writer1

Şərif Ağayar

Məqalə sayı

477
clock13:26 calendar-gray 24 Noyabr 2014 view-gray832 dəfə oxunub
view-gray832 dəfə oxunub

Bir dəstə qaz

Bu gün çox sevdiyim serb rejissoru Əmir Kusturitsanın doğum günüdür. Onun 60 yaşı tamam olur...

Etiraf edim ki, Kusturitsa mənim kino haqqında düşüncələrimi yerindən oynadan rejissor olub.

Xüsusilə “Andeqraund” filminə baxanda bir insanın qafasında bu qədər bədii informasiya yerləşdirə bilməsinə heyrət eləmişəm. Bu qədər çoxsəsli, çoxmesajlı, çoxhadisəli film olar?

Sosialist blokun dağılması ilə Şərqi Avropada yaranan absurd gerçəkləri bu qədər ustacasına vermək hardasa imkansızdır... Kusturitsa bu mədəni-sosial hadisəni törətməyi bacardı.

Çoxu düşünürdü ki, Almaniyanın birləşməsi, Yuqoslaviya kimi böyük sosialist ölkəsinin dağılması, kommunizmin biabırçı məğlubiyyəti yeni bir düzən yaradacaq.

Amma belə olmadı!

Sonsuz müharibələr, milli-dini münaqişələr, böhranlar, çoxsaylı ərazi iddiaları Şərqi Avropanı cəhənnəmə çevirdi.

Kusturitsa İkinci dünya müharibəsi ilə Yuqoslaviya müharibələrinin “dərin köklərini” öz “zirzəmi”sində birləşdirə bildi. Bu qanlı-qadalı tarixin əslində həm də gülməli olduğunu ustalıqla verdi.

Yuqoslaviyanı dağıdan, qəhrəmanın sevgilisinə yiyələn alman zabitini kamera qarşısına keçib həmin rolu oynayan aktyorla eyniləşdirdi... Həyat-səhnə baryerini aradan götürdü.

Həyatın özünün bir oyun olduğunu fərqli keyfiyyətdə nümayiş etdirdi. Əksin orijinaldan maraqlılığı prinsipini öyrəşmədiyimiz aksentdə göstərdi. Həm də film içində film fəndgirliyi ilə.

Qəhrəmanı, düşmənin özüymüş deyə, aktyora atəş açdı. 50 il sonrakı Yuqoslaviya müharibəsində də “faşistlərlə döyüşdü”. Zaman da məkan kimi şərtilik kontekstinə düşdü.

Qadını tankın lüləsində stiriptiz göstərdi...

Kişisi Yuqoslaviya pasportu ilə öz vətəninə qayıda bilmədi.

Çünki belə bir ölkə yoxdur artıq.

Onun qəhrəmanları nə müsbətdir, nə mənfi.

Nə xarakterikdir, nə psixoloji...

Günahkar da yoxdur bu filmlərdə.

Hamı qəribə bir oyunun içindədir.

İt yiyəsini tanımır.

Kusturitsanın filmlərinin əksəriyyətində bir dəstə qaz var.

Qaqqıldaşa-qaqqıldaşa kamera qarşısından o tərəfə-bu tərəfə keçirlər.

Və bir az diqqətli olsan, onun məğdur qəhrəmanlarına ən gözəl metaforanın elə bu qazlar olduğunu görərsən.

Bir az da diqqətli olsan, dünyanın bütün məğdurlarının bu qazlarla təşbeh olunduğunun fərqinə vararsan.

O zaman Kusturitsanı tanımağa başlamısan demək...

Paylaş

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Filmimiz beynəlxalq film festivalının qalibi olub
10:36 23 Avqust 2019
Rasim Balayev: “Fərda, Elməddin, Müşviq meymunluğu sənətlə səhv salıblar” - Müsahibə
09:57 23 Avqust 2019
İran Oskara maraqlı bir filmlə qatılacaq: “Fəridənin sorağında”
09:36 23 Avqust 2019
Ərə getdiyi kişi bir il keçməmiş ölür – Bircənin Romanı
09:00 23 Avqust 2019
Elçibəyin oğlu: “Atamı çox qınamışam” - Müsahibə
21:01 22 Avqust 2019
Oğru şairlər: Yafəs Türksəs və başqaları...
19:04 22 Avqust 2019
“Manqurt” nümayiş ediləcək
16:02 22 Avqust 2019
Həsən Turabovun öz qızına faciəvi münasibəti - Sevda qadın haqları və erkən nikahlardan yazır...
15:13 22 Avqust 2019
Karikatura müsabiqəsi başa çatıb - Fotolar
14:51 22 Avqust 2019
Səni sevdiklərin daş-qalaq eylər... - Günün Şeiri
14:07 22 Avqust 2019
Şeir yazmağın mənasızlığı
13:22 22 Avqust 2019
Nəsiminin son sözü kəlmeyi-şəhadət olub – Müsahibə
12:42 22 Avqust 2019
Pelevindən yeni kitab gəlir
12:00 22 Avqust 2019
İşğaldakı evinin açarlarını saxlayan atam
11:22 22 Avqust 2019
Tarantino ata olacaq
10:42 22 Avqust 2019
Millət vəkili Firudin Qurbansoydan yazdı: "Bütpərəst qaragüruhu düşüb meydana..."
10:01 22 Avqust 2019
Avropa inəyinə görə kəndlə düşmən olan azərbaycanlı
09:00 22 Avqust 2019
Onunla son danışığımız
08:31 22 Avqust 2019
“Səni heç kim kinoya çəkməz, Nikulin!”
21:00 21 Avqust 2019
XXI əsrin hekayəsi: Həyəcanlı an
18:20 21 Avqust 2019