news-inner
clock08:30 calendar-gray 05 İyun 2013 view-gray1129 dəfə oxunub
view-gray1129 dəfə oxunub

Gülüşün içində gizlənən azadlıq

Məvacibləri az olan teatr aktyorlarının əli çatan yer “kloun getmək”dir. Toya tamada, kloun gedənləri qınamaq ənənəsi var. Bir məşhur aktyorun hətta dolanışıq üzündən olsa belə bu cür işlərə getməsi təəssüf doğurur. Arada “ciddi sənətkar” və “yüngül sənət”i ayıran qırmızı xətt var. Və iş orasındadır ki, bu işlərə gedən aktyorların da çoxu buna qeyri-ciddi iş kimi könülsüz yanaşırlar. Xüsusən içki məclislərində uşaqların gülüşünüyox,cibindəki puldan, dəbdəbə kimi görünən musiqili məclisdən, içkidən məst olan böyüklərin onlarayuxarıdan aşağı, bəzən də aşağılayıcı münasibətini görəndə... Məsələ yalnız içkidən məst olmaqda deyil.

Klouna, təlxəyə qeyri-ciddi münasibətin tarixi kökləri var. Şah sarayında saxladığı təlxəyə belə münasibət göstərirdi. Amma bəzən də aşağıladıqları və eyni zamanda çox sevdikləri təlxəyin də onlara elə bu cür qeyri-ciddi münasibətindən xəbərsiz olurdular. Çünki, onlar şahı öz sevgilərinə inandıra bilirdilər. Şah və təlxəklər arasında baş verən hadisələr sonralar saray divarlarını aşır və lətifəyə çevrilirdi. Çünki o təlxək öz sənətinin ən əsas cəhətinin teatrda olduğu kimi “burada və indi” olduğunu bilsə də, əbədiyyəti də tanıyırdı. Təlxək bu “burada”nın (sarayın) gec-tez dağılacağını, “indi”nin şərəf və ya rəzillikaspektindən danışılacaq bir tarix olacağını yaxşı bilirdi.

O təlxək “burada və indi” dediyimiz şah sarayının teatr olduğunu da bilirdi. Onun işi güldürmək idi. Gülüşün içində o azad idi. Gülərkən düşünmək olmurdu. Amma güldürəndə düşünməli idin.

Məsələn, təlxək deyəndə ki, axmaq olmaq dəhşətli deyil, ətrafda hamı özününkülərdir, saraydakılar gülürdü, ciddiyə almırdı. Amma allah bilir ki, o təlxək nə qədər ciddi imiş...

Şah əliyalın idi. Onun silahı “burada və indi” şahlıq etməsi idi. Təlxəyin silahı sənəti və peşəkarlığı idi. Şah tacını çıxaranda, taxtdan enəndə şah deyildi. Amma təlxək çılpaq da olanda təlxək idi. Və o təlxək bunu bilirdi.

Qaldı Klouna, Təlxəyə, Kosaya, Keçələ və başqa personajlara məclis əhlinin qeyri-ciddi, bəzən aşağlayıcı münasibətinə... Bu elə həm də onların öz işinə qeyri-ciddi münasibətindən irəli gəlir. Çünki kloun, təlxək gərək paltarını, burnunu, parikini çıxaranda da təlxək olsun. Qısası təlxək, kloun gərək “təlxəklik etməsin”. Yoxsa bu söz həmişə şitliyin sinonimi olacaq.

Bir də kloun və təlxək ayrı-ayrı şeylərdir. İndi bu anlayış qarışdırılır. Kloun sənətinin mahiyyətində tragizm, qrotesk var. Siz heç, şit bir məclisdən sonra qrimini silən klounun kədərini gördünüzmü? Mən gördüm. Mahiyyətdən qaçmaq olmur yəqin...

news-inner-user
Aliyə

997 məqalə

Paylaş

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Yazıçımızın kitabı erməniləri qəzəbləndirib - Foto
20:08 18 Noyabr 2019
Alim Qasımovun qızından Nəsimi sürprizi - Video
18:42 18 Noyabr 2019
O viranə yuxu - Xəyyam Rəfilinin şeirləri
18:20 18 Noyabr 2019
Aydın Talıbzadə yazır: Onun adı Gülşad...
17:41 18 Noyabr 2019
Mirzə Cəlilin nəticəsi danışdı: "Onunla fəxr edirəm"
17:00 18 Noyabr 2019
Mirzə Cəlilin 150 illik yubileyinə həsr olunmuş konfrans keçirilib
16:15 18 Noyabr 2019
50 yaşda eşqə düşən, işə içkili gələn, jurnalistləri aldadan Xalq artisti
15:33 18 Noyabr 2019
Şövkət Ələkbərovanın xatirə gecəsi keçirilib
14:40 18 Noyabr 2019
Ahmet Kayanı bu aktyor canlandıracaq - Foto
14:01 18 Noyabr 2019
Elməddin Cəfərov: "Söyüş intellektuallıqdırsa, Cem çox intellektualdır"
13:14 18 Noyabr 2019
Ayaz Salayevin çəkilməyə qorxduğu AzTV verilişi – Sevda Sultanova yazır...
12:40 18 Noyabr 2019
Nəticəsi Mirzə Cəlilin ev-muzeyinin açılışında - Fotolar
11:57 18 Noyabr 2019
Məhəmməd Hadinin müasiri Bakıda kitab satır
11:38 18 Noyabr 2019
Səfər Alışarlı: “İsa Hüseynovdan sonra nəsrimiz düşünməyə başladı” – Müsahibə
11:04 18 Noyabr 2019
Cem Yılmaz bizi necə utandırdı?
10:30 18 Noyabr 2019
Məşhur aktrisa avtobus qəzasında öldü
10:00 18 Noyabr 2019
Səfurə İbrahimova: “Ailəli olsa da, yalvarırdı ki, onunla yaşayım” - Müsahibə
09:03 18 Noyabr 2019
Mübariz Örənin Fransada romanı çıxır
14:32 17 Noyabr 2019
Rusiyada rəssamımızın sərgisi açılıb
16:12 16 Noyabr 2019
Mikayıl Müşfiqin xatirəsinə həsr olunan tamaşa
15:11 16 Noyabr 2019