writer1

Şərif Ağayar

Məqalə sayı

540
clock11:16 calendar-gray 19 Dekabr 2013 view-gray2252 dəfə oxunub
view-gray2252 dəfə oxunub

Əyləncə istəyən oxucuyla ciddi söhbət

Bir müddət öncə əlli nəfərə yaxın yazar və fəal oxucu arasında sorğu keçirdik. Sualımız sadə idi: “Sizcə detektivi ciddi ədəbiyyat saymaq olarmı?” Mütləq əksəriyyət bu məşhur janrın ciddi olmadığını söyləmişdi. Yazarlardan biri fikrini ciddi şəkildə əsaslandırmışdı: “Detektivi Nobel komitəsi də ciddi ədəbiyyat saymır. Əks halda, bu cür əsərlərə də mükafat verilərdi”.

Olsun.

Bəs bu adamlar detektiv oxuyurlarmı?

Cavablardan məlum olur ki, bəli!

Hamı detektiv oxuyub və ya oxuyur.

Yaxşı, bəs yazarlar bunun səbəbini necə izah edirlər? Niyə qeyri-ciddi sayılan bir janra bu qədər maraq var? Hətta bəzi usta yazarlar söhbət xoş getsin deyə əsərlərinin süjetinə detektiv xətt də atırlar.

Bu yerdə də istedadlı yazarların və oxucuların fikri, xırda istisnalarla yekdil oldu: “Detektiv əyləncədir!”

İlk baxışdan elə görünə bilər ki, məsələ həll olundu. Amma, əksinə, daha da qəlizləşdi. Çünki çağdaş dövrün ciddi imzaları düşünürlər ki, ədəbiyyat həm də əyləndirməlidir. Hətta, bu, ədəbiyyatın gündəmdə qalması üçün ən ciddi səbəblərdən biridir.

Ancaq ədəbiyyat təbii ki, əyləncə deyil!

Bu yaradıcılıq ziddiyyətləri ilə bağlı son dövrlər xeyli müşahidələr aparmışam. Doğrudan da harada, hansı qitədə və hansı ölkədə yaşamasından asılı olmayaraq bütün insanların əyləncəyə qəribə marağı var. Səbəblərini tam izah etməkdə acizəm. Olsun ki, mürəkkəb texnikanın və dözülməz informasiyaların basqısındandır. Amma biz sonuca baxmağa məcburuq: adamları əyləncə özünə cəlb edir!

Balaca Azərbaycan məkanında da həmişə çox satılan kitabların sirrini burda axtarmaq lazımdır.

Yadımdadır, gənc yazar Qaraqanın “A” romanı Milli Kitab mükafatının qalibi olanda xeyli heyrətləndim. Ona gör yox ki, niyə mükafatı Qaraqana veriblər. Ona görə ki, bu gənc oğlan öz atası yaşda olan usta yazıçılara necə qalib gələ bilmişdi? Yaxşı, deyək ki, münsiflər heyəti peşəkarlığı deyil, populyarlığı əsas götürmüş, gənc bir qələm sahibini həvəsləndirmək istəmişdilər. Amma, kitab doğrudan da oxunurdu!

Və maraq üçün həvəskar səviyyədə, naşılıqla yazılmış kitabı mən də oxudum. Qarşımda ilginc mənzərə açıldı: “A” romandan çox kompüter oyunlara bənzəyirdi və o yaşda gənclərin “cümlələrə köçmüş bu oyuna” həssaslığı başadüşüləndir.

Nəinki, məsələn Fəxri Uğurlunun ustalıqla qələmə alınan və yalnız düşündürən əsərləri...

Adamlar düşünmək istəmir.

Onlar yorulublar.

Gündəlik qayğılardan, min cür fikir-xəyallardan aralanmaq, özlərini unutmaq istəyirlər.

Adamlar öz problemlərini kitablarda görəndə qıcıqlanırlar.

Bax burnumuzun ucunda unikal bir misal.

Kulisin “Ən qısa hekayələr” layihəsi...

Bu layihə öz qısalığı ilə əyləncəvidir.

İnanın mənə, layihənin ən böyük uğuru məhz bu oyundadır. Oxucu oyuna və əyləncəyə gəlir. İstedadlı yazarlar bu əyləncənin içində imkan tapıb oxucuya ciddi mesaj ötürməyi bacaranlardır.

Dövrün yazıçısı ustalıqla yanaşı, həm də çoxbilmiş olmalıdır.

O, əyləndirərək düşündürməyi bacarmalıdır.

Necə deyərlər, anam bicdir, qəndi xırda-xırda doğrayır, atam ondan da bicdir, ağzına iki-iki atır!

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

"Sənin bu “qadın travmandan” xeyli həzz aldım" - Seymurla Aygün Aslanlının söhbəti
18:40 19 Yanvar 2021
"Simpsonlar"ın ssenaristi öldü
17:56 19 Yanvar 2021
Orxanı yenə polis apardı – Əsgərlikdəki şairlə söhbət
17:12 19 Yanvar 2021
Balacalar üçün onlayn tamaşa
16:31 19 Yanvar 2021
“Qarabağ hekayələri” qırğız dilinə tərcümə olundu
15:53 19 Yanvar 2021
“Mən xəbərləri oxuyanda qarşımda avtomatlı əsgər dayanmışdı” - Məşhur diktor 19 yanvar gecəsi AzTV-də baş verənlərdən danışır – Müsahibə
15:11 19 Yanvar 2021
“Arşın mal alan” Düşənbədə təqdim olundu
14:38 19 Yanvar 2021
Xalq artisti dünyasını dəyişdi
14:00 19 Yanvar 2021
Məşhur tarzən müğənnini qınadı: "Şəhid verdiyimiz dövrdə toy oxumusan"
13:17 19 Yanvar 2021
Leonardo da Vinçinin itmiş əsəri tapıldı
12:39 19 Yanvar 2021
Şair-əsgər anası: “Gizlində oğlumun çəkmələrini öpürdüm” – Müsahibə
12:01 19 Yanvar 2021
Məşhur prodüser həbsxanda vəfat etdi
11:25 19 Yanvar 2021
Nizami yenidən tədqiq edilməlidir - İradə Musayeva yazır...
10:52 19 Yanvar 2021
Tanınmış aktyor vəfat etdi
10:20 19 Yanvar 2021
Haaqada “20 Yanvar uşaqların gözü ilə” adlı virtual sərgi açıldı
09:55 19 Yanvar 2021
Müasir monqol hekayəsi: Portret - Orijinaldan tərcümə
09:00 19 Yanvar 2021
Nizaminin əsərləri ilə bağlı müsabiqə elan olundu
18:54 18 Yanvar 2021
“Şəhərin qış gecələri” tamaşası onlayn nümayiş ediləcək
18:22 18 Yanvar 2021
İsa Hüseynovun hekayəsi Gürcüstan kitabxanasında
17:58 18 Yanvar 2021
"Üç peyğəmbər" xalçasının müəllifi - Ziyadxan Əliyev yazır...
17:43 18 Yanvar 2021