writer1

Qorxmaz Quliyev

Məqalə sayı

8
clock11:30 calendar-gray 01 Avqust 2017 view-gray569 dəfə oxunub
view-gray569 dəfə oxunub

Səməd Vurğun polemikasına sözardı

Kulis.az professor Qorxmaz Quliyevin Səməd Vurğun polemikası ilə bağlı özünün Facebook səhifəsində qeyd etdiyi yeni fikirlərini təqdim edir.

Mən Hikmət Hacızadənin S.Vurğunla bağlı dediklərinə prinsipial münasibətimi qısa şəkildə bildirmişdim.

Lakin Vurğun bəy məndən S.Vurğunla bağlı yazısı ilə tanış olmağımı rica etdi. Bu həmin problemə qayıtmağıma səbəb oldu. Hər şeydən əvvəl H.Hacızadənin S.Vurğunla bağlı bütün açıqlamasını tezisvari aşağıdakı kimi ifadə etmək olar:

a) S.Vurğun bir şəxsiyyət kimi dəyərsizdir;

b) S.Vurğun sənətkar deyil.

Təkrar edirəm, H.Hacızadənin istənilən məsələ ilə bağlı istənilən fikri ifadə etməyə müqəddəs hüququ var. Mənim də, məsələn, Vinçinin "Cokonda"sından zəhləm gedir. Güllələyin!

Başqasının fikrinə qarşı təhqirə, təhdidə, söyüşə yol vermək olmaz. Amma həqiqət naminə onu da demək lazımdır ki, Hacızadənin özü çox zaman bu təhqirlər üçün meydan açır: şəxsən mənə elə gəlir ki, sosial şəbəkədə epatajdan (dilimizdə buna "lağlağı" deyirlər) istifadə əks effekt yaradır, suyu bulandırmağa gətirib çıxarır.

Senzuranın ləğvi özünüsenzuranı istisna etmir. S.Vurğunun ədəbiyyatımız qarşısında müstəsna xidmətləri danılmazdır. Çox doğru buyururlar ki, S.Vurğunun ədəbi dilimizin yaradılmasında böyük xidmətləri olub. Ədəbi dilimizi elmi dilimizlə müqayisə edin - alimlərimiz, dilçilərimiz yüz ildir calışırlar, amma elmi dilimiz axsamaqda davam edir.

Amma ədəbi dilimiz təbii insan hislərinin, düşüncələrinin ən incə çalarlarını ifadə etmək iqtidarındadır.

Bir vaxtlar "Azərbaycan" şeiri ilə bağlı yazdığım məqalədə demək istədiyim, amma təəssüf ki, deyə bilmədiyim bir həqiqət var: "Azərbaycan" şeirində, daha doğrusu, onun üç ilk zirvə-bəndində S.Vurğun virtual şəkildə M.Ə.Rəsulzadə, C.Məmmədquluzadə, Ü.Hacıbəyovla görüşmüş, onlarla əl-ələ verib Azərbaycanı məmləkətdən "ana vətən"ə çevirmişdir.

Vurğun bəyin müddəalarının taməksəriyyəti ilə razıyam. Amma bir məqamda fikirlərimiz haçalanıır. Əlbəttə ki, S.Vurğun repressiya qurbanıdır, lakin "şair repressiyadan qorunmaq üçün "Rəhbərə salam"... və sosializmi mədh edən əsərlər yazdı, özünü repressiya maşının cəngindən qurtardı... və özü repressiyanın qurbanı oldu" müddəası birtərəflidir, bütün həqiqəti ifadə etmir.

Bu tezisi birmənalı şəkildə həqiqət kimi qəbul etsək, onda bütöv şəxsiyyəti ikiüzlülükdə günahlandırarıq. Bu isə bu gün dəbdə olan "kod axtarışları"nın yeni dalğasına rəvac vermiş olarıq.

S.Vurğun kommunizmin ideallarına inanırdı və o öz ideyalarının repressiyasının qurbanı olmuşdur.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

"Sənin bu “qadın travmandan” xeyli həzz aldım" - Seymurla Aygün Aslanlının söhbəti
18:40 19 Yanvar 2021
"Simpsonlar"ın ssenaristi öldü
17:56 19 Yanvar 2021
Orxanı yenə polis apardı – Əsgərlikdəki şairlə söhbət
17:12 19 Yanvar 2021
Balacalar üçün onlayn tamaşa
16:31 19 Yanvar 2021
“Qarabağ hekayələri” qırğız dilinə tərcümə olundu
15:53 19 Yanvar 2021
“Mən xəbərləri oxuyanda qarşımda avtomatlı əsgər dayanmışdı” - Məşhur diktor 19 yanvar gecəsi AzTV-də baş verənlərdən danışır – Müsahibə
15:11 19 Yanvar 2021
“Arşın mal alan” Düşənbədə təqdim olundu
14:38 19 Yanvar 2021
Xalq artisti dünyasını dəyişdi
14:00 19 Yanvar 2021
Məşhur tarzən müğənnini qınadı: "Şəhid verdiyimiz dövrdə toy oxumusan"
13:17 19 Yanvar 2021
Leonardo da Vinçinin itmiş əsəri tapıldı
12:39 19 Yanvar 2021
Şair-əsgər anası: “Gizlində oğlumun çəkmələrini öpürdüm” – Müsahibə
12:01 19 Yanvar 2021
Məşhur prodüser həbsxanda vəfat etdi
11:25 19 Yanvar 2021
Nizami yenidən tədqiq edilməlidir - İradə Musayeva yazır...
10:52 19 Yanvar 2021
Tanınmış aktyor vəfat etdi
10:20 19 Yanvar 2021
Haaqada “20 Yanvar uşaqların gözü ilə” adlı virtual sərgi açıldı
09:55 19 Yanvar 2021
Müasir monqol hekayəsi: Portret - Orijinaldan tərcümə
09:00 19 Yanvar 2021
Nizaminin əsərləri ilə bağlı müsabiqə elan olundu
18:54 18 Yanvar 2021
“Şəhərin qış gecələri” tamaşası onlayn nümayiş ediləcək
18:22 18 Yanvar 2021
İsa Hüseynovun hekayəsi Gürcüstan kitabxanasında
17:58 18 Yanvar 2021
"Üç peyğəmbər" xalçasının müəllifi - Ziyadxan Əliyev yazır...
17:43 18 Yanvar 2021