writer1

Şərif Ağayar

Məqalə sayı

499
clock11:15 calendar-gray 14 Yanvar 2020 view-gray6008 dəfə oxunub
view-gray6008 dəfə oxunub

Cavanşir Məmmədovun “başının gülləsi”

Əsərin bədii effektinə nail olmaq üçün ekspozisiyanın qurulması ən vacib şərtlərdən biridir. Ekspozisiya sənətkarın sözünü demək üçün yaratdığı şəraitdir. Təxminən əsərin dəhlizidir.

Biz hadisələrin gedişində xarakterləri açılacaq və ya işarələri çözüləcək obrazlarla ekspozisiyada tanış olur və onlarla uzun bir “yola çıxırıq”.

Ekspozisiya bəlkə də əsərin ən çətin hissəsidir. Sənətkar burada elə bir atmosfer yaratmalıdır ki, oxucunu ağuşunu alıb aparsın. Bacarmasa, bəri başdan məğlubdur!

Bir misal deyim. Lokal lətifələri göz önünə gətirin. Hansısa bölgə ilə bağlı, yaxud hansısa peşə sahibləri ilə bağlı öz yerlərində və öz aralarında gülüş doğuran lətifələri deyirəm...

Bəzən kənar adam üçün gülməli görünmür. Çünki ekspozisiya yoxdur. Sadə desək, biz o adamları yaxından tanımırıq və o yerin, o peşənin özəlliklərini, incəliklərini bilmirik. Əgər tanısaq və bilsək mütləq bizə də gülməli gələcəkdir.

Sosial şəbəkələrin bir üstünlüyü var, biz burdakı adamların çoxunu tanıyırıq, vəziyyətin spesifikasını anlayırıq. Ona görə qarşımızda hazır kompozisiya var. Qalır vəziyyətə uyğun deyilən bir söz, paylaşılan bir foto, bir video...

Yadınızdadırsa, “Bozbaş” Picturers-in rəhbəri İlkin Həsənli “Çernobl” serialının linkini yüksək təqdimatla paylaşmışdı, kimsə girib altına rəy yazmışdı ki, özün belə seriallara baxırsan, bizə də Fəlakətlə Qılmanı təqdim edirsən. Rəyə minlərlə “like” gəlmişdi.

Dediyim kimi, ekspozisiyası hazır bir situasiyadır bu.

Yaxud, bu yaxınlarda müğənni Cavanşir Məmmədovun “Mənim İbrahim Tatlısəsdən nəyim əskikdir?” başlıqlı linkinin altına yazılan komment doğrudan-doğruya adamı vəcdə gətirir: “Başının gülləsi!”

Bu komment İbrahim Tatlısəsin başından vurulmasını eyham vuraraq həm də xalq arasında bivec adamlara deyilən “Bircə başının gülləsi çatmır” ifadəsinə incə bir göndərmədir. Üstəlik, sonuncu diskinin üstünə “İmperator” yazdıran və Tatlısəssayağı bığ qoyan, bu azmış kimi “kriminal aləm”lə yaxınlıq edən Cavanşir müəllimin daşını-daş üstündə qoymur.

Misalları uzada bilərəm, lakin məni anladığınıza əmin olub son cümləmi klavyaturaya döyəcləyirəm: bədii əsərin bu sayaq həyat gerçəklərindən fərqi və çətinliyi ondadır ki, ekspozisiyanı özün yaratmalı, effektiv vəziyyət üçün şəraiti özün qurmalısan.

Bu, düşündüyümüz qədər də asan məsələ deyil.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Musiqili Teatrda "Fransızsayağı qarnir" olacaq - Fotolar
18:56 18 Yanvar 2020
Xalq artistinin xatirəsi anılacaq
17:44 18 Yanvar 2020
İyirmi ikinci mənzildə - Varisdən hekayə
16:58 18 Yanvar 2020
"Silahdaşlar" sənədli filmi təqdim olundu
15:15 18 Yanvar 2020
Gənc şairin poeziya gecəsi keçirildi - Fotolar
14:05 18 Yanvar 2020
Türkiyəli yazıçı vəfat etdi
13:47 18 Yanvar 2020
Tanınmış dramaturq vəfat etdi
13:15 18 Yanvar 2020
Bu məşhurlar qaraçı nəslindəndir - Siyahı - Fotolar
12:44 18 Yanvar 2020
"Məni bir qadın qucub, mələklər gəzsin barı..." - Pərviz Cəbrayıldan şeirlər
11:03 18 Yanvar 2020
"Mübariz" operası təqdim olundu - Fotolar
10:28 18 Yanvar 2020
Cahandar ağa Allahyarın arvadı Mələyi qaçırmaqda haqlı idi? - Sevda Sultanova yazır...
09:03 18 Yanvar 2020
Gənc yazar: “Aqşin Yeniseyin romanı alınmayıb” – Video-söhbət
21:00 17 Yanvar 2020
100 yaşlı şair AYB-də yubleyinə qatıldı
19:27 17 Yanvar 2020
Yaşamaq istəyən xəstəyə yalan satan həkim - Hekayə
18:58 17 Yanvar 2020
Rövşən Yerfinin yeni kitabı təqdim olunacaq
18:31 17 Yanvar 2020
Amma Anar bilməsin... – Gənc şairdən parodiyalar
18:03 17 Yanvar 2020
Prezident məşhur rejissoru “Şərəf” ordeni ilə təltif etdi
17:37 17 Yanvar 2020
Musiqili Teatrda "İstintaq" olacaq
16:57 17 Yanvar 2020
Bakıda böyüklər üçün ustad dərsləri keçirildi
16:20 17 Yanvar 2020
Qremminin ilk qadın prezidenti işdən çıxarıldı
15:39 17 Yanvar 2020