writer1

Kənan Hacı

Məqalə sayı

193
clock11:13 calendar-gray 13 May 2013 view-gray1192 dəfə oxunub
view-gray1192 dəfə oxunub

Ədəbiyyata yalanla gəldim

Kənan Hacı

Uşaq vaxtı rastlaşdığım adamlardan hadisə quraşdırmağı xoşlayırdım. Məsələn, anam məni mağazaya nəsə almağa yollayırdı, yolda tanıdığım yaxın bir adama rast gələn kimi artıq beynimdə hadisə yaranmağa başlayırdı, onun mənimlə etmədiyi “söhbət”i elə bəzəyirdim ki, evə çatınca hekayəm artıq hazır olurdu. Anamın yalanlarıma inanmaqdan başqa çarəsi qalmırdı. Hadisəçiliyə meyl tədricən yazmaq ehtiyacına çevrildi.

Əlbəttə, anamı aldatmaqda pis iş gördüyümü sonralar anladım. İndi düşünürəm ki, bu ziyansız yalanlar sonrakı hekayələrin, romanların ilk cücərtiləri idi. Orta məktəbdə texniki fənləri sevmirdim və bu dərslərdə adətən beynimdə müxtəlif süjetlər qururdum, sonra o süjet əsasında guya özümçün “hekayə” yazırdım.

Sonralar ardıcıl mütaliə nəticəsində nəyi necə yazmağı öyrəndim və onda mənə elə gəlirdi ki, bunları mən yazmıram və bu hadisələri mənim içimdə gizlənmiş naməlum bir adam yazır. Çünki insanlar içində olanda mən yazmaq istədiklərimi heç cür təsəvvür edə bilmirdim, başladığım hekayənin sonluğunu bütün gün boyu fikirləşsəm də təsəvvür edə bilmirdim. Elə ki, sakitliyə çəkilib qələmi əlimə alırdım, onda qeyri-ixtiyari hadisələr bir-birini əvəz edirdi və hekayə gözlənilməz bir sonluqla bitirdi. Bu baxımdan hekayənin nüvəsi hələ də mənim üçün sirr olaraq qalır. Bəlkə də onun nüvəsi elə o yalanlar imiş...

Sözün qəribə sehri var, əvvəlcə hava kimi adamın içinə dolur, orda qaynayır, bu müddətdə o havayla yaşayırsan, özünə yer tapa bilmirsən. Ta o sözdən azad olunca...

Sonra qısa müddətli rahatlıq dövrü başlayır. Daha sonra yenə söz içinə dolur... Beləcə, içində söz bişirə-bişirə yaşayırsan. Elə vaxt olur ki, o söz içində qədərindən artıq bişir, sözlər içində yanır, o yanan sözün əvəzini tapıb yerinə qoyunca yenə rahatlığın itir...

Adətən, şeir yazılanda bu hallar yaşanır. Amma insandan hadisə yaratmaq nəsrin işidir. Bu yaxınlarda fransız ekzistensialisti, yazıçı və filosofu Jan Pol Sartrın “Sözlər” avtobioqrafik romanını oxudum. O əsərdə bir məqam diqqətimi cəlb etdi. Yazıçı yazır:

“Atam özündən sonra var-dövlət qoyub getsəydi, mənim uşaqlığım da fərqli keçərdi və yazıçılığa atılmazdım, çünki onda tamamilə başqa adam olacaqdım”.

Mübahisəli məsələdir. Amma Sartrın doğulduğu, yetişdiyi mühiti nəzərə alsaq, yazıçıya haqq qazandırmağa məcburuq. O, “həyatı qəhrəmanlıq kimi qəbul etdiyi üçün” məğlubiyyətin övladıydı. Onun uşaqlığı atasız keçib, atasını heç xatırlaya bilmir. Sartrın uşaqlığı babasının kitabxanasında keçib, kitablar ona həyatın ancaq qəhrəmanlıqdan ibarət olduğunu aşılayıb.

Onun sözlərlə tanışlığı belə başlayıb. Normal yaşayışı olan ailədə böyüsə də o, özünü talesizliyin zirvəsində hesab edirdi və çıxış yolunu yazmaqda görürdü. Yazmaq ehtirası, əhvalatçılığa meyl onun uşaqlıq tərbiyəsini formalaşdırdı. Talesizliyin özündən bir tale yaradan Sartr beləcə, dünyadan adi adam kimi köçmək şansını itirdi.

Mən Şərin yox, Xeyrin tərəfində olmağı kitablardan öyrəndim. Hadisə quraşdıranda da həmişə çalışırdım ki, yaxşı pisə qalib gəlsin. Danışdığım yalanda yaxşı pisə üstün gəlirdi. O xeyirxah yalanlar sonra hekayəçilik mərəzinə çevrildi.

Amma sonra həyat mənim o yalanlarımı “redaktə” etdi və gördüm ki, haqq heç də həmişə qalib olmur, haqqın da yenildiyi məqamlar olur. Və o vaxtacan yazdıqlarımın üstündən xətt çəkib həyatın yalanlarını öz həqiqətimlə yazmağa başladım...

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Bir oğlu öldü, ikinci oğlu anasını tərk etdi-Papaqçıya ərə gedən Xan qızı
14:29 15 Avqust 2020
"Alacaqaranlıq" seriyasının müəllifindən oxuculara kitab müjdəsi
13:43 15 Avqust 2020
Xurşidbanu Natəvana layihə həsr olundu - Video
11:20 15 Avqust 2020
Tanınmış bəstəkar koronavirus peyvəndinin sınaqlarında könüllü oldu
11:01 15 Avqust 2020
Məşhur gitara ifaçısı vəfat etdi
10:28 15 Avqust 2020
Bu filmə görə 400 nəfər işdən çıxarılacaqdı – Rejissorların boyun qaçırdığı Azərbyacan filmi
08:57 15 Avqust 2020
Daha bir nəşriyyat Polad Həşimovla bağlı kitab nəşr etdi - Foto
18:36 14 Avqust 2020
Ayı balalarını oğurlayan çoban - Qorxmaz Şıxəlioğlu yazır...
17:14 14 Avqust 2020
Tom Kruzun çəkildiyi filmin meydançasında yanğın baş verdi
16:05 14 Avqust 2020
Xalq artistinin qızı atasının şeirlər kitabını nəşr etdirəcək
15:19 14 Avqust 2020
Oğlu Xalq artistinə klip çəkdi - Video
14:28 14 Avqust 2020
Əsl adı Pənah idi, kasıb atası ona yalnız keçi dərisindən dəf düzəldə bildi - Sürücü, vaqon ustası, montyor Alim Qasımov - Maraqlı faktlar
13:32 14 Avqust 2020
Almaz Ələsgərli efirdə erməni mahnısı oxudu - Video
12:38 14 Avqust 2020
"Sevastopol uğrunda döyüş"ün qəhrəmanı vəfat etdi
12:17 14 Avqust 2020
Bizi kütləvi öldürmək məsələsi... - Bütün bunlar masonların işidir?
11:27 14 Avqust 2020
Gənc yazara ağır itki üz verdi
10:39 14 Avqust 2020
Filmimiz beynəlxalq festivalda mükafat qazandı
10:00 14 Avqust 2020
Məni şərləyib qardaşımın gözündən salmaq istəyirdi - Bircənin romanı
08:59 14 Avqust 2020
Türk aktrisası vəfat etdi
18:30 13 Avqust 2020
Azərbaycanda əcnəbi serialların yayımı bərpa olundu
17:57 13 Avqust 2020