news-inner
clock12:47 calendar-gray 29 İyun 2020 view-gray7210 dəfə oxunub
view-gray7210 dəfə oxunub

Cinə çevrilən bibim qızı – Oğuz yazır...

Kulis.az Oğuz Ayvazın “Cin olmasaydı...” yazısını təqdim edir.

Cinlər bizim üçün həmişə aktual mövzudur. O cümlədən, cin mifik obraz kimi ədəbiyyatda, kinoda, sənətdə həmişə maraqlıdır. Nənələrimizdən, babalarımızdan cin haqda nağıllar eşidəndə qorxudan dilimiz topuq vurardı.

İstənilən halda cəmiyyət olaraq cinə inanırıq, ondan qorxuruq, adını eşidəndə çəkinirik. Cinə ədəbiyyat kontekstində yanaşsaq, çox unikal bir magik-realist obraz olduğunu görərik. Nağıllarımızda tez-tez cinlərlə rastlaşırıq.

Quranda da cinlə bağlı ayələr mövcuddur. Deyilənə görə, cinlərin şərindən qorunmağın ən yaxşı yolu “Bəqərə” surəsini və həmin surədəki “Ayətül-kürsü”nü təkrar-təkrar oxumaqdır.

Quran ayələrinə cinlərin gəlib-getmiş ümmətlərdən olduğu deyilir. Onların da nəsilləri, əcdadları var. Cinlər insanlardan fərqli məkan ölçüsündə yaşayır, insanları görür, söhbətlərini dinləyirlər.

Dindar qohumumgildə cinlə bağlı bir hadisə olmuşdu. Qohumum deyəndə ki, bibim qızının “içinə cin girmişdi”. Bibimin ailəsi qatı dindar idi. Əri, özü, uşaqları vaxtlı-vaxtında namaz qılır, oruc tutur, bir sözlə İslamda buyrulan əməllərə riayət edirdilər. Bibim qızı axşama kimi evdə tək qalırdı. Ev əhli işdə-gücdə olduğundan təklik onu getdikcə dəyişdirməyə, başqa bir insana çevirirdi.

Anasına, atasına qarşı kobud cavablar verir, bəzənsə saçlarını yolurdu. Gecələr əcaib səslər çıxardırdı. Narahat olan bibim qızının sağalmağı üçün molla çağırır. Molla da deyir ki, qızın içinə cin girib. O cini çıxartmaq üçün qəribə üsullara əl atır, ayələr oxuyur və bir müddətdən sonra qız özünə gəlir. Bilmirəm, bu əhvalat nə qədər həqiqətdir, amma bibim bu hadisəni o qədər bəh-bəhlə, həvəslə danışırdı, gəl görəsən.

Bəzi adamların inancına görə, ruh çağırma deyilən fal nağıllarında çağırışa gələn elə bu şeytanlaşmış cinlərdir. Zəkaları, qüvvətli yaddaşları, zaman və məkan anlayışından azad olmaları, üstün təqlid qabiliyyətləri bu işdə onlara yardım edir.

Buna baxmayaraq, ümumi müqayisədə cinlər insanlardan üstün deyillər. Əksinə, insanlar daha mükəmməl yaradılmışlar. Cinlər insanlardan aldığını yenə insanlara satarlar. Cinlərlə təmasın tarixi insanlıq tarixi qədər qədimdir desək, mübaliğə olmaz. Keçmişdə bu cür təmas quran kimsələrə kahin və ya cindar deyirdilər. Onlar bir və ya bir neçə cinlə əlaqə yaradar, onlardan xəbərlər alar, öyrəndiklərini digər insanlara çatdırardılar.

Cinlər bəzən səmaya qalxar, mələklərdən gələcəyə aid xəbərlər almaq üçün qulaq falına çıxar, aldıqları məlumatı kahinlər vasitəsilə insanlara çatdırardı. İndiki ruh çağıran falçıların vəziyyəti elə bu kahinlər kimidir.

Mənə qalsa, mistikaya inanıram. Ümumiyyətlə, həyat bu qədər sadə ola bilməz. Bizim bilmədiyimiz, görmədiyimiz sirli, mistik, məxfi hadisələr, nəsnələr var. İntellektual adamlar cinə inananları çox vaxt lağa qoyurlar. Amma dünya ədəbiyyatı, kinosu belə cinlərdən, mistikadan onlarca şedevr yaradıb. Şəxsən mən öz həyatımda mistikanın necə gizli formada hərəkət etdiyini həmişə hiss etmişəm.

Sonda cin kimi mistik varlıqların və ümumən mistikanın sənətə verdiyi töhfələrə baxıb məşhur fikri belə ifadə edə bilərik: “Cin olmasa belə onu uydurmaq lazım gələrdi.”

news-inner-user
Oğuz Ayvaz

210 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Anar Yazıçılar Birliyinin qurultayının vaxtını açıqladı
11:27 02 Mart 2021
Atası gözünün qabağında öldürülən yazıçılar – Ayxan Ayvaz yazır...
11:02 02 Mart 2021
Berlin Film Festivalı başladı
10:23 02 Mart 2021
4 yaşlı uşaq şeir müsabiqəsinin qalibi oldu
09:32 02 Mart 2021
Çəpərin üstündən öpdüyüm traktorçu – Fəridədən yeni hekayə
09:03 02 Mart 2021
Mərhum şairin miras vəsiyyəti məhkəməlik oldu
18:56 01 Mart 2021
Türkiyə ilə mədəni əməkdaşlıq sənədləri imzalandı
18:21 01 Mart 2021
Tovstonoqovun kitabı ilk dəfə Azərbaycan dilində
17:49 01 Mart 2021
"Zirək Xorasanlı"nın bədii səyahəti - Qasım Qasımzadənin yazısı...
17:34 01 Mart 2021
Hamı Onun axtarışındadır – Nizamidən yeni tərcümə - Mətn
17:01 01 Mart 2021
Mən səni sevəndən ikicanlıyam - Gənc şairdən yeni şeirlər
16:15 01 Mart 2021
Ölkəmiz xeyriyyə festivalında
15:29 01 Mart 2021
İki dəfə oğlu ilə sürgün olundu, ac qalmamaq üçün şahın qızıl saatını satdı, oxuya-oxuya öldü – Əməkdar artistin dram dolu həyatı
14:41 01 Mart 2021
Azərbaycanda yeni muzeyin açılışı oldu - Dünyada ilk dəfə
13:54 01 Mart 2021
Azərbaycan-Türkiyə Mədəniyyət üzrə Birgə Komissiyanın iclası keçirildi
13:06 01 Mart 2021
Gözəlliyinə görə vəzifəyə gedən qadınlar
12:17 01 Mart 2021
Sosial şəbəkələrdəki duyğu mazoxistləri
11:45 01 Mart 2021
"Qızıl Qlobus"un sahibləri bəlli oldu - Fotolar
11:20 01 Mart 2021
Azərbaycanlı yazıçı anasından roman yazdı
11:06 01 Mart 2021
Mədəniyyət naziri Türkiyəyə gedib
09:59 01 Mart 2021