news-inner
clock12:47 calendar-gray 29 İyun 2020 view-gray6335 dəfə oxunub
view-gray6335 dəfə oxunub

Cinə çevrilən bibim qızı – Oğuz yazır...

Kulis.az Oğuz Ayvazın “Cin olmasaydı...” yazısını təqdim edir.

Cinlər bizim üçün həmişə aktual mövzudur. O cümlədən, cin mifik obraz kimi ədəbiyyatda, kinoda, sənətdə həmişə maraqlıdır. Nənələrimizdən, babalarımızdan cin haqda nağıllar eşidəndə qorxudan dilimiz topuq vurardı.

İstənilən halda cəmiyyət olaraq cinə inanırıq, ondan qorxuruq, adını eşidəndə çəkinirik. Cinə ədəbiyyat kontekstində yanaşsaq, çox unikal bir magik-realist obraz olduğunu görərik. Nağıllarımızda tez-tez cinlərlə rastlaşırıq.

Quranda da cinlə bağlı ayələr mövcuddur. Deyilənə görə, cinlərin şərindən qorunmağın ən yaxşı yolu “Bəqərə” surəsini və həmin surədəki “Ayətül-kürsü”nü təkrar-təkrar oxumaqdır.

Quran ayələrinə cinlərin gəlib-getmiş ümmətlərdən olduğu deyilir. Onların da nəsilləri, əcdadları var. Cinlər insanlardan fərqli məkan ölçüsündə yaşayır, insanları görür, söhbətlərini dinləyirlər.

Dindar qohumumgildə cinlə bağlı bir hadisə olmuşdu. Qohumum deyəndə ki, bibim qızının “içinə cin girmişdi”. Bibimin ailəsi qatı dindar idi. Əri, özü, uşaqları vaxtlı-vaxtında namaz qılır, oruc tutur, bir sözlə İslamda buyrulan əməllərə riayət edirdilər. Bibim qızı axşama kimi evdə tək qalırdı. Ev əhli işdə-gücdə olduğundan təklik onu getdikcə dəyişdirməyə, başqa bir insana çevirirdi.

Anasına, atasına qarşı kobud cavablar verir, bəzənsə saçlarını yolurdu. Gecələr əcaib səslər çıxardırdı. Narahat olan bibim qızının sağalmağı üçün molla çağırır. Molla da deyir ki, qızın içinə cin girib. O cini çıxartmaq üçün qəribə üsullara əl atır, ayələr oxuyur və bir müddətdən sonra qız özünə gəlir. Bilmirəm, bu əhvalat nə qədər həqiqətdir, amma bibim bu hadisəni o qədər bəh-bəhlə, həvəslə danışırdı, gəl görəsən.

Bəzi adamların inancına görə, ruh çağırma deyilən fal nağıllarında çağırışa gələn elə bu şeytanlaşmış cinlərdir. Zəkaları, qüvvətli yaddaşları, zaman və məkan anlayışından azad olmaları, üstün təqlid qabiliyyətləri bu işdə onlara yardım edir.

Buna baxmayaraq, ümumi müqayisədə cinlər insanlardan üstün deyillər. Əksinə, insanlar daha mükəmməl yaradılmışlar. Cinlər insanlardan aldığını yenə insanlara satarlar. Cinlərlə təmasın tarixi insanlıq tarixi qədər qədimdir desək, mübaliğə olmaz. Keçmişdə bu cür təmas quran kimsələrə kahin və ya cindar deyirdilər. Onlar bir və ya bir neçə cinlə əlaqə yaradar, onlardan xəbərlər alar, öyrəndiklərini digər insanlara çatdırardılar.

Cinlər bəzən səmaya qalxar, mələklərdən gələcəyə aid xəbərlər almaq üçün qulaq falına çıxar, aldıqları məlumatı kahinlər vasitəsilə insanlara çatdırardı. İndiki ruh çağıran falçıların vəziyyəti elə bu kahinlər kimidir.

Mənə qalsa, mistikaya inanıram. Ümumiyyətlə, həyat bu qədər sadə ola bilməz. Bizim bilmədiyimiz, görmədiyimiz sirli, mistik, məxfi hadisələr, nəsnələr var. İntellektual adamlar cinə inananları çox vaxt lağa qoyurlar. Amma dünya ədəbiyyatı, kinosu belə cinlərdən, mistikadan onlarca şedevr yaradıb. Şəxsən mən öz həyatımda mistikanın necə gizli formada hərəkət etdiyini həmişə hiss etmişəm.

Sonda cin kimi mistik varlıqların və ümumən mistikanın sənətə verdiyi töhfələrə baxıb məşhur fikri belə ifadə edə bilərik: “Cin olmasa belə onu uydurmaq lazım gələrdi.”

news-inner-user
Oğuz Ayvaz

169 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Mahatma Qandinin aforizmləri
21:02 03 İyul 2020
Haqverdiyevlə bağlı film hazırlanır
18:30 03 İyul 2020
Ondan qorxurduq – Bacısı qızı Kafkadan yazır...
17:47 03 İyul 2020
Mehriban Vəzirdən yeni kitab
16:58 03 İyul 2020
Koronavirusa həsr olunan film çəkilir
16:13 03 İyul 2020
"Sehrbaz qadın" onlayn nümayiş olunacaq
15:21 03 İyul 2020
Xarici İşlər Nazirliyi nota göndərməlidir - Kino adamları od püskürdü
14:30 03 İyul 2020
Uşaqlar üçün tamaşa
13:57 03 İyul 2020
Anar yeni ssenarisini çəkməyə vəsait tapmır
13:15 03 İyul 2020
Hoşcakal, İrfan bey! – Ayxan Ayvaz yazır...
12:33 03 İyul 2020
Dünya ilə oynayan iki qadın - Mehman Qaraxanoğlu yazır...
12:07 03 İyul 2020
Qəmli-qəmli sevişmək – Oğuz Ayvaz yazır...
11:41 03 İyul 2020
Türkiyənin Azərbaycandakı keçmiş müşaviri vəfat edib
11:16 03 İyul 2020
Günün şeiri Küçük İsgəndərdən - Mətn
10:58 03 İyul 2020
Orxan Pamuk qızına çap qadağası qoydu
10:26 03 İyul 2020
İstəyirdim kimsə məni itələyib küçənin ortasına yıxsın - Bircənin romanı
09:00 03 İyul 2020
Azərbaycanlı fotoqraflar beynəlxalq fotomüsabiqədə 4 qızıl medal qazandılar
18:41 02 İyul 2020
Eşşək obrazına görə ərini tərk edən qadın – Əyyub Qiyasdan yeni hekayə
18:04 02 İyul 2020
Kosmosun qoxusu necədir? - NASA-dan 2 il əvvəl bunu düşünən azərbaycanlı
17:23 02 İyul 2020
Səməd Vurğunun şeirlər kitabı Türkiyədə nəşr olundu
16:41 02 İyul 2020