writer1

Sevinc Elsevər

Məqalə sayı

104
clock12:28 calendar-gray 21 Aprel 2014 view-gray4125 dəfə oxunub
view-gray4125 dəfə oxunub

Məşədi İbad yazıqdır...

Bu yaxınlarda Kulis.az ədəbiyyat dərgisinin apardığı sorğu nəticəsində ən yaxşı Azərbaycan filmi "O olmasın, bu olsun" seçildi. Film ətrafında çoxlu söhbətlər getdi, böyük sənətkarlar yada düşdü, aktyorlar xatırlandı. Bu çox yaxşıdı. Məni bu danışılanlar içərisində ən çox Rauf Talışinskinin məqaləsi maraqlandırdı. Rauf bəy yazır ki, "filmdə ən əxlaqlı adam Məşədi İbaddı. Hamıdan əliaçıq, hamıdan insaflı olan, aldadılan da odur. Amma yenə istehza edilən Məşədi İbaddı. Məşədi İbad mənfi qəhrəman deyil".

Razıyam. Məşədi İbadın "məşədiibadlığında" Məşədinin günahı yoxdur. Günah dövrdə, zamandadı. Köhnəlmiş, çürük dəyərlərdədi. Məşədinin öz dəyərlərinin nə qədər köhnə və ədalətsiz olduğunu görməməsindədi. Görə bilməməsinin də günahı Məşədinin savadsız olmasındadı. Axı o, "Tarixi Nadir" kitabından qeyri kitab oxumamışdı, onu da yarıyadək. Necə bilə bilərdi? Məşədi İbad Novruzəli kimi bir adamdı. Öz doğrularına inanır. Qızı yerində olan gənc bir qadınla ailə qurmaq istəyir. Əgər onun atası da razıdırsa, burda qəbahət nədir - deyə düşünür. Qızını dul, qoca, pullu kişiyə zorla ərə vermək istəyən ata Məşədi İbaddan daha mənfi qəhrəmandı. Məşədi gözünü bu dünyaya açandan qadınları mal kimi alınıb, satılan görüb. İndi də pulu var, verib almaq istəyir. Puluna minnət!

Biz indi Məşədi İbadı yuyub yarpız üstünə qoymaqla, ona haqq qazandırmaqla və deməklə ki, heç bir günahı yoxdu, əski dəyərləri xortlatmış, dirçəltmiş oluruq. Ucqar rayonların gözdən uzaq kəndlərində on üç-on dörd yaşlı qız uşaqlarını məktəbdən ayırıb ərə verən atalar nə çox!

Üzeyir Hacıbəyov Məşədinin timsalında mövcud zamanı, geriliyi, cəhaləti ifşa edirdi. Bir-birini sevən cavanların evlənə bilməsi üçün hansı yollardan keçməli olduqları, hansı hiylələrə əl atmağa məcbur qaldıqları tragikomik şəkildə göstərilir. Sərvər əyninə qadın paltarı geyinib Məşədinin gəlini kimi onun evinə gəlməlidi - işə baxın!

Gəlin, Məşədi İbadlara haqq qazandıraraq, onları xortlatmayaq. Qarımış qızların sayı get-gedə artır. Ailə dəyərləri sarsılır. Subay qızlar evli, pullu kişilərin məşuqəsinə çevrilməyə razıdırlar. Həmin evli, varlı, yaşlı kişilər - Məşədi İbadlar ölkədə nə qədər desən... Nənəm demişkən, yumurtadan dünən çıxmış, məmələri tumurcuqlu qızlar almaq, arvad eləmək, onların arzularını, xəyallarını, uşaqlıqlarını beşiyində boğmaq istəyirlər. Əgər 40 yaşında kişilər on səkkiz yaşlı qızlarla evlənmək istəyəcəklərsə, onda otuz yaşını ötmüş qızlar altmış, yetmiş, səksən yaşında kişilərlə evlənməlidirlər? Yoxsa, bir kişi dörd arvad almalıdı ki, qızlar qarıyıb ata ocağında qızıla dönməsinlər?! Azərbaycan mentaliteti vətəndaş nigahını qəbul eləmir. Azad seksdən söhbət gedə bilməz. Söhbəti belə gedəndə az qalırlar adamı daşlayalar.

Dünyəvi dövlətik. Qanunlarımız da çoxarvadlılığa icazə vermir, siğədən söhbət gedə bilməz. Bir qadınla kişinin gizli əlaqələri aşkara çıxanda az qalırlar güllələyələr onları. Olan yenə qadın, qız qisminə olur. "Azərbaycanda qadın doğulunca eşşək doğulasan", - anam oturub-durub deyirdi. O qədər dedi ki, mən feminist oldum az qala. Amma indi düşünürəm ki, geridə qalmış, orta çağlarda ilişib qalan o qədər ölkələr var ki, sevinirəm Azərbaycanda doğulmağıma. Sevinirəm, Üzeyir Hacıbəyovu olan, Məşədi İbadlara, Şeyx Nəsrullahlara, Hacı Qaralara gülən bir xalqın qızıyam. O qədər də naşükür deyiləm.

Məşədi İbad obrazını uşaqlıdan sevməmişəm. Ona nifrət də eləməmişəm. Mənim ona yazığım gəlib.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Əruz vəznində yazılmış ən gözəl təbiət şeiri - Mətn
17:01 11 İyul 2020
Kəramət Böyükçöl: "Məşhurluğumun arxasında dura bilmirəm" - Video
16:29 11 İyul 2020
Özgə adam - Xəyyam Rəfilinin hekayəsi
15:42 11 İyul 2020
Polşa fondu Bakıda müsabiqə elan etdi
14:51 11 İyul 2020
İcazə verək, insanlar Allahlarıyla dalaşsın - İlqar Kamil yazır...
14:07 11 İyul 2020
Qarajda yaşayan Əməkdar artistin ürək parçalayan son sözü - Maraqlı Faktlar
13:15 11 İyul 2020
Məktublarda gizlədilmiş sevgilər - Malik Atilayın yeni şeirləri
12:08 11 İyul 2020
Sadəcə, Şahin
11:18 11 İyul 2020
Orxan Pamuk Qərbə yarınır - Şəhriyar yazır...
10:21 11 İyul 2020
Tofiq azərbaycanlı qızı ləkələyir, rus qızıyla evlənir – Məşhur filmin pərdəarxası
08:59 11 İyul 2020
"Sabir Rüstəmxanlı ilə Sirus Təbrizlini atam bu otaqda barışdırdı" - Sabir Əhmədlinin evindən reportaj
21:01 10 İyul 2020
Türkiyəli aktyor ölümlə təhdid olunur
18:17 10 İyul 2020
Əti, sümüyü var, qanı yoxdur – Həmkarları İlham Əzizi tənqid edir...
17:29 10 İyul 2020
Berqmanın filmi əsasında serial çəkilir
16:39 10 İyul 2020
Azərbaycanlı müğənni koronavirusdan sağaldı
15:50 10 İyul 2020
Əliağa Vahidi ölümdən qurtaran dostu - Maraqlı faktlar
15:07 10 İyul 2020
Dördbucaqlı qətl hadisəsi – Əli Şirin Şükürlü yazır
14:20 10 İyul 2020
“Çəkməli pişik” onlayn göstəriləcək
13:39 10 İyul 2020
"Heç yerə çıxarda bilmirik" - Vaqif Bayatlıdan xəbər var
12:52 10 İyul 2020
Süni şöhrətə qaçan gənc şair və Allahın “cangüdənləri” – Sərdar Amin yazır...
12:15 10 İyul 2020