writer1

Rahid Ulusel

Məqalə sayı

15
clock09:00 calendar-gray 17 Sentyabr 2020 view-gray1117 dəfə oxunub
view-gray1117 dəfə oxunub

Qıratın eşşəyə çevrilməsi

Kulis.az Rahid Uluselin “Koroğlunun – Məhəmmədhəsən əmiyə, Qıratın – Eşşəyə, Çənlibelin – Danabaş kəndinə çevrilməsi” essesini təqdim edir.

Mən desəm, rəhmətlik Mirzə Cəlilin “Danabaş kəndinin əhvalatları” əsərində ömürlüyünü xırdaladığı, “dünya işlərindən” əl çəkibən, “ziyarət şövqü” ilə alışıb-yanan Məhəmmədhəsən əmi kafirdir, müsəlman qardaşların xətrinə dəymərəm ki?!

Mən desəm, dünya möminlərinin hisslərinə bərk toxunacaq dərəcədə küfrlü sözlər deyərək, bəşəriyyətin həyatından dini qazıyıb atmağa divanə cəhdlər göstərən, sonda – Allahı danmasının ən şiddət çağında dəli olub ömrünün son on ilini dəlilikdə keçirən Nitsşe elə Tanrının sevdiyi bəndədir, günah etmərəm ki?!

Məhəmmədhəsən əmi qartımış etiqadına bükülərək dinin xurafat qınına girib. Yüz illər boyunca qalınlaşan o xurafat qını Məhəmmədhəsən əminin Allahla birbaşa bağlantısını kəsib.

O, Özündən yuxarı, Allahdan aşağı bütün nəsnələrə – müqəddəslərdən tutmuş qır qazanına, şeytanın hoqqalarınadək – elə uyub ki, az qala Allah yadından çıxıb. İnsanın Allahla bağlılığının ehyası, ləzzəti, diriliyi Məhəmmədhəsən əmiyə yaddır!

Allah dünyanı Məhəmmədhəsən əminin qandığı kimi “fani” yox, əbədiyyətində dəyişən, dəyişməsində əbədi yaradıb. Yaranışın ilahi məqsədlərini vücudu və ruhu ilə duyan İnsan – şəxsiyyətini, evini, ailəsini, ulusunu, dövlətini həmin məqsədlərə uyarca yaratmalıdır – “Allahın Əmri” budur!

Məhəmmədhəsən əmi isə bu məqsədlərdən Allahdan uzaq olduğu qədər uzaqdır. O, nəinki doğma Danabaşını, həmkəndlisi biçarə Zeynəbi, hətta Xudayar bəydən şillə yeyən balaca oğlunu, eşşəyini qorumaqda acizdir...

Zaman və Soy dəyişib: Koroğlu – Məhəmmədhəsən əmi, Keçəl Həmzə – Xudayar bəy, Qırat – Eşşək olub, bəlkə Nigar da – Zeynəb, Çənlibelsə – Danabaş kəndi!..

Məhəmmədhəsən əminin çıxdığı dünya – çəpərinin qırağı, ən əzəmətli insan pozası – çömbəlib oturmağıdır. Dünyanı “fani” sayan həmkəndliləri Məhəmmədhəsən əminin qapalı taylarıdır. Bu “fani” dünya insanları da çömbəlib oturur, çubuq çəkir, ayağa qalxanda qabaqlarında “bir zorba koma kül” qalır, – bu “fani” dünyanın özü kimi. Günlərini tum tək çırtlayıban, səhərdən-axşamacan kül istehsal edən, indisə “Çayxana vətəndaşlarına” çevrilibən güzəran və siyasət saqqızı çeynəyən bu “fani” dünyanın puç müsəlmanları kafir deyil, bəs nədir?!

Bu gün Azərbaycanı yenidən tikmək “Allahın Əmri” deyilmi?!

Nitsşesə Avropa qafasında təlatüm yaratmaqla böyük cihadın əsasını qoydu. Sosial inqilablar yapmaqda, dövlətlərini modernləşdirməkdə, aramsız texnologiyalar tətbiq etməkdə diribaş olan avropalıların üzünə qapıları taybatay açdı. Daim buxovlanan “həyat instinktlərinin” bütün sədlərini dağıtdı. Fanatizmin, mühafizəkarlığın, yıpranmış etiketlərin qonduğu bütün nəsnələrin tozunu silib parıldatdı. İnsanı cızıqda, əsarətdə saxlayan, onun həyat enerjisini azdıran, sümürən elə bir şey qalmadı ki, Nitsşe ona üsyan etməsin.

Nitsşe – “Avropanın Buddası” korşalmış insanlığı “həyat fəlsəfəsi” ilə itilədi.

Əlbəttə, bataqlıqları qurudub çökəyinə dumduru su axıdan hər bir kəs kimi Nitsşe İlahi Ölçüyə görə müqəddəs kişidir. Ancaq Məhəmmədhəsən əmi müsəlmanlığında ifrata vardığı kimi, Nitsşe də fəlsəfə inqilabında ifrata vardı. Sırın-sırın eşələnməyin deyil, həyat enerjisini tam canlandırma, maddi təməlyaratma və mənəvi kamilləşmə ilə Yer üzündə Azadlığı bərqərar etməyin, Cənnəti yaşadığımız planetdə yaratmağın elə Tanrı Məqsədi olduğu fikrindən yan keçdi.

Nitsşe həm də anti-enerjini kükrətdi. “Həyat instinktlərinin” xıltı, bulantısı, yavası da püskürdü.

Bu gün “insan azadlıqlarına” rəvac verən bütün ölkələrdə qadağalı müsəlmansayaq ölkələrdən az olmayan əskikliklər var. Bu gün dünyamız məhəmmədhəsən əmilər və nitsşelərlə, həm də onların astarı ilə doludur. Müasir məhəmmədhəsən əmilər ziyarətə eşşəklə deyil, təyyarə ilə getsələr də, içlərində mənəvi inqilab baş verməyib. Yekəqarın şəhərlərin reklam işığında məmələri, göbəyi, budlarıyla göz qamaşdıran hetera ibtidai cəmiyyətin məsum lütündən çoxmu qabağa gedib?!

Hansı yaxşıdır: “örtüklü” Şərq, yoxsa “çılpaq” Qərb?! Düşünürsən, müdriklər “Qızıl Orta”nı əbəs yerə meyar götürməyiblərmiş...

İqlimindən siyasətinəcən qızan panetin həya pərdəsi – ozon qatıdır, o da bir az deşilib. Gərək insan yer üzündəki oturuşunda-duruşunda, bütün çevrimlərində həyasını qorusun.

Məhəmmədhəsən əmi eşşəyini qoruya bilmədiyi kimi yox...

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Bu yazıçılar müharibədə iştirak ediblər - Siyahı
21:01 28 Sentyabr 2020
Yazıçılar Birliyi bəyanat yaydı
18:16 28 Sentyabr 2020
Gənc şair hərbi xidmətə yola düşür
17:40 28 Sentyabr 2020
Özfəaliyyətimiz elə bu qədərmiş - Akif Əli yazır...
17:00 28 Sentyabr 2020
Svetlana Aleksiyeviç ölkəsini tərk etdi
16:30 28 Sentyabr 2020
Qarabağa həsr olunan klip çəkildi - Video
15:50 28 Sentyabr 2020
Ceylanın yeni filmi nədən bəhs edir? – Detallar
14:57 28 Sentyabr 2020
"Vəziyyət həqiqətən ciddidir" - Yazıçılar hərbi əməliyyatlardan danışdı
14:04 28 Sentyabr 2020
Cəbrayıla gedən yol
13:03 28 Sentyabr 2020
Fred Asifin Ala Yaquba hirslənməsi, bomba səsindən ürəyi partlayan 3 yaşlı İlkin... - Ağdamda bir gün
12:06 28 Sentyabr 2020
Mir Cəlal Paşayevin məqaləsi Milli Kitabxanaya gətirilib
11:21 28 Sentyabr 2020
Görürəm ki, qəhrəmansan – Günün şeiri
10:40 28 Sentyabr 2020
Xalq yazıçısı: “Yazıçılar Birliyindən çıxmaq lazımdır” – Müsahibə
08:58 28 Sentyabr 2020
Məcnunun “aşiqi-sadiqliyi” şübhə altındadır? - Elçin yazır
16:30 26 Sentyabr 2020
Karantin – kütlənin tənhalığı – Aqşin Yeniseydən yeni şeirlər
15:18 26 Sentyabr 2020
Bəyin atası, nisyə kitab istəyən oxucu, həbsxanadan çıxmış gənc yazar – İmza günündən reportaj
14:57 26 Sentyabr 2020
Məşhur rejissor festivaldan qovuldu
13:21 26 Sentyabr 2020
Ağlını itirib, dəlidi payız - Qazaxda bir ömür...
11:14 26 Sentyabr 2020
Vaşinqtonda Üzeyir Hacıbəyovun anadan olması münasibətilə tədbir keçirildi
10:02 26 Sentyabr 2020
Həmidə Ömərova gürcü aktyorun nəyinə gülürdü? – Məşhur filmin gizlinləri
09:00 26 Sentyabr 2020