writer1

Sevinc Elsevər

Məqalə sayı

107
clock12:28 calendar-gray 21 Aprel 2014 view-gray4194 dəfə oxunub
view-gray4194 dəfə oxunub

Məşədi İbad yazıqdır...

Bu yaxınlarda Kulis.az ədəbiyyat dərgisinin apardığı sorğu nəticəsində ən yaxşı Azərbaycan filmi "O olmasın, bu olsun" seçildi. Film ətrafında çoxlu söhbətlər getdi, böyük sənətkarlar yada düşdü, aktyorlar xatırlandı. Bu çox yaxşıdı. Məni bu danışılanlar içərisində ən çox Rauf Talışinskinin məqaləsi maraqlandırdı. Rauf bəy yazır ki, "filmdə ən əxlaqlı adam Məşədi İbaddı. Hamıdan əliaçıq, hamıdan insaflı olan, aldadılan da odur. Amma yenə istehza edilən Məşədi İbaddı. Məşədi İbad mənfi qəhrəman deyil".

Razıyam. Məşədi İbadın "məşədiibadlığında" Məşədinin günahı yoxdur. Günah dövrdə, zamandadı. Köhnəlmiş, çürük dəyərlərdədi. Məşədinin öz dəyərlərinin nə qədər köhnə və ədalətsiz olduğunu görməməsindədi. Görə bilməməsinin də günahı Məşədinin savadsız olmasındadı. Axı o, "Tarixi Nadir" kitabından qeyri kitab oxumamışdı, onu da yarıyadək. Necə bilə bilərdi? Məşədi İbad Novruzəli kimi bir adamdı. Öz doğrularına inanır. Qızı yerində olan gənc bir qadınla ailə qurmaq istəyir. Əgər onun atası da razıdırsa, burda qəbahət nədir - deyə düşünür. Qızını dul, qoca, pullu kişiyə zorla ərə vermək istəyən ata Məşədi İbaddan daha mənfi qəhrəmandı. Məşədi gözünü bu dünyaya açandan qadınları mal kimi alınıb, satılan görüb. İndi də pulu var, verib almaq istəyir. Puluna minnət!

Biz indi Məşədi İbadı yuyub yarpız üstünə qoymaqla, ona haqq qazandırmaqla və deməklə ki, heç bir günahı yoxdu, əski dəyərləri xortlatmış, dirçəltmiş oluruq. Ucqar rayonların gözdən uzaq kəndlərində on üç-on dörd yaşlı qız uşaqlarını məktəbdən ayırıb ərə verən atalar nə çox!

Üzeyir Hacıbəyov Məşədinin timsalında mövcud zamanı, geriliyi, cəhaləti ifşa edirdi. Bir-birini sevən cavanların evlənə bilməsi üçün hansı yollardan keçməli olduqları, hansı hiylələrə əl atmağa məcbur qaldıqları tragikomik şəkildə göstərilir. Sərvər əyninə qadın paltarı geyinib Məşədinin gəlini kimi onun evinə gəlməlidi - işə baxın!

Gəlin, Məşədi İbadlara haqq qazandıraraq, onları xortlatmayaq. Qarımış qızların sayı get-gedə artır. Ailə dəyərləri sarsılır. Subay qızlar evli, pullu kişilərin məşuqəsinə çevrilməyə razıdırlar. Həmin evli, varlı, yaşlı kişilər - Məşədi İbadlar ölkədə nə qədər desən... Nənəm demişkən, yumurtadan dünən çıxmış, məmələri tumurcuqlu qızlar almaq, arvad eləmək, onların arzularını, xəyallarını, uşaqlıqlarını beşiyində boğmaq istəyirlər. Əgər 40 yaşında kişilər on səkkiz yaşlı qızlarla evlənmək istəyəcəklərsə, onda otuz yaşını ötmüş qızlar altmış, yetmiş, səksən yaşında kişilərlə evlənməlidirlər? Yoxsa, bir kişi dörd arvad almalıdı ki, qızlar qarıyıb ata ocağında qızıla dönməsinlər?! Azərbaycan mentaliteti vətəndaş nigahını qəbul eləmir. Azad seksdən söhbət gedə bilməz. Söhbəti belə gedəndə az qalırlar adamı daşlayalar.

Dünyəvi dövlətik. Qanunlarımız da çoxarvadlılığa icazə vermir, siğədən söhbət gedə bilməz. Bir qadınla kişinin gizli əlaqələri aşkara çıxanda az qalırlar güllələyələr onları. Olan yenə qadın, qız qisminə olur. "Azərbaycanda qadın doğulunca eşşək doğulasan", - anam oturub-durub deyirdi. O qədər dedi ki, mən feminist oldum az qala. Amma indi düşünürəm ki, geridə qalmış, orta çağlarda ilişib qalan o qədər ölkələr var ki, sevinirəm Azərbaycanda doğulmağıma. Sevinirəm, Üzeyir Hacıbəyovu olan, Məşədi İbadlara, Şeyx Nəsrullahlara, Hacı Qaralara gülən bir xalqın qızıyam. O qədər də naşükür deyiləm.

Məşədi İbad obrazını uşaqlıdan sevməmişəm. Ona nifrət də eləməmişəm. Mənim ona yazığım gəlib.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

“Ah, bu uzun sevda yolu” onlayn nümayiş ediləcək
17:20 16 Yanvar 2021
“Əli Kərim deyib ki, məndən yaxşı yazır” - Azərbaycanlı şairin son müsahibəsi
16:30 16 Yanvar 2021
Muzey və sərgi salonları bu tarixdən fəaliyyətə başlayacaq
15:17 16 Yanvar 2021
Çıxın dağlara-daşlara səpələnək, atışaq - Eyvaz Əlləzoğlunun hekayəsi
13:32 16 Yanvar 2021
20 Yanvarla bağlı sənədli film çəkilir - Video
12:15 16 Yanvar 2021
"Xəmsə möcüzəsi" müsabiqəsinə start verildi
11:15 16 Yanvar 2021
Fuad Poladov: “Nəyə görə həbs olunduğumu bilməliydim” – Müsahibə
09:00 16 Yanvar 2021
Onu babasının adıyla çağırdılar, "başı Sovet çəkici ilə əzilməlidir" dedilər, ardıcıl iki dəfə sürgün etdilər - Almas İldırımın məşəqqətli həyatı
20:45 15 Yanvar 2021
“Santa Barbara” serialının qəhrəmanı vəfat etdi
18:46 15 Yanvar 2021
Milli Teatr Vətən müharibəsi iştirakçısını işlə təmin etdi - Foto
18:19 15 Yanvar 2021
Azərbaycanlı rəssamın ABŞ -da fərdi sərgisi açıldı
17:37 15 Yanvar 2021
Cəfər Cabbarlı ilə Səməd Vurğun Onu niyə anlamırdılar?
17:14 15 Yanvar 2021
Görkəmli ingilis rejissorun kitabı Azərbaycan dilində - İlk dəfə
16:30 15 Yanvar 2021
Yaşamak bir ağaç gibi... – Günün şeiri
15:51 15 Yanvar 2021
Ərə vermək üçün yaşını artırdılar, prokuror qaynı oğlunu əlindən aldı, evində ölü tapıldı - Məşhur aktrisanın film kimi həyatı
15:11 15 Yanvar 2021
Netflix “Leyli və Məcnun” filmini çəkdi: Azərbaycanlı oğlan və İndoneziyalı qız - Video
14:31 15 Yanvar 2021
Şuşaya Üzeyir bəylə qayıtmağın fəziləti
14:07 15 Yanvar 2021
Kişiləri öldürüb özü uzun yaşayan qadınlarımız: Dəhşətli statistika
13:29 15 Yanvar 2021
Tacikistan mediası "Nizami ili"ndən yazır
12:45 15 Yanvar 2021
Fransada yaşayan türk yazar: “Hər gün səhər gözümüzü qadın cinayətləri ilə açırıq” – Müsahibə
12:11 15 Yanvar 2021