writer1

Şərif Ağayar

Məqalə sayı

539
clock12:44 calendar-gray 29 Yanvar 2013 view-gray1403 dəfə oxunub
view-gray1403 dəfə oxunub

Tale kitabımızın dili

Xalqın yazıçısı və millətin vəkili Aqil Abbas televiziya çəkilişlərinin birində mədəniyyətin cəmiyyətdəki əvəzsiz rolunu anladan maraqlı bir misal çəkdi: avropalılar etiraf ediblər ki, əgər hind musiqisi olmasaydı Hindistanı haradasa bir yüz il də müstəmləkə kimi saxlaya bilərdik... İnsanlar hamının qəlbinə yol tapan bu həzin musiqi, bu sehrli rəqslərlə dərdlərini biri-birinə anladır, quşlar və böcəklər kimi heç kimin anlamadığı dildə cükküldəşirdilər. Beləliklə öz kimliklərini, dərdlərini unudulmağa qoymurdular.

Aqil müəllimin bu maraqlı söhbəti çoxdan baxdığım üçün adını unutduğum bir hind filmini yadımda saldı. Filmdə Lala adlı bir kənd ağası və ağanın qəribə bir kitabı var. Kitabda kəndin torpaqlarını və əhalisini idarə etmək üçün ən ilginc sənədlər toplanıb. Lala burada, demək olar ki, hamı ilə müqavilə bağlayaraq kənd əhlinə təhkimli vəziyyətə salıb. Heç kimin yazıb-oxuya bilmədiyi bu məmləkətdə Lalanın kitabı lövhi-məhfuz kimi bir şeydi. Kitab əkin yerlərində on illərlə qan-tər tökən bütün zəhmətkeşləri Lalaya borclu çıxardır. Öküzlərə qoşulub yer şumlasalar belə bu borcları tamamilə ödəyib qurtara bilmirlər.

Hindistan ola... Filmin bu yerində qoçaq bir oğlan peyda olur. Vaxtı ilə Lalanın zülmündən qollarını itirib öz doğma ailəsini tərk edən atasının imzaladığı müqaviləyə görə nə az, nə çox düz 20 ildir ki, onun ailəsi arvadlı-uşaqlı-qocalı durmadan işləyir, qazancın dörddə üçü Lalaya gedir. Lakin yenə də borcludurlar.

Oğlan tərslik edir, Laladan həmin sehrli kitabı istəyir. Lala da adamlarına əmr edir ki, kitabı gətirin, bizim qanundan gizli heç bir işimiz yoxdur. Kitab gəlir, fəqət kənd camaatının içində onu oxuyan bir nəfər də tapılmır. Artıq sehrli hind musiqiləri də kömək etmir insanlara. Oğlan qərara gəlir ki, kitabda yazılan o qəribə hərfləri öyrənsin, sonra cümlələrin hansı dildə yazıldığını müəyyən etsin. Əgər dili də öyrənmiş olsa, ən azı bu iyirmi ilin sirrini aça biləcək. Axı burda hökmən bir ədalətsizlik olmalı?! Necə ola bilər ki, 20 il tər tökəsən, qazancın dörddə üçünü ödəyəsən, amma yenə borclu qalasan.

Xülasə... Filmin sonuna yaxın lala öldürülür, həmin sehirli kitab yandırılır, həmin mübariz oğlan da bu mücadilənin qurbanı olur. Rejissor vəziyyətin düzəlib-düzəlmədiyi barədə adi bir işarə belə ötürmür. Məlum olur ki, söhbət lalaların yaşayıb yaşamamasından yox, həmin tale kitablarının insanlar tərəfindən oxuna bilməməsindən gedir.

Yazar dili yüyrək olar... Aqil müəllimin söhbəti və elə həmin hind xalqının çəkdiyi bu qəribə film başqa bir hərəkəti yadıma saldı. Hətta deyərdim daha vacib bir hərəkəti. Bu da bizim öz tale kitabımızdır ki, yazılıb.

Hansı hərflərlə yazıblar bu kitabı?

Hansı dildədir?

Orada nə yazılıb?

Hansı hərflərlə, hansı dildə və nə məzmunda yazılıb ki, ömrümüzün dörddə üçü Lalaya gedən qazanc kimi göyə sovrulub. Əlimizdə, ovcumuzda bir şey qalmayıb.

İllərlə kiminsə əlinə baxırıq.

Əcəba, biz bu tale kitabımızı necə oxuya bilərik?!

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Onu babasının adıyla çağırdılar, "başı Sovet çəkici ilə əzilməlidir" dedilər, ardıcıl iki dəfə sürgün etdilər - Almas İldırımın məşəqqətli həyatı
20:45 15 Yanvar 2021
“Santa Barbara” serialının qəhrəmanı vəfat etdi
18:46 15 Yanvar 2021
Milli Teatr Vətən müharibəsi iştirakçısını işlə təmin etdi - Foto
18:19 15 Yanvar 2021
Azərbaycanlı rəssamın ABŞ -da fərdi sərgisi açıldı
17:37 15 Yanvar 2021
Cəfər Cabbarlı ilə Səməd Vurğun Onu niyə anlamırdılar?
17:14 15 Yanvar 2021
Görkəmli ingilis rejissorun kitabı Azərbaycan dilində - İlk dəfə
16:30 15 Yanvar 2021
Yaşamak bir ağaç gibi... – Günün şeiri
15:51 15 Yanvar 2021
Ərə vermək üçün yaşını artırdılar, prokuror qaynı oğlunu əlindən aldı, evində ölü tapıldı - Məşhur aktrisanın film kimi həyatı
15:11 15 Yanvar 2021
Netflix “Leyli və Məcnun” filmini çəkdi: Azərbaycanlı oğlan və İndoneziyalı qız - Video
14:31 15 Yanvar 2021
Şuşaya Üzeyir bəylə qayıtmağın fəziləti
14:07 15 Yanvar 2021
Kişiləri öldürüb özü uzun yaşayan qadınlarımız: Dəhşətli statistika
13:29 15 Yanvar 2021
Tacikistan mediası "Nizami ili"ndən yazır
12:45 15 Yanvar 2021
Fransada yaşayan türk yazar: “Hər gün səhər gözümüzü qadın cinayətləri ilə açırıq” – Müsahibə
12:11 15 Yanvar 2021
Üzeyir Hacıbəyli, Natəvan və Bülbülün “güllələnmiş heykəllər”i Şuşaya qaytarıldı
12:01 15 Yanvar 2021
Ermitaj saxtakarlıqda ittiham olunur
11:35 15 Yanvar 2021
Gündüz dayı necə məşhurlaşdı?
11:03 15 Yanvar 2021
Şərif Ağayarın “Kurtlar vadisi”ni xatırladan romanı – Tənqid
10:30 15 Yanvar 2021
“Yeralaş”ın bədii rəhbəri koronavirusdan vəfat edib
09:52 15 Yanvar 2021
Ərinin xəyanətini yuxuda görən Qumru – Sevdanın hekayəsi
09:00 15 Yanvar 2021
Hitlerin kitabının elmi buraxılışı hazırlandı
19:11 14 Yanvar 2021