writer1

Şərif Ağayar

Məqalə sayı

541
clock13:26 calendar-gray 24 Noyabr 2014 view-gray993 dəfə oxunub
view-gray993 dəfə oxunub

Bir dəstə qaz

Bu gün çox sevdiyim serb rejissoru Əmir Kusturitsanın doğum günüdür. Onun 60 yaşı tamam olur...

Etiraf edim ki, Kusturitsa mənim kino haqqında düşüncələrimi yerindən oynadan rejissor olub.

Xüsusilə “Andeqraund” filminə baxanda bir insanın qafasında bu qədər bədii informasiya yerləşdirə bilməsinə heyrət eləmişəm. Bu qədər çoxsəsli, çoxmesajlı, çoxhadisəli film olar?

Sosialist blokun dağılması ilə Şərqi Avropada yaranan absurd gerçəkləri bu qədər ustacasına vermək hardasa imkansızdır... Kusturitsa bu mədəni-sosial hadisəni törətməyi bacardı.

Çoxu düşünürdü ki, Almaniyanın birləşməsi, Yuqoslaviya kimi böyük sosialist ölkəsinin dağılması, kommunizmin biabırçı məğlubiyyəti yeni bir düzən yaradacaq.

Amma belə olmadı!

Sonsuz müharibələr, milli-dini münaqişələr, böhranlar, çoxsaylı ərazi iddiaları Şərqi Avropanı cəhənnəmə çevirdi.

Kusturitsa İkinci dünya müharibəsi ilə Yuqoslaviya müharibələrinin “dərin köklərini” öz “zirzəmi”sində birləşdirə bildi. Bu qanlı-qadalı tarixin əslində həm də gülməli olduğunu ustalıqla verdi.

Yuqoslaviyanı dağıdan, qəhrəmanın sevgilisinə yiyələn alman zabitini kamera qarşısına keçib həmin rolu oynayan aktyorla eyniləşdirdi... Həyat-səhnə baryerini aradan götürdü.

Həyatın özünün bir oyun olduğunu fərqli keyfiyyətdə nümayiş etdirdi. Əksin orijinaldan maraqlılığı prinsipini öyrəşmədiyimiz aksentdə göstərdi. Həm də film içində film fəndgirliyi ilə.

Qəhrəmanı, düşmənin özüymüş deyə, aktyora atəş açdı. 50 il sonrakı Yuqoslaviya müharibəsində də “faşistlərlə döyüşdü”. Zaman da məkan kimi şərtilik kontekstinə düşdü.

Qadını tankın lüləsində stiriptiz göstərdi...

Kişisi Yuqoslaviya pasportu ilə öz vətəninə qayıda bilmədi.

Çünki belə bir ölkə yoxdur artıq.

Onun qəhrəmanları nə müsbətdir, nə mənfi.

Nə xarakterikdir, nə psixoloji...

Günahkar da yoxdur bu filmlərdə.

Hamı qəribə bir oyunun içindədir.

İt yiyəsini tanımır.

Kusturitsanın filmlərinin əksəriyyətində bir dəstə qaz var.

Qaqqıldaşa-qaqqıldaşa kamera qarşısından o tərəfə-bu tərəfə keçirlər.

Və bir az diqqətli olsan, onun məğdur qəhrəmanlarına ən gözəl metaforanın elə bu qazlar olduğunu görərsən.

Bir az da diqqətli olsan, dünyanın bütün məğdurlarının bu qazlarla təşbeh olunduğunun fərqinə vararsan.

O zaman Kusturitsanı tanımağa başlamısan demək...

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Dayısı oğlu onu zorladı, bacısı ilə sevgili oldu, özünü göldə boğdu...
21:00 25 Yanvar 2021
Venesiya karnavalı ilk dəfə onlayn formatda keçiriləcək
19:03 25 Yanvar 2021
Şuşa Teatrı haqqında film çəkildi
18:38 25 Yanvar 2021
Brilliant, Faiq, Aygün, Röya... - Onları belə görmədiniz
17:47 25 Yanvar 2021
Gecə qəfil evimə gələn qaradərili oğlan – Azər Əhmədovun qısa hekayələri
17:11 25 Yanvar 2021
Afaq Məsud Meksika səfiri ilə görüşdü
16:47 25 Yanvar 2021
Azərbaycanlı bəstəkar haqqında kitab çap edildi
16:33 25 Yanvar 2021
Dövlət varidatı elan olunmuş əsərlərdən istifadəyə görə qonorardan istifadə qaydası
15:55 25 Yanvar 2021
Atamın Qarabağda qalan əlləri – Hekayə
15:17 25 Yanvar 2021
Aygün Kazımovanı arxada qoydu, vərəmə tutuldu, 31 yaşında Amerikada güllələndi – Azərbaycanlı müğənninin faciəvi həyatı
14:37 25 Yanvar 2021
Beynəlxalq ədəbiyyat mükafatının qalibi bəlli oldu
13:58 25 Yanvar 2021
Türk aktyor evində ölü tapıldı
13:15 25 Yanvar 2021
2020-ci ildə Azərbaycanda ən çox satılan 10 kitab - Siyahı
12:34 25 Yanvar 2021
“Netflix”də çəkilən ilk aktrisamız: “Çox yaxşı qonorar verdilər” – Müsahibə
12:05 25 Yanvar 2021
Peyvənd qorxusu, toy dərdi və öldürülən yeganə azərbaycanlı
11:14 25 Yanvar 2021
Tanınmış ssenarist vəfat etdi
10:44 25 Yanvar 2021
Ağalar Qut Sabiri tənqid erəkən... - Təbrizdən yazırlar
10:15 25 Yanvar 2021
Muzeylər açıldı
09:35 25 Yanvar 2021
Günel Mövludun ən böyük nöqsanı – Cavid Ramazanov “Düşərgə”dən yazır...
09:03 25 Yanvar 2021
Eldar Quliyev "İstiqlal" ordeni ilə təltif olunub
15:16 24 Yanvar 2021