writer1

Oğuz Ayvaz

Məqalə sayı

135
clock11:01 calendar-gray 20 Dekabr 2019 view-gray3412 dəfə oxunub
view-gray3412 dəfə oxunub

10 qəpiklik iş axtaran adam

İnsan bəzən elə ağır duruma düşür ki, çarəsizliyini ifadə etməyə yer tapmır. Bu günlərdə sosial şəbəkələrdə bir elan əl-əl yayılır:

“Kubik daşıyıram, dənəsi 10 qəpiyə. Yer belləyirəm, sotu 10 manata”.

Yayılan fotoda ilk baxışda adama elə gəlir, elan zibil qutusunun üzərinə yapışdırılıb. Bu sözlərin alt qatında yoxsul bir adamın hekayəsi gizlənir. O bəlkə də ailəlidir, uşaqları var, yaxud həyatını yenidən qurmaq üçün iş axtarır. Hər kimdirsə insandır və çarəsizliyini ifadə edəcək balaca bir yer tapıb.

Bir dəfə dayanacaqda avtobus gözləyirdim. Orta yaşlı, nimdaş geyimli bir adam yaxınlaşdı və birbaşa mətləbə keçdi:

- Nevrozam, müalicə alsam belə sağalmıram, hər gün Allaha dua edirəm ki, balalarımı böyüdüm, sonra rahat ölüm.

- Dostlarınız yoxdur?

- Sovet adamı olmuşam. O vaxtlar dostum çox idi, indi dost var?! Görürsən, əllərim necə əsir? Hamısı əsəbdəndi, kasıb adamam

Adam 2 dəqiqəyə dərdini danışmış, sonra yoxa çıxmışdı.

Ədəbiyyat həmişə belə yerlədə daha ürəkdən çırpınır. Bu cür adamlarla rastlaşanda elə bilirəm ki, Çexovun, Platonovun, Dostoyevskinin obrazlarıdır. Onlar bəzən çox danışırlar, amma susqunluqları bir ömür davam edir.

İndi o elan qarşısında hamımız acizik. Sözsüz, şərhsiz bir situasiyadır. Dostoyevski dedim, onun “Yoxsul insanlar” əsəri yadıma düşdü. Əsər epistolyar üslubda yazılıb. Bir yaşlı kasıb kişinin yoxsul qızla məktublaşmasıdır... “Bədbəxt İnsanlar”, Varvara Alekseyevna və Makar Alekseyevin arasında keçən məktub yazışmaları ilə oxucuları öz təsiri altına almağı bacarır. Cəmiyyətin kiçik, yoxsul təbəqəsinin insanlarıdır Dostoyevskinin obrazları. Onların kədərləri, sevincləri, bədbəxtlikləri əsərdə öz əksini tapıb. Məktubda elə yerlər var ki, oxuyanda sarsılırsan. Bəzən ifrat sentimentallıq hiss olunur. Bu yerdə Nabokovun sözü yadıma düşür: “Dostoyevski, sentimental yazıçıdır”.

Əsər o qədər bəşəridir ki, indiki dövrlə səsləşir. Rusiyanın sosial durumu, insanların düşdüyü ağır situasiyalar, bədbəxtliklər bu günlərdə yayılan o elanla necə də tutuşur. Əminəm ki, Dostoyevski o elanı görsəydi həmin şəxsi axtarıb tapardı.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Azərbaycanlı qarmon ifaçısı vəfat etdi
10:31 31 Mart 2020
"Santa Barbara" serialının ulduzu vəfat etdi
10:17 31 Mart 2020
Milli Konservatoriya Koronovirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna ianə etdi
09:28 31 Mart 2020
Yuxu dərmanı - İsi Məlikzadənin hekayəsi
09:00 31 Mart 2020
Milli Kitabxanadan oxuculara daha bir virtual xidmət
20:02 30 Mart 2020
Təvəllüdü dəyişdirilən, atasının ölümünü oğlundan gizlədən, tərk etdiyi ərini ömür boyu sevən Xalq artisti – Maraqlı faktlar
19:11 30 Mart 2020
Komediya ustası koronavirusdan vəfat etdi
17:01 30 Mart 2020
Tanınmış rejissor dünyasını dəyişdi
16:38 30 Mart 2020
Koronavirus dünyanı necə dəyişəcək: ağlagəlməz ehtimallar
15:59 30 Mart 2020
Teatrdan evdə qalan tamaşaçılara jest - Repertuar
14:56 30 Mart 2020
"Qızıl palma budağı", "Oskar", "Qızıl Qlobus"... - Mükafatların qənimi “Parazitlər” filminin sirri
14:11 30 Mart 2020
Rüstəm İbrahimbəyovla Nikita Mixalkov arasında nə baş verir? - Açıqlama
13:30 30 Mart 2020
Günəmuzd işləyənlərin ölümlə rəqsi
12:44 30 Mart 2020
Koronavirusa tutulan və sağalan yazıçıdan qeyri-adi açıqlama
11:35 30 Mart 2020
"I Live Rockn Roll" hitinin müəllifi dünyasını dəyişdi
11:09 30 Mart 2020
Kafkanın ölümündən sonra kuklanın içindən çıxan məktubu
10:33 30 Mart 2020
Babəkin oğlunu oynayan aktyor: "Yerdən siqaret kötüyü yığırdıq" - Müsahibə
08:59 30 Mart 2020
Milli Kitabxanadan 30 min manatlıq jest
17:40 29 Mart 2020
Filmlərin yayımı və nümayişi qaydalarına dəyişiklik edilib
17:01 29 Mart 2020
Şəfiqə Məmmədova ordenlə təltif edilib
15:45 29 Mart 2020