writer1

Nemət Mətin

Məqalə sayı

23
clock17:30 calendar-gray 05 Aprel 2018 view-gray358 dəfə oxunub
view-gray358 dəfə oxunub

Kitabının çapına görə evini satan azərbaycanlı yazıçı

Zaman gələcək yazılmamış əsərlərimə, qaranlıq zindanıma

xalqım da ağlayacaq. Tarixə, xalqa xeyir vermiş, vaxtından

əvvəl itirilmiş günahsız, ləkəsiz zavallılar için nə qədər təəssüf

ediləcək

Hüseyn Cavid

Azərbaycan ədəbiyyatında fikir adamları 35 yaşına kimi, yəni repressiya illərinə kimi yaratdıqlarını indi 80 yaşlı yazıçı yarada bilmir. 80 illiyində xeyli pul mükafatı alsa da ortada bir ədəbiyyat yoxdur. Ala-babat bir roman və iki-üç hekayə. Sonra da yaradıcılıq gecəsi keçirilir.

Azərbaycan ədəbiyyatı sovet dövründə inkişaf eləsə də, elə sovet dövründə də çöküş yaşadı. Cəfər Cabbarlı Aydın pyesində Aydının dilindən yazır:

“Yеr üzündə hakim, məhkum, zalım, məzlum kəlmələri durduqca bəşəriyyət bir gülər üz görə bilməz”.

Azərbaycan ədəbiyyatı teatr tamaşasına bənzəyir. Təlxəyindən, yaltağından tutmuş məğrur kasıbına, qudurğan varlısına kimi var. Pul hesabına özünə böyük təqdimatlar keçirirlər. Qohum tanışı yığıb təriflər eşitməkdən zövq alırlar. Özlərini Balzak, Çexov kimi hiss edirlər. Tutarlı kitabın təqdimata ehtiyacı yoxdur. Lakin Azərbaycanda kitab ən çox təqdimatda satılır deyə yazıçılar məcbur olub təqdimat keçirirlər.

Porşe ilə gəzib kasıb xalq haqqında yazmaq nə qədər gülüncdür. Viktor Hüqo vəsiyyətində qeyd etdiyi kimi bütün pullarını ehtiyacı olanlara saxlamışdı.

“Nədən yazım” deyə düşünüb nəticədə bayağı bir mövzudan yazırlar. İt guya sahibinin yoxluğunu hiss edir və ona atılan lülə kababı yemir.

Cəfər Cabbarlı Oqtay Eloğlu əsərinin sonunda yazır:

“...Mən dünyada ədalət divanı adına bir şеy tanımıram. Hamısı yalandır! Yalan dеyir Şillеr! Mən yеnə ancaq bu zavallı хalqı tanıyır, ona müraciət еdirəm. Ona təslim oluram. Son söz onundur. Qoy o söyləsin: kimdir müqəssir?...”

İsmayıl Şıxlı “Ölən dünyam” kitabını gözləri işıq üzünə həsrət qalanda yazıb. Yoldaşı və övladları onun dediklərini vərəqlərə köçürüblər. Ədəbiyyat budur: son nəfəsə kimi yaşayan!

Bir də qəribə bir nüans var. Əziz Nesin demişkən, bizdə bir-birini tənqid edirlərsə sizdə əksinə tərif edirlər. Bəlkə də buna görə inkişaf zəif gedir. Onlarda yazıçı Nobel mükafatı alır, bizdə isə heç namizəd yoxdur...

Əlisa Nicat canlı ensiklopediyamız ilk kitabını çap etmək üçün evini satmışdı. Ədəbiyyat naminə var dövlətdən imtina edən yazıçı dünyada barmaqla sayılası qədərdir. Harold Pinter gəmidə işləyərkən kapitanın alt paltarlarını yuyub sonra kitabxanasından kitab götürüb oxuya bilirdi...

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

190 manatlıq qarpızı təpikləyən yutuber
19:41 11 İyul 2020
Əruz vəznində yazılmış ən gözəl təbiət şeiri - Mətn
17:01 11 İyul 2020
Kəramət Böyükçöl: "Məşhurluğumun arxasında dura bilmirəm" - Video
16:29 11 İyul 2020
Özgə adam - Xəyyam Rəfilinin hekayəsi
15:42 11 İyul 2020
Polşa fondu Bakıda müsabiqə elan etdi
14:51 11 İyul 2020
İcazə verək, insanlar Allahlarıyla dalaşsın
14:07 11 İyul 2020
Qarajda yaşayan Əməkdar artistin ürək parçalayan son sözü - Maraqlı Faktlar
13:15 11 İyul 2020
Məktublarda gizlədilmiş sevgilər - Malik Atilayın yeni şeirləri
12:08 11 İyul 2020
Sadəcə, Şahin
11:18 11 İyul 2020
Orxan Pamuk Qərbə yarınır - Şəhriyar yazır...
10:21 11 İyul 2020
Tofiq azərbaycanlı qızı ləkələyir, rus qızıyla evlənir – Məşhur filmin pərdəarxası
08:59 11 İyul 2020
"Sabir Rüstəmxanlı ilə Sirus Təbrizlini atam bu otaqda barışdırdı" - Sabir Əhmədlinin evindən reportaj
21:01 10 İyul 2020
Türkiyəli aktyor ölümlə təhdid olunur
18:17 10 İyul 2020
Əti, sümüyü var, qanı yoxdur – Həmkarları İlham Əzizi tənqid edir...
17:29 10 İyul 2020
Berqmanın filmi əsasında serial çəkilir
16:39 10 İyul 2020
Azərbaycanlı müğənni koronavirusdan sağaldı
15:50 10 İyul 2020
Əliağa Vahidi ölümdən qurtaran dostu - Maraqlı faktlar
15:07 10 İyul 2020
Dördbucaqlı qətl hadisəsi – Əli Şirin Şükürlü yazır
14:20 10 İyul 2020
“Çəkməli pişik” onlayn göstəriləcək
13:39 10 İyul 2020
"Heç yerə çıxarda bilmirik" - Vaqif Bayatlıdan xəbər var
12:52 10 İyul 2020