı qətl hadisəsi – Əli Şirin Şükürlü yazır
14:20 10 İyul 2020
“Çəkməli pişik” onlayn göstəriləcək
13:39 10 İyul 2020
"Heç yerə çıxarda bilmirik" - Vaqif Bayatlıdan xəbər var
12:52 10 İyul 2020
Süni şöhrətə qaçan gənc şair və Allahın “cangüdənləri” – Sərdar Amin yazır...
12:15 10 İyul 2020
Tarık Akanın heç yerdə bilinməyən söhbəti
11:12 10 İyul 2020
Səni sevən öldü, zalım – Səhər Əhməd yazır...
10:35 10 İyul 2020
Notr-Dam kilsəsi yenidən bərpa ediləcək
10:01 10 İyul 2020
Millət vəkili/color]: "Ədəbiyyat həyatımı məhv elədi" - Müsahibə
09:02 10 İyul 2020
Dodağının altında məni söyüb qarğıyırdı - Bircənin romanı
09:00 10 İyul 2020
Xalq artistinin oğlu vəfat etdi
01:53 10 İyul 2020
Azərbaycanlı alimin kitabı Avropa dillərində nəşr olunacaq
18:37 09 İyul 2020
Uşaqlar üçün tamaşa
17:56 09 İyul 2020
Təranə Vahidin Türkiyədə çap olunan hekayəsi: "Durna adam"
17:15 09 İyul 2020
Qızını ərə verən atanın ölümü
16:26 09 İyul 2020
İspaniyada Haqverdiyevə həsr olunmuş poçt markaları buraxıldı
15:47 09 İyul 2020
Qadına görə başına bəla gələn məşhurlar: onların arasında Müşfiq də var
15:08 09 İyul 2020