writer1

Sevinc Elsevər

Məqalə sayı

114
clock16:00 calendar-gray 06 May 2014 view-gray3529 dəfə oxunub
view-gray3529 dəfə oxunub

Azərbaycanlının qonağa nifrəti

Azərbaycanlıların qonaq getmək və qonaq qəbul eləmək adətləri çox qəribədir. Uşaqlığımı əyalətdə keçirmişəm. Yadımdadır ki, biz bayır darvazamızı günün bütün saatı qıfıllamırdıq. Çünki, gün ərzində bu qapıdan azı qırx dəfə girib-çıxılırdı. Qohumlar, qonşular, alverçilər, dilənçilər, ələmgəzdirənlər və s. hamısının üzünə qapımız açıq idi. Yadlar heç olmasa, darvazanın ağzında dayanıb, ağızucu "ay ev yiyəsi" deyə çağırırdılar. Qohumlar səslərini də çıxarmırdılar. Hətta səni həyət-bacada tapmasalar, hamama qədər gedib axtarırdılar. Ailəmiz şəhərə köçəndən sonra gördüm ki, qonaqlıq adəti şəhərdə nisbətən fərqlidir. Qonaq gəlmək istəyən adam zəng eləyir, sənin izin-rüsxətini alır, heç olmasa evdə olub-olmadığını öyrənir, sonra təşrif buyurur.

Bax bu əla idi!

Çünki belə olanda bilirdin, üç gün sonra sənin evinə qonaq gələcək. Evdə çatışmayan şeyi alıb qoyurdun ki, qonağın gələndə qapılara düşməyəsən. Pulun yoxdursa, nisyə götürürdün - cəhənnəm! Yoxsa, rayonda biz uşaqların günü qara idi. Kasıbçılıq illərində anam qəndi də bizə sayla verirdi ki, birdən qəfil qonaq gələr, stolun üstünə qoymağa qənd tapılmaz. Bu qəfil qonaqların ucbatından adam ürəyi istəyən kimi yeyib içə də bilmirdi. Konfet, şokolad qonaq üçün, anamın qoyduğu beş-altı kompot, xiyar turşusu qonaq üçün, narşərab, çarpayının altındakı üç-dörd qarpız, iki-üç yemiş qonaq üçün... Qapıdakı üç-dörd qotur hinduşka, xoruz, cücə qonağın... O qonağın, bu qonağın. Qonaq sözünə nifrət edirdik.

Qonaq da gəldi, qeyri-səmimi olmağa, özümüz olmamağa, özümüzü heç olmadığımız kimi aparmağa məcbur idik. Ya göz ağardır, ya da harda yanlasalar, "özünüzü adam kimi aparın, evdə qonaq var" deyirdi böyüklərimiz.

Kənddə evinə qonaq gələn kimi bütün qonum-qonşular axışır evinə ki, görüm kimdir gələn. Heç kəndə sirk, yaxud teatr truppası gəlsə, bu qədər maraqlanmırlar.

Əgər qohumlarınla bir şəhərdə, bir kənddə yaşayırsansa, günün qaradı. Gediş-gəliş o qədər çox olur ki, evinin təmizliyinə daima diqqət eləməlisən. Lap yaxın qohumlar səni arzu eləmədiyin vəziyyətdə yaxalamaq məqsədiylə qəfil gəlib çıxırlar. Vəziyyət o həddə çatır ki, evin xanımı vasvası birinə çevrilir. Hünəri var, əri, ya uşağı əlindən yerə bir çöp salsın, ya bir damcı su töksün, alıcı quş kimi alacaq başının üstünü. Bütün günü deyinəcək. Əli suya girib çıxmaqdan dərisi xəstəlik tapacaq. Azərbaycan əyalətlərindən şəhərə köçmək eşqiylə alışıb yanan adi ev qadınlarının şəhərə köçmək arzusunun altında qohum-əqrəbalardan qaçmaq istəyi yatır həm də. Çünki onlar hər şeyə qarışırlar: geyim-keciminə, evindəki əşyaların düzülüşünə, uşağının tərbiyəsinə və s.

Başqa xalqların nümayəndələri də evdə qonaq qəbul edirlər. Amma çay süfrəsində. O da ayrı dərddir ki, qonaq qəbul eləyəndə evin xanımı qıçını qatlayıb bir dəqiqə oturmur. Yaxud ərinin evə yığışan dostlarının ucbatından evin mətbəxində saatlarla dustaq oturur.

Azərbaycanlıların adı qonaqpərvər çıxıb. Doğrudur, onların evinə qonaq gələndə nadir hallarda üzlərini turşudur, yaxud qonağı qapıdan qovurlar. Amma əllərindən yerə bıçaq, qaşıq, çəngəl düşdüsə, götürüb arxasını üç dəfə yerə vurarlar ki, yolda olan qonaq geri qayıtsın. Özü də yerə nəyin düşməsinin də fərqi var. Yerə düşən xörək çəkmək üçün olan qaşıqdırsa, bu yaşlı arvad, çox güman ki, qayınanadır. Bıçaqdırsa, kişi xeylağıdır. Adi xörək qaşığıdırsa, qadındır, çay qaşığıyla birgə düşübsə, uşağıyla gəlir...

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Biz tərəflər – Şərif Ağayardan hekayə
16:30 31 İyul 2021
"Memati" yeni serialda rol alacaq
15:00 31 İyul 2021
Aydın Xırdalanlı ölüm anında hansı videoya baxıb – Maraqlı Faktlar
13:30 31 İyul 2021
ADU-da Pakistan Mədəniyyət Mərkəzinin açılışı olub
12:52 31 İyul 2021
Flora Kərimova "Şərəf" ordeni ilə təltif olundu
11:48 31 İyul 2021
Ayaz Salayev: "O Ittifaqın başında bizə yaraşmayan insan dayanıb" - Müsahibə
11:33 31 İyul 2021
Tünzalə Ağayeva Türkiyəyə yardım göndərdi
10:26 31 İyul 2021
Ən başıbəlalı mahnımız: Onu Fatimeyi-Zəhraya, Şah İsmayıla və Cəfər Cabbarlıya nə bağlayır?
09:02 31 İyul 2021
Facebookda tənha insanları necə tanımaq olar?
21:00 30 İyul 2021
Ssenaristlər üçün Yay Məktəbi təşkil olunur
19:00 30 İyul 2021
Şəhidlərə həsr olunmuş kitab işıq üzü görüb
18:05 30 İyul 2021
Ürək dil acır ki, sönməmiş odum - Səməd Vurğundan şeir çələngi
17:30 30 İyul 2021
Qısa hekayə: Yanğın
16:23 30 İyul 2021
Hüquqşünas teatra rəhbər gəldi
15:30 30 İyul 2021
Xalqı efirdən partizan hərəkatına çağıran Xalq artisti - O, İlhamə Quliyeva ilə eşq yaşamışdımı?
14:26 30 İyul 2021
Türkiyə evimizdir - evimiz yanır
13:51 30 İyul 2021
Rejissorumuz beynəlxalq festivalda jüri sədri oldu
13:06 30 İyul 2021
İçimizi yanır! – Türk sənətçilərin yanğın harayı
12:20 30 İyul 2021
Yazıçımız Beynəlxalq ədəbiyyat festivalında qalib gəldi
11:41 30 İyul 2021
Ssenarimiz Ukraynada ən yüksək balı topladı
11:05 30 İyul 2021