writer1

Aliyə

Məqalə sayı

999
clock15:24 calendar-gray 21 İyul 2017 view-gray355 dəfə oxunub
view-gray355 dəfə oxunub

Tolstoyla alver edənlər

Üç-dörd ayın söhbətidir, əyalətdə yaşayan aktrisadan bəhs edən bir filmin təqdimatında idik. Film bu aktrisanın-qadının həyat eşqindən bəhs edirdi. Ədəbiyyatçı dostlardan biri müzakirə vaxtı belə bir sual səsləndirdi: Bu necə aktrisadır ki, Şekspirin əsərlərinin adını bilmir?

Əlbəttə, dostum haqlı idi. Amma bu sual başqa bir sual yaradırdı: O qadın Şekspiri tanımaya-tanımaya bu qədər bütöv, öz dəyərlərinə sadiq və güclüdür, nəinki Şekspiri, hətta Tolstoyu, Servantesi, Çexovu, Hüqonu tanıyıb oxuyan biz onun qədər güclü deyilik – niyə?

Axı Tolstoy, Dostoyevski, Hüqo onları güclü etməli idi?

Necə olur ki, adam Tolstoya, Servantesə, Hüqoya yox, onların yanından keçib öz kiçik həqiqətlərinə sığınır? Həm də yaradıcılıq kimi azadlıq tanıyandan sonra?

Necə olur ki, insan bu qədər dahilərin əsrlərdən əsrlərə keçən kitablarını görüb, iş şkafına düzür, amma məsələn, öz kürsüsündə, bir az da davam etsə 50 il sürəcək vəzifəsindən bərk-bərk yapışır?

Sual həmişə dəqiq olur, cavabsa xırdalanıb qum kimi əlimizin arasından tökülür.

Böyük dəyərləri tanıyıb kiçik həqiqətlərə - daha düzü, cavablara sığınmağın izahı cümləlik olmayacaq.

Qayda belədir; sual bir cümlə, cavab azı iki cümlədir. Amma məsələ bu deyildi. Bizim sualımıza onlarla sosial-psixoloji səbəblər çıxacaq ortaya.

Hətta “guya sən özün...”lə başlayan və sualımızın saxta çalarlarını ifşa edən sual da olacaq arada. Olsun, eybi yox. Ən səmimi yazı ilk növbədə özünə yazılandır.

Elə ona görədir ki, məni məlum cavablar yox, ən yeniləri maraqlandırır: Bəlkə ona görə ki, biz ədəbiyyatı, sənəti cansız kitablar kimi ölü sayırıq? Ətrafımızda Don Kixotları görməməyimiz də bundandır?

Məsələn, pir kimi adam tanıyıram, desəm inanmazsınız, amma haqqında balaca bir təbrik yazısı yazmağa qorxuram. Onu cansızlaşdırmaqdan qorxuram. Halbuki, biz cansıza daha çox inanırıq. Daşa, dəmirə, Dostoyevskinin qələminə, Tolstoyun yastığına, peyğəmbərin əbasına, İsanın xaçına.

Dində olduğu qədər ədəbiyyat da fetişizmdə boğulur. Hətta məsələ cansız əşyalara inanmaqda da deyil, məsələ dəyərlərin cansız olduğuna inanmaqdadır.

Sən deməyəsən ki, bu boyda kitab, kino, sənət, musiqi dəyərlərin diri olduğuna inandırmaq üçün imiş.

Belə çıxır ki, o Şekspiri tanımayan aktrisa Şekspiri bizdən yaxşı tanıyır. Sadəcə bundan xəbəri yoxdur.

Yaxşı da ki, yoxdur!

Şekspiri vasitəyə çevirmədiyinə görə, bir ayrıca borcluyuq ona. Tolstoyu tanımayan, məqalə yazmayan, kitab oxumayan, kino çəkməyən hər bir adam məhz buna görə çox qiymətlidir!

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

“Ulduz” jurnalının yeni nömrəsi işıq üzü görüb
19:20 26 Yanvar 2021
Nizami ilə bağlı müsabiqə elan olundu - Şərtlər
18:42 26 Yanvar 2021
Dəlisov yellərə məndən salam de - Natiq Əlisoyun şeirləri
17:29 26 Yanvar 2021
O, çayxana filosofudur - Nabokovdan Sartr haqqında sərt sözlər
16:44 26 Yanvar 2021
Harri Potter serial olur
16:08 26 Yanvar 2021
Miri Yusif "Yaşat" fondu üçün konsert verəcək
15:29 26 Yanvar 2021
Zeynəb Xanlarova ilə oxumaqdan imtina etdi, yoldaşı ilə 55 il nikahsız yaşadı, qızının dəfninə getmədi – Xalq artistindən maraqlı faktlar
14:50 26 Yanvar 2021
Fellininin prodüseri vəfat etdi
14:02 26 Yanvar 2021
Akif İslamzadənin albomu yeni onlayn platformada - Foto
13:20 26 Yanvar 2021
Nazirliyin yeni komandası film çəkilişlərinə qarışacaqmı? – Gənc rejissor yazır
12:40 26 Yanvar 2021
Müharibədə iştirak edən ilk qadın müğənni: O, ilk konsertindən cəmi bircə manat qazanmışdı – Aygün haqda bilmədiklərimiz
12:01 26 Yanvar 2021
İsa Hüseynovun hekayəsi "Dünya novellası antalogiyası"nda
11:35 26 Yanvar 2021
Rasim Balayev: “Çəkildiyim filmlərə baxanda pis oluram”
10:26 26 Yanvar 2021
Aygün 50 yaşını yeni kliplə qeyd etdi - Video
10:00 26 Yanvar 2021
İncəsənət Muzeyinin direktoru "Qızıl ulduz" medalı ilə təltif edildi
09:30 26 Yanvar 2021
Ölən uşaqlar Kürün quru yatağında ora-bura qaçırdılar – İlham Əzizdən yeni hekayə
09:00 26 Yanvar 2021
Dayısı oğlu onu zorladı, bacısı ilə sevgili oldu, özünü göldə boğdu...
21:00 25 Yanvar 2021
Venesiya karnavalı ilk dəfə onlayn formatda keçiriləcək
19:03 25 Yanvar 2021
Şuşa Teatrı haqqında film çəkildi
18:38 25 Yanvar 2021
Brilliant, Faiq, Aygün, Röya... - Onları belə görmədiniz
17:47 25 Yanvar 2021