news-inner
clock14:47 calendar-gray 11 Dekabr 2017 view-gray221 dəfə oxunub
view-gray221 dəfə oxunub

İmam Hüseynə görə futbol oynamaqdan imtina edənlərARAŞDIRMA

Geniş yayılmasa da müsəlmanlar arasında belə bir fikir var ki, İmam Hüseynə görə futbol oynamaq günahdır. Hətta bir müddət əvvəl Kulis.az da bu barədə bir yazı da getmiş, müəllif Ayxan Ayvaz Zülfi Livanelinin “Hüzursuzluq” adlı romanında belə bir fakta rast gəldiyini yazmışdı.

Tarixdən bildiyimiz kimi müasir futbol XIX əsrin ikinci yarısında İngiltərədə formalaşaraq dünyaya yayılıb. Futbolun yaranmasını isə daha çox Mayalara bağlayırlar. Tarixi mənbələr göstərir ki, mayalar kauçukdan hazırlanmış topla müasir futbola bənzəyən bir yarış keçirirmişlər. Bu yarışlar əyləncə məqsədi daşımır, əksinə dini ayin sayılırdı. Bununla mayalar tanrılara ibadət edirdilər. Şərqdə isə tarixən futbola bənzəyən çövkən oyunu olub. Bu oyun müasir polonu xatırladır. Əsas xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, at belində və xüsusi çomaqla oynanılır.

Çövkən oyunun da tarixi qədimdir. Eramızın birinci minilliyinin ortalarında formalaşıb. Futbol və çövkən oyunları haqqında məlumat verməyimizin məqsədi oxucunun gözləri önündə tarixi panorama yaratmaqdır. Mənşəyi Amerika olan futbolla İmam Hüseyni nə bağlaya bilər? Və bəzi müsəlman bölgələrində futbol niyə bəyənilmir?

Əsasən tarix üzrə ixtisaslaşmış türk jurnalist, televiziya aparıcısı Murad Bardakçı “Topla oynamaq günahdır əfsanəsinin tarixi” adlı yazısında XVII əsrdə yaşamış səyyah Övliya Çələbinin “Səyahətnamə”sindən sitat gətirir. Övliya Çələbidən olan sitatda əvvəlcə çövkən oyunu haqqında məlumat verilir, daha sonra isə belə bir qeyd yazılır: “...Din alimləri bu top oyununa izn verməyib onu qadağan ediblər və qadağanı səbəbi Kərbəla çölündəki hadisədir.

Həzrəti Hüseyn Kərbəlada şəhid edildikdən sonra mübarək başı onunla bərabər şəhid edilən digər mübarək insanların başlarıyla bərabər Şamda oturan Yezidə göndərilmişdi. Yezid həmin vaxt hamamdaymış və xəbəri alan kimi hamamdan çıxır, atına minir, əlinə bir çövkən çomağı alır və İmam Hüseyn Həzrətlərinin yerə qoyulmuş olan mübarək kəlləsini bu çomaqla vuraraq diyirlətməyə başlayır. Sonra digər Kərbəla şəhidlərinin başlarına da eyni oyunu gətirərək hoqqabazlıq edir.

Bundan sonra İmam Hüseynin kəlləsini on min əsgərlə bərabər Misirə göndərdi və “Bağlandığınız İmam Hüseynin başı” dedi. İmamın kəlləsi günlərlə buradakı Rumeli Meydanında qumlar üzərində qaldı. Bu ərəfədə Yezidə bağlı olan bəzi misirlilər İmamın başına ayaqları ilə vurdular...

...Misirdə və Anadoluda topla oynamaq bu üzdən qadağandır, “Yezid İmam Hüseynin başı ilə bu cür oynadı” deyə qadağan edilmişdir. Hadisə ərəb tarixlərində də açıq şəkildə yazılmışdır...” ("Seyahatnamə", Topqapı Sarayı Muzeyi Kitabxanası, Bağdad Kitapları, nömrə 305, cild: 4, vərəq: 234.a).

Övliya Çələbinin qeydlərindən görünür ki, Yezidin bu davranışı xalq arasında böyük qınaqla qarşılanmış və ondan sonra topla oynamaq Yəzidin məlum davranışını xatırlatdığı üçün bəyənilməmişdir. Üstəlik din adamları tərəfindən də qadağan edilibmiş.

Günümüzdə bu qadağa bir çox bölgələrdə unudulub. Futbol və ya çövkən oynamaq İmam Hüseynə qarşı hörmətsizlik hesab olunmur. Görünür bunda futbolun populyarlaşmasının da rolu az deyil.

news-inner-user

16776 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Hamımız vətənə oxşayırıq - Xanım İsmayılqızından qələbə şeirləri
13:18 22 Oktyabr 2020
Kəndi azad edilən şairə: “Xəbəri eşidəndə nitqim tutuldu” – Müsahibə
12:30 22 Oktyabr 2020
Qremmi mükafatının təqdimat tarixi bəlli oldu
11:56 22 Oktyabr 2020
Əlif Şəfəqi utandıran foto
11:16 22 Oktyabr 2020
Füzulidə yallı gedən ruhlar - Günel Mehri yazır...
10:36 22 Oktyabr 2020
Azərbaycanlı rejissora ağır itki
10:07 22 Oktyabr 2020
Qarabağa səyahət edən gürcü yazar erməniləri necə ifşa etdi?
09:00 22 Oktyabr 2020
“Oyaq gözəl” tamaşası onlayn göstəriləcək
19:17 21 Oktyabr 2020
Azərbaycanda yeni müsabiqə elan olundu - Şərtlər
18:36 21 Oktyabr 2020
Atamın Zəngilandakı məzarını tapa biləcəyəmmi? - Gülşən yazır...
18:15 21 Oktyabr 2020
Tamaşaçılar şarın içinə girdi - Qeyri-adi konsert
17:57 21 Oktyabr 2020
O gün uzaqda deyil - Gənc yazarın əsgərə məktubu
17:12 21 Oktyabr 2020
Torpağın dadı - Aydın Talıbzadə yazır...
16:30 21 Oktyabr 2020
Ən çox qorxu yaradan film müəyyənləşib
15:47 21 Oktyabr 2020
Həbsə atdılar, başını dibdən qırxdılar, dəlixanaya salıb Müşfiqi unutdurdular – Dilbərin məşəqqətli həyatı
15:05 21 Oktyabr 2020
Fransız səyyahın İrəvan təəssüratları yayımlanacaq
14:02 21 Oktyabr 2020
Qarabağa görə başına yaylıq bağlayan şair
13:23 21 Oktyabr 2020
Özbək şair qarabağlı qızdan poema yazdı
12:41 21 Oktyabr 2020
“Üç dəqiqə nəfəs ala bilmədim” – Zəngilanlı yazarlar qələbə sevincini bölüşür
12:00 21 Oktyabr 2020
Koronavirusa tutulan yazıçı: “Bu mövzuda on hekayə, bir roman yazmışam”
11:14 21 Oktyabr 2020