writer1

Sevda Sultanova

Məqalə sayı

795
clock08:15 calendar-gray 03 Avqust 2013 view-gray5015 dəfə oxunub
view-gray5015 dəfə oxunub

Prezervativi yırtılan kişinin qorxusu

Əvvəlcə kitabın üz qapağı diqqətimi çəkdi.

Üz qapağındakı təsvirin müəllifini yadıma salmağa çalışdım.

Rəsm əsəri ilə bir neçə il əvvəl tanış olmuşdum və haqqında oxumuşdum.

Kitabın ön və arxa səhifələrində rəsmin müəllif ilə bağlı heç bir məlumat olmadığından yaddaşımı çək-çevirə salandan sonra nəhayət, rəssamı xatırladım.

Fransız rəssamı, postimpressionist, puantilizm üslubunun pionerlərindən biri Georges Seurat. Qapaqdakı isə “Grand Jatte adasında bazar günü” tablosunun reproduksiyası idi.

Söhbət isveçrəli yazıçı Peter Stammın debütü və uğur qazanan “Aqnes” romanından gedir.

Romanın süjeti banaldır: kişi ilə qadın kitabxanada tanış olur, bir-birini sevir, qadın kişiyə hamilə olduğunu deyir. “Mən hazır deyiləm” deyir kişi. Sonra qadın uşağı itirir.

Yeşilcam filmləri, Latın Amerka serialları, Hollivud melodramları üçün tipik süjetdir.

Məsələ ondadır ki, müəllif mövzunu da elə bayağı traktovka edib.

Lirik-sentimental əsərdən bir oxucu kimi nə yeni təcrübə qazandığımı, nə zövq aldığımı deyə bilmərəm.

Roman sevgi, qadın-kişi münasibətləri, ədəbiyyatın insana təsiri, hakimiyyət və inqilab haqda çeynənmiş, milyon dəfə deyilmiş mühakimələrlə doludur.

Üstəlik, həyat haqda bəsit müşahidələr, ərgən düşüncələr, axmaq dialoqlar...

Qısası, tavtalogiya.

Nəticəyə gəldim ki, 34 yaşında romanı yazanda görünür, Peter Stammın qadın təbiəti, həyat haqda bilgiləri zəif imiş.

Deməli, əsərdə belə bir epizod var. Kişi xatırlayır ki, keçmiş sevgilisi ilə sevişəndə necə olursa, prezervativi yırtılır. O, düşünür ki, prezervati yırtılıbsa qadın uşağa qalacaq və özünü ata olmağa hazırlayır. Biləndə ki, qadın hamilə zad deyil, xəyallarının suya düşməsi səbəbindən dərin psixi travma alır.

Və sonradan uşaq istəmədiyini də keçmişin travması ilə izah edir. Travmanı, döllənmə prosesinin belə baş verməməsi və bunun kişinin uşaqla bağlı bütün gələcək düşüncələrinə zərbə vurması ilə əsaslandırmaq qeyri-ciddi, infantil analizdir. Ya da kişi xudbinliyinin idbar formasıdır.

Romanda diqqəti çəkən bir-iki fənd ola bilər. Məsələn, əhvalatla bərabər qəhrəmanın öz sevgi hekayətinin bədii mətnə çevirməsi, xəyali və gerçək həyatın kəsişməsi, qarışması. Fəqət, yuxarıda sadaladığım səbəblər romandakı bu fəndi də effektsiz edir.

Hətta deyim ki, Salam Qədirzadənin “46 bənövşə” romanı “Aqnes”lə müqayisədə daha keyfiyyətli, ciddi melodramdır.

Sonra oxudum ki, Stamm müxtəlif psixiatriya klinikalarında təcrübə keçib.

Yadıma hospitalda psixiatr köməkçisi işləyən və iş təcrübəsi nəticəsində dünya ədəbiyyatının ən yaxşı romanlarından sayılan “Qu quşu yuvası üzərində uçarkən”in yazan Ken Kizi düşdü.

“Qanun” nəşriyyatında çap olunmuş kitabın arxa səhifəsinə baxıram. 4 manat yazılıb.

Dərhal düşünürəm: yaxşı ki, kitaba 4 manat verib almamışam. Onu kitab rəfinin bir küncünə atmış dostumdan götürmüşdüm.

4 manatı nəyə xərcləyə biləcəyimi hesablayıram: bir qutu bulqur, 2 qutu salfet, bir bəzək sancağı və “Torqovı”nın dar küçələrindən birində dilənən rus qarının payı.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

İnsanlar məşhur sənət əsərlərini evlərində belə canlandırdılar - Fotolar
19:50 31 Mart 2020
Məscid odunu - Mehriban Vəzirin yeni hekayəsi
18:27 31 Mart 2020
Tanınmış xanımlarımızdan "Evdə qal" kampaniyasına çörək hədiyyəsi - Fotolar
17:11 31 Mart 2020
Azərbaycanda anadan olmuş tanınmış yazıçı dünyasını dəyişdi
16:02 31 Mart 2020
Sevgilisinə görə 20 otaqlı ev tikdi, özündən 35 yaş cavan qızla evləndi, pula görə Üzeyir Hacıbəyova əsəbiləşdi - Cabbar Qaryağdıoğlundan maraqlı faktlar
15:19 31 Mart 2020
Ötən gecə Van Qoqun məşhur əsərini oğurladılar
14:32 31 Mart 2020
Ceyms Bond filminə 100 minlik zərbə
13:45 31 Mart 2020
Qohumların bizə gəlməyinə qəti qadağa qoymuşam – Yazıçılarımız karantin günlərini necə yaşayır? - Sorğu
12:30 31 Mart 2020
Facebookda “zibil atan”ların təhlükəli səhvi
11:50 31 Mart 2020
Dahi şairimizdən Günün Şeiri
11:15 31 Mart 2020
Azərbaycanlı qarmon ifaçısı vəfat etdi
10:31 31 Mart 2020
"Santa Barbara" serialının ulduzu dünyasını dəyişdi
10:17 31 Mart 2020
Milli Konservatoriya Koronovirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna ianə etdi
09:28 31 Mart 2020
Yuxu dərmanı - İsi Məlikzadənin hekayəsi
09:00 31 Mart 2020
Habil Əliyevin koronavirusa yoluxan qızı danışdı: “Qorxuram” - Foto
23:02 30 Mart 2020
Milli Kitabxanadan oxuculara daha bir virtual xidmət
20:02 30 Mart 2020
Komediya ustası koronavirusdan vəfat etdi
17:01 30 Mart 2020
Tanınmış rejissor dünyasını dəyişdi
16:38 30 Mart 2020
Koronavirus dünyanı necə dəyişəcək: ağlagəlməz ehtimallar
15:59 30 Mart 2020
Teatrdan evdə qalan tamaşaçılara jest - Repertuar
14:56 30 Mart 2020