writer1

Ayxan Ayvaz

Məqalə sayı

487
clock12:48 calendar-gray 15 Fevral 2017 view-gray208 dəfə oxunub
view-gray208 dəfə oxunub

Varis və toz basmış yazıçılar

Mən Varisin kitablarının əl-əl gəzdiyi vaxtlar yazmağa başlamışdım. Onda Varis məndə qıcıq doğururdu, əsəbiləşirdim, ətrafımdakılara onun yazdıqlarının ciddi ədəbiyyat olmadığını izah etməkdən ötrü dəridən-qabıqdan çıxırdım.

Sonralar səhv düşündüyümü anladım. Araşdırdım və gördüm ki, dünyanın hər yerində vəziyyət eynidir. Rusiyada, Türkiyədə və Avropada ən çox satılan kitabların siyahısına özünüz də baxa bilərsiniz. Varis kimi yazıçılar orda da qabaqcıl yerlərdədir. Bu, ciddi ədəbiyyatdırmı, maklaturadırmı? Nəşriyyatlar artıq bununla maraqlanmır. Əsas məsələ kitabın satılmasıdır.

Varisin də üstünə düşümük ki, bəs deməzsənmi, niyə sən 50 min satılırsan? Niyə sən də bizim kimi dost-tanışa kitablarını paylayıb sonra da ucuz kafelərdə öz bədbəxtliyinin şərəfinə badə qaldırmırsan? Niyə dəstədən kənara çıxırsan? Axı sən də bu ölkənin yazarısan?

Bu suallarla Varisi guya ki, ciddi ədəbiyyatın həndəvərinə buraxmayan yazarlarımız əllərini çənələrinə dayaq eləyib ciddi görkəm alır və müdrik bir əda ilə əlavə edirlər: “Varisi oxuyanlar mənim səviyyəmdə deyil”.

Dananın quyruğunun qopduğu yer də buradır.

Biz yazmağımızı xalqın boynuna mindiririk. Sanki minnət eləyərik onlara. Ay qardaş, kitabın satılmırsa, rəflərdə toz-dumanla əlləşirsə, bunun Varislə nə əlaqəsi? Guya Varis geridə qalıb, səviyyəsizdir, oxucuları da onun səviyyəsindədir, kitabını alıb bəh-bəhlə oxuyurlar.

Axı bu meyarı kim müəyyənləşdirir? Oxuyan adam heç vaxt səviyyəsiz ola bilməz. Ən azından bu adam kitab üzü açıb. Onu tində-bucaqda əlində təsbeh fırladan qaqaşlarla bir tutmaq düzgün deyil. Lap deyək ki, siz deyəndi. Varisi səviyyəsizlər oxuyur. Axı bunun özü də böyük uğurdur. Deməli, Varis kitaba ən az maraq olan ölkədə inqilab edib. 50 min oxucuya kitab deyilən şeyin nə olduğunu əyani olaraq göstərmək bilirsiniz nə deməkdir?

Bu mənada Varisi alqışlamaq yerinə, niyə başından vururuq? Axı Varis bizə göstərir ki, ölkədə oxucu deyilən bir şey var. Sovet vaxtı zorla oxudurdular deyirik. Müstəqillik dövründə kitabsız mahiyyətimizə qayıtdıq deyirik. Bəs bu 50 min adam harda yetişdi? Nə oldu ki, birdən-birə Varisin kitablarını acgözlüklə oxudu?

Varisin bizə yox, bizim Varisə ehtiyacımız var. Kitab yazırıq, oxunmur, rəflərdə gəlməyəni gözləyir. Varisi tənqid etməklə, onu “səviyyəsiz” adlandırmaqla həmin o 50 mini qıcıqlandırmış oluruq. Bu doğru yol deyil, məncə. Razılaşaq ki, kitabın içində bir az əyləncə də olmalıdır.

Biz elə bir dövrdə yaşayırıq ki, hətta elmi məqalələr də əyləncəvi formada insanlara təqdim olunur. Varis insanların damarını tutub, onların ürəklərinə nüfuz edə bilib. Biz deyinməyi, şikayətlənməyi bir kənara qoyub həmin 50 minlə işləsək onların sayını daha da artırarıq.

Heç oxumayan birinə qəfil ciddi kitabları təqdim etmək çətindir. Başlanğıc üçün Varis çox yaxşıdır. Varisi oxuyan adamı daha sonra başqa müasir müəlliflərə istiqamətləndirmək olar. Bir sözlə, Varisin üstünə düşmək bu gün bizə heç nə vermir.

Kitab industriyasının, marketinqinin nə vəziyyətdə olması isə tamam başqa mövzudur.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Kamal Abdullanın romanı Almaniyada çap olunub
17:38 23 Yanvar 2021
Xudu Məmmədov Zəlimxan Yaquba onunla bağlı hansı sirri açdı? – Xatirə
16:30 23 Yanvar 2021
Aydın Kazımzadənin yeni kitabı işıq üzü gördü
15:30 23 Yanvar 2021
"Qaltan dərəsi" adlanan ərazidən tunc dövrünə aid tarixi abidələr tapılıb - Fotolar
14:20 23 Yanvar 2021
Yağışın xatırlatdığı qız – Eyvaz Əlləzoğlunun hekayəsi
13:31 23 Yanvar 2021
Cangüdəni və köməkçisi əfsanəvi modelyer haqqında kitab yazdı
12:23 23 Yanvar 2021
Pərakəndəlik Nizami ilinə heç nə verməyəcək - Filoloq yazır
11:01 23 Yanvar 2021
Xalq artisti TƏBİB-ə müraciət etdi: "Bu vəziyyət peşəkarların itkisinə aparır"
10:36 23 Yanvar 2021
Nazirlik qələbəmizlə bağlı film müsabiqəsi elan etdi
10:17 23 Yanvar 2021
Fuad Poladov: “Başımı qırxıb məni Sumqayıta göndərdilər” – Müsahibə
09:00 23 Yanvar 2021
“Qətibə İnanc” tamaşası nümayiş olunacaq
18:55 22 Yanvar 2021
Məşhur aparıcılar AzTV-də "ər-arvad" oldu - Foto
18:16 22 Yanvar 2021
Nizami Gəncəviyə həsr olunmuş sərgi açılıb
17:35 22 Yanvar 2021
Hayl Hitler! - Qısa hekayə
16:55 22 Yanvar 2021
Zəfər Muzeyi harda olacaq? - Rəsmi açıqlama
16:23 22 Yanvar 2021
Bakıda Fransa filmləri festivalı başladı
15:55 22 Yanvar 2021
Birinci yerə layiq görülən yazar: “Bizdə müsabiqələr hamının könlünü almağa hesablanır” – Müsahibə
15:18 22 Yanvar 2021
Məşhur aktrisa vəfat etdi
14:37 22 Yanvar 2021
Bağırov onu Müdafiə naziri təyin etdi, erməni general sui-qəsd törətdi, vəzifəyə gəlməyinə bir gün qalmış qətlə yetirdilər – Həzi Aslanovun müəmmalı ölümü
14:02 22 Yanvar 2021
Ceyms Bond silsiləsindən yeni filmin premyerası yenə təxirə salındı
13:29 22 Yanvar 2021