writer1

Şərif Ağayar

Məqalə sayı

550
clock13:26 calendar-gray 24 Noyabr 2014 view-gray1042 dəfə oxunub
view-gray1042 dəfə oxunub

Bir dəstə qaz

Bu gün çox sevdiyim serb rejissoru Əmir Kusturitsanın doğum günüdür. Onun 60 yaşı tamam olur...

Etiraf edim ki, Kusturitsa mənim kino haqqında düşüncələrimi yerindən oynadan rejissor olub.

Xüsusilə “Andeqraund” filminə baxanda bir insanın qafasında bu qədər bədii informasiya yerləşdirə bilməsinə heyrət eləmişəm. Bu qədər çoxsəsli, çoxmesajlı, çoxhadisəli film olar?

Sosialist blokun dağılması ilə Şərqi Avropada yaranan absurd gerçəkləri bu qədər ustacasına vermək hardasa imkansızdır... Kusturitsa bu mədəni-sosial hadisəni törətməyi bacardı.

Çoxu düşünürdü ki, Almaniyanın birləşməsi, Yuqoslaviya kimi böyük sosialist ölkəsinin dağılması, kommunizmin biabırçı məğlubiyyəti yeni bir düzən yaradacaq.

Amma belə olmadı!

Sonsuz müharibələr, milli-dini münaqişələr, böhranlar, çoxsaylı ərazi iddiaları Şərqi Avropanı cəhənnəmə çevirdi.

Kusturitsa İkinci dünya müharibəsi ilə Yuqoslaviya müharibələrinin “dərin köklərini” öz “zirzəmi”sində birləşdirə bildi. Bu qanlı-qadalı tarixin əslində həm də gülməli olduğunu ustalıqla verdi.

Yuqoslaviyanı dağıdan, qəhrəmanın sevgilisinə yiyələn alman zabitini kamera qarşısına keçib həmin rolu oynayan aktyorla eyniləşdirdi... Həyat-səhnə baryerini aradan götürdü.

Həyatın özünün bir oyun olduğunu fərqli keyfiyyətdə nümayiş etdirdi. Əksin orijinaldan maraqlılığı prinsipini öyrəşmədiyimiz aksentdə göstərdi. Həm də film içində film fəndgirliyi ilə.

Qəhrəmanı, düşmənin özüymüş deyə, aktyora atəş açdı. 50 il sonrakı Yuqoslaviya müharibəsində də “faşistlərlə döyüşdü”. Zaman da məkan kimi şərtilik kontekstinə düşdü.

Qadını tankın lüləsində stiriptiz göstərdi...

Kişisi Yuqoslaviya pasportu ilə öz vətəninə qayıda bilmədi.

Çünki belə bir ölkə yoxdur artıq.

Onun qəhrəmanları nə müsbətdir, nə mənfi.

Nə xarakterikdir, nə psixoloji...

Günahkar da yoxdur bu filmlərdə.

Hamı qəribə bir oyunun içindədir.

İt yiyəsini tanımır.

Kusturitsanın filmlərinin əksəriyyətində bir dəstə qaz var.

Qaqqıldaşa-qaqqıldaşa kamera qarşısından o tərəfə-bu tərəfə keçirlər.

Və bir az diqqətli olsan, onun məğdur qəhrəmanlarına ən gözəl metaforanın elə bu qazlar olduğunu görərsən.

Bir az da diqqətli olsan, dünyanın bütün məğdurlarının bu qazlarla təşbeh olunduğunun fərqinə vararsan.

O zaman Kusturitsanı tanımağa başlamısan demək...

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Kamyunun arvadı bu ssenariyə etiraz etdi – “Yad” filmində baş verənlər
16:31 19 İyun 2021
Müğənni Sılanın kitabı çap olundu
15:41 19 İyun 2021
"Qırmızı papaq" onlayn nümayiş olunacaq
13:46 19 İyun 2021
Gəlinini iş yoldaşına qısqanan “Qoçu Əsgər” – Xalq artistindən maraqlı faktlar
12:29 19 İyun 2021
Fərəc Fərəcov haqqında monoqrafiya çap olunub
11:25 19 İyun 2021
Devid Quetta musiqilərini satdı
10:25 19 İyun 2021
Bu mahnı gənc alimi cəsarətləndirmək üçün yazılmışdı: Dünyanı gəzdi - İllərin mahnısı
09:01 19 İyun 2021
Adamları tanıdım – Nura Suri oğlunun qəza keçirməsindən yazdı
23:55 18 İyun 2021
Hamlet Xanızadənin xatirə gecəsi keçirildi
18:58 18 İyun 2021
Cahangir Cahangirovun 100 illiyi qeyd olunub
18:01 18 İyun 2021
Çiçək kimi ətirli, tər və sütül bədənlər! - Qadına sonetlər
17:20 18 İyun 2021
Müasir İncəsənət Muzeyində sərgi açılacaq
16:40 18 İyun 2021
Azərbaycanın ən naşı klassiki – Seymur Baycanı sərt tənqid etdilər
16:00 18 İyun 2021
Tikanlı sözlər adamı necə öldürür?
15:15 18 İyun 2021
Əkrəm Əylislinin vəziyyəti ağırlaşdı - Açıqlama
14:27 18 İyun 2021
Bakıda yeni sərgi açılır
14:09 18 İyun 2021
“Azərbaycanfilm” türk jurnalist Fulya Öztürk haqqında film çəkir - Fotolar
13:19 18 İyun 2021
İslamdan imtina etdi, çayda boğmaq istədilər, atası üzündən öpəndə ağzını yudu – Diriykən yası verilən dahi azərbaycanlı
12:36 18 İyun 2021
Kəramət Böyükçölün yeni romanı çıxdı - Foto
12:08 18 İyun 2021
Van Dammı bezdirən azərbaycanlı qohumları
11:34 18 İyun 2021