news-inner
clock12:33 calendar-gray 22 İyul 2016 view-gray487 dəfə oxunub
view-gray487 dəfə oxunub

Biz qoyunun dalınca... - Amerika ilə Osmanlının 13 fərqi

XIX əsrdə Osmanlı ərazisində yaşayan alman əsilli bir amerikalı missioner Benjamin Şneyder Bursada protestant kilsəsi qurmuşdu.

Onun xanımı Eliza Şneyder ərinin fəaliyyətinə kömək etmək üçün qadınların arasındaydı. Bu qadın Amerikadakı alman protestant kilsəsinə xitabən qələmə aldığı məktublarda dövrün Osmanlı toplumu ilə amerikalıları müqayisə etmişdir.

Vurğulamaq lazımdır ki, bəzi müqayisələr tez-tez təmas halında olduğu Bursanın xristian toplumundakı müşahidələri əsasında ortaya çıxıb.

1. Amerikada bir kişi və qadın evlənəndə ata evindən ayrılıb öz başlarına yaşamağa başlayırlar.

Osmanlıda isə ya qadının, ya da kişinin ailəsi ilə birlikdə yaşamağa davam edir və beləliklə eyni dam altında dörd-beş nəsil bir yerdə qala bilir.

Amerika’da bir erkek ve kadın evlendiğinde baba evinden ayrılıp kendi başlarına yaşamaya başlıyor.

2. Amerikada insanlar yuxuları gəldiyi zaman çarpayılarına gedər və gün boyu geyindikləri paltarlarını soyunarlar.

Osmanlıda isə çarpayı gətirilir və paltarlarını soyunmadan yatırlar.

Amerika’da insanlar yatacağı zaman yataklarına gider ve gün boyunca giydikleri kıyafetlerini çıkarır.

3. Amerikada hələ evlənməmiş qadın gələcək əri ilə tanış olub nişanlandıqdan sonra ev əşyalarını hazırlamağa başlayır.

Osmanlıda isə bu hazırlıq hələ nişan olmadan illər əvvəl başlayır ki, evlilik ən qısa zamanda reallaşsın. Bəzən də cehizini hazırlamış qızlar heç kimdən evlənmə təklifi almadıqda həm əşyalar, həm də qız “evdə qalır”.

Amerika’da henüz evlenmemiş bir kadın, müstakbel eşiyle tanışıp nişanlandıktan sonra ev eşyalarını hazırlamaya başlar.

4. Amerikada bir çoban qoyunları otlağa aparır, qabaqda qoyunlar gedir, arxada çoban.

Osmanlıda qabaqda adam gedir, arxada qoyunlar.

Amerika’da bir çiftçi koyunlarını otlatmak için çayıra götürürken önden koyunlar gider arkadan çiftçi.

5. Amerikada insanlar qonşularının evlərinə girəndə papaqlarını çıxarırlar, ancaq ayaqqabılarını yox.

Osmanlıda ayaqqabılar çıxarılır, ancaq papaqlar yox.

Amerika’da insanlar komşularının evlerine girerken şapkalarını çıkarırlar, ama ayakkabılarını çıkarmazlar.

6. Amerikada qadınlar zəif və incə bellilərin gözəl olduğunu düşünürlər.

Osmanlıda isə dolğun qadınlar gözəl qəbul olunur. Bursanın ən gözəl qadını hesab olunan xanım şəhərin ən gonbul qadınlarından biridir.

Amerika’da kadınların güzellik anlayışı zayıf ve ince belli olmaya dayanır.

7. Amerikada hamballar yükləri çiyinlərində daşıyırlar.

Osmanlıdakılar isə bellərində daşıyırlar.

Amerika’da hamallar yükleri omuzlarında taşır.

8. Amerikada kişilər saqqalarını kəsər, saçlarını uzadarlar.

Osmanlıda isə kişilər saqqal saxlayar, saçlarını kəsdirərlər.

Amerika’da erkekler sakallarını keser, saçlarını uzatır.

9. Amerikada birini qarşılayıb buyur edəndə əllərini ehtiram əlaməti olaraq sinəsinə qoyurlar.

Osmanlıda isə əllərini irəli uzadırlar.

10. Amerikada bir qrup qadın günortadan sonranı bir yerdə keçirtmək üçün ya bir yerdə görüşərlər, ya da aralarından birinin evində qonaq olarlar.

Osmanlıda isə qadınlar ya buğlu hamamlarda, ya da kölgəlik bir qoruqda görüşürlər. Buna “kef çəkmək” deyirlər. Bu, onlara görə ən gözəl dünyəvi səadətdir.

11. Amerikada insanlar yuyunmaq istədikdə suyu vannaya doldurub içinə girərlər.

Osmanlıda isə vannanın içinə girib suyu üstlərinə tökərlər. Yəni bir başqası, ya da xidmətçi yuyunan adamın yanında durub suyu tökər və axan su vannanı doldurar.

Amerika’da insanlar yıkanmak istediklerinde suyu tekneye doldurup içine girer.

12. Amerikada “yox” demək üçün başlarını yana hərəkət etdirirlər.

Osmanlıda isə başlarını geriyə doğru atarlar.

13. Amerikada işçilər iş axtaranda insanlara sorğu-sual edərlər.

Osmanlıda isə işçilər bazara gedib kiminsə onları işə çağırmasını gözləyərlər.

Amerika’da işçiler iş ararken genellikle insanlara başvurup iş ister.

news-inner-user

19983 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Fotoqraflar arasında müsabiqə elan olundu
13:02 21 Sentyabr 2021
Qardaşının ölümünü ondan gizlədilər, həkimlər övlad qadağası qoydu, “Ağlama, Zaur” şeirini yazdı - Anar Təhminəni onun həyatından götürmüşdü?
12:10 21 Sentyabr 2021
Şəhid anasının əli ilə veriliş bağlayan Tolik
11:33 21 Sentyabr 2021
Səməd Vurğuna görə ianə toplanır – Foto
11:01 21 Sentyabr 2021
Laçında teatr açmaq istəyən aktyor – Müzakirə
10:33 21 Sentyabr 2021
Çingiz Abdullayev Vətən müharibəsindən hekayə yazdı – Mətn
10:05 21 Sentyabr 2021
Məşhur müğənni əməliyyat olundu
09:31 21 Sentyabr 2021
Toy gecəsi mahnıya görə döyülən gəlin – Yeni hekayə
09:01 21 Sentyabr 2021
Vyetnam prezidenti ilə dostluq edən, 4 qardaşını vaxtsız itirən, Türkan Şorayı filmə çəkən Xalq artistimiz - Maraqlı faktlar
21:00 20 Sentyabr 2021
Qarabağda 15 tarix-memarlıq abidəsi pasportlaşdırılıb
18:59 20 Sentyabr 2021
Pikassonun əsərləri Fransa hökumətinə bağışlanacaq
18:31 20 Sentyabr 2021
Britaniya filmi beynəlxalq müsabiqədinin qalibi oldu
18:00 20 Sentyabr 2021
Uşaqları sevməyimizin sirri - Sahib Altay yazır...
17:16 20 Sentyabr 2021
Məmməd Əmin Rəsulzadənin nəvəsinin ölüm anı lentə alınıbmış - İlk dəfə - Video
16:38 20 Sentyabr 2021
Soyuq burnunla toxunursan üzümə - Rasim Qaracadan şeirlər
16:17 20 Sentyabr 2021
Səyyad Əlizadədən xəbər var
15:30 20 Sentyabr 2021
Ölkəmiz Tallində keçirilən festivalda təmsil olunub -Fotolar
15:20 20 Sentyabr 2021
Ramiz, Əkrəm, Seymur... – Oxucular kimi görmək istəyir? - Sorğu
14:41 20 Sentyabr 2021
"Emmy" mükafatının qalibləri bəlli olub - Siyahı
13:49 20 Sentyabr 2021
Tanınmış şairin Cıdır düzündə yazdığı şeir – Mətn
13:25 20 Sentyabr 2021