writer1

Ayxan Ayvaz

Məqalə sayı

444
clock12:48 calendar-gray 15 Fevral 2017 view-gray163 dəfə oxunub
view-gray163 dəfə oxunub

Varis və toz basmış yazıçılar

Mən Varisin kitablarının əl-əl gəzdiyi vaxtlar yazmağa başlamışdım. Onda Varis məndə qıcıq doğururdu, əsəbiləşirdim, ətrafımdakılara onun yazdıqlarının ciddi ədəbiyyat olmadığını izah etməkdən ötrü dəridən-qabıqdan çıxırdım.

Sonralar səhv düşündüyümü anladım. Araşdırdım və gördüm ki, dünyanın hər yerində vəziyyət eynidir. Rusiyada, Türkiyədə və Avropada ən çox satılan kitabların siyahısına özünüz də baxa bilərsiniz. Varis kimi yazıçılar orda da qabaqcıl yerlərdədir. Bu, ciddi ədəbiyyatdırmı, maklaturadırmı? Nəşriyyatlar artıq bununla maraqlanmır. Əsas məsələ kitabın satılmasıdır.

Varisin də üstünə düşümük ki, bəs deməzsənmi, niyə sən 50 min satılırsan? Niyə sən də bizim kimi dost-tanışa kitablarını paylayıb sonra da ucuz kafelərdə öz bədbəxtliyinin şərəfinə badə qaldırmırsan? Niyə dəstədən kənara çıxırsan? Axı sən də bu ölkənin yazarısan?

Bu suallarla Varisi guya ki, ciddi ədəbiyyatın həndəvərinə buraxmayan yazarlarımız əllərini çənələrinə dayaq eləyib ciddi görkəm alır və müdrik bir əda ilə əlavə edirlər: “Varisi oxuyanlar mənim səviyyəmdə deyil”.

Dananın quyruğunun qopduğu yer də buradır.

Biz yazmağımızı xalqın boynuna mindiririk. Sanki minnət eləyərik onlara. Ay qardaş, kitabın satılmırsa, rəflərdə toz-dumanla əlləşirsə, bunun Varislə nə əlaqəsi? Guya Varis geridə qalıb, səviyyəsizdir, oxucuları da onun səviyyəsindədir, kitabını alıb bəh-bəhlə oxuyurlar.

Axı bu meyarı kim müəyyənləşdirir? Oxuyan adam heç vaxt səviyyəsiz ola bilməz. Ən azından bu adam kitab üzü açıb. Onu tində-bucaqda əlində təsbeh fırladan qaqaşlarla bir tutmaq düzgün deyil. Lap deyək ki, siz deyəndi. Varisi səviyyəsizlər oxuyur. Axı bunun özü də böyük uğurdur. Deməli, Varis kitaba ən az maraq olan ölkədə inqilab edib. 50 min oxucuya kitab deyilən şeyin nə olduğunu əyani olaraq göstərmək bilirsiniz nə deməkdir?

Bu mənada Varisi alqışlamaq yerinə, niyə başından vururuq? Axı Varis bizə göstərir ki, ölkədə oxucu deyilən bir şey var. Sovet vaxtı zorla oxudurdular deyirik. Müstəqillik dövründə kitabsız mahiyyətimizə qayıtdıq deyirik. Bəs bu 50 min adam harda yetişdi? Nə oldu ki, birdən-birə Varisin kitablarını acgözlüklə oxudu?

Varisin bizə yox, bizim Varisə ehtiyacımız var. Kitab yazırıq, oxunmur, rəflərdə gəlməyəni gözləyir. Varisi tənqid etməklə, onu “səviyyəsiz” adlandırmaqla həmin o 50 mini qıcıqlandırmış oluruq. Bu doğru yol deyil, məncə. Razılaşaq ki, kitabın içində bir az əyləncə də olmalıdır.

Biz elə bir dövrdə yaşayırıq ki, hətta elmi məqalələr də əyləncəvi formada insanlara təqdim olunur. Varis insanların damarını tutub, onların ürəklərinə nüfuz edə bilib. Biz deyinməyi, şikayətlənməyi bir kənara qoyub həmin 50 minlə işləsək onların sayını daha da artırarıq.

Heç oxumayan birinə qəfil ciddi kitabları təqdim etmək çətindir. Başlanğıc üçün Varis çox yaxşıdır. Varisi oxuyan adamı daha sonra başqa müasir müəlliflərə istiqamətləndirmək olar. Bir sözlə, Varisin üstünə düşmək bu gün bizə heç nə vermir.

Kitab industriyasının, marketinqinin nə vəziyyətdə olması isə tamam başqa mövzudur.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Türk aktrisası vəfat etdi
18:30 13 Avqust 2020
Azərbaycanda əcnəbi serialların yayımı bərpa olundu
17:57 13 Avqust 2020
Məşhur rejissorların ürəyində qalan 5 film - Çəkmək istəyirdilər, alınmadı...
17:02 13 Avqust 2020
"Avatar-2" filminin çəkiliş meydançasından fotolar
16:28 13 Avqust 2020
Xalq rəssamı vəfat etdi
15:09 13 Avqust 2020
Nazirlikdən gedənlər və gələnlər – Sərdar Amin yazır...
14:11 13 Avqust 2020
Mədəniyyət Nazirliyinin aparat rəhbəri vəzifəsindən azad olundu
13:24 13 Avqust 2020
Mahnılarını Niyaməddin Musayev oğurladı, rayonu işğal olunanda beyninə qan sızıb öldü – Bu gözəl musiqilərin müəllifini siz də tanıyın
13:19 13 Avqust 2020
Mühacirətdə olan yazıçı vəfat etdi
12:34 13 Avqust 2020
Sərdarın atası və əlləri
11:52 13 Avqust 2020
Bizə əl atan qoca müəllim
11:07 13 Avqust 2020
Britaniyalı jurnalistin Xocalıdan yazdığı ssenariyə film çəkildi
10:43 13 Avqust 2020
"Qarabağ hekayələri" özbək dilində nəşr olundu
10:04 13 Avqust 2020
Stalin Rəsulzadəni bu yolla qaçırdı, Səməd Vurğun yaralıları apardı – Ayxan Ayvazın reportajı
09:00 13 Avqust 2020
Türkiyəli şair vəfat etdi
18:30 12 Avqust 2020
Məhəllə futbolu - Hekayə
17:58 12 Avqust 2020
Özündən 25 yaş kiçik qadınla evləndi, yoldaşının ikinci əri bütün şəkillərini yandırdı, məzarı hələ də bilinmir – Nəsibə Zeynalovanın atasının dramatik həyatı
17:04 12 Avqust 2020
Məşhur "20th Century Fox" fəaliyyətini sona çatdırır
16:14 12 Avqust 2020
İtaliyada vəfat edən müğənnimizin nəşi vətənə gətiriləcək? - Açıqlama
15:30 12 Avqust 2020
Səfər Alışarlının "İşıq" hekayəsi
14:42 12 Avqust 2020