writer1

Etimad Başkeçid

Məqalə sayı

51
clock14:22 calendar-gray 10 İyul 2019 view-gray972 dəfə oxunub
view-gray972 dəfə oxunub

Qadını necə döymək lazımdır?

Qadına hökm etdiyini düşünən kişi dünyanın ən axmaq kişisidir.

U.Tekkerey

Sosial şəbəkələrdə tez-tez "Qadını döymək olarmı?" və ya hətta "Qadını necə döymək lazımdır?" kimi olduqca "aktual", son dərəcə "həyati" müzakirələr aparılır.

İnsanlarımız "maariflənir".

Şəxsən mən bizim şərqli kişisinin bu qədər "insansevər, şəfqətli, ürəyiyumşaq" olduğunu öyrəndikcə duyğulanıram. Məsələn, məlum olur ki, bir şey olan kimi, qadını basıb döymək olmaz. Öncə sözlə başa salmaq, nəsihət vermək lazımdır. Gördün qanmır, yatağını ayırırsan. Yalnız axırda vurub mitilini atırsan... Proses xüsusi qaydalar üzrə aparılmalıdır: qadının basıb gözünü çıxartmaq, çənəsini-dişini vurub sındırmaq, nə bilim, pəncərədən aşağı atmaq məsləhət görülmür...

Düşündüm ki, bu mövzuda bir köşə də mən qaralayım. Çünki belə görünür, bu, bütün zamanların mövzusudur, Şərqdə.

İstənilən Azərbaycan kişisindən "Qadın sənin üçün kimdir?" - deyə soruşsan, sənə bir sürü xoş, adamı riqqətə gətirən, pafoslu, şablon olsa da, maraqlı sözlər söyləyəcək. Gəl, bu söz dumanı çəkilib gedəndən sonra ortaya çıxan mənzərə adamı tamam başqa əhval-ruhiyyəyə kökləyir...

XXI əsrin binəva şərqli qadını!

Bütün gedişat göstərir ki, qadınlarla bağlı dilimizdə əsrlər boyu formalaşmış ritorikanın bir qəpiklik qiyməti yoxdur. Əks halda, sosial pilləni eninə-boyuna zəbt etmiş kişi qırıqlarının bu müstəsna imtiyazları hardandır? Bir-iki kəlmə bu haqda danışaq.

Sizə elə gəlmirmi ki, "Qadın, ilk növbədə, anadır!" - bu mədəni diskursu doğuran təfəkkür qadını başqa rollarda da görmək istəməyən, patriarxat səciyyə daşıyır. Və "Cənnət anaların ayağı altındadır" ifadəsi də məhz bu qavramın ərsəyə gətirdiyi ehkamdır.

Bu mənada biz Hindistandan çox da uzağa getməmişik. Qədim hind müdriklərindən biri belə deyir: "Bütün hindli kişilər analarını ilahə gözündə görür, arvadlarına isə nifrət bəsləyirlər". Hindlilər səmimi-qəlbdən inanırlar ki, qadınlar keçmiş həyatlarındakı günahlarına görə qadın doğulurlar. Odur ki, madam, günahkarsan, "çək çiləni, yavrum, çək".

Sual olunur, əcəba, bu qədər zəngin mədəniyyəti olan Şərq ölkələrində qadına bir qədər fərqli münasibət formalaşdırmaq nə çətin işdir axı?

İş də burasındadır ki, çətin işdir.

Əslində, çox-çox başqa məsələlər kimi bu problemin kökü də Şərq xalqlarının həddən ziyadə "mədəni" olmasındadır. Sivilizasiyaya qovuşmuş cəmiyyətlərdə artıq çoxdandır ki, bu tipli təbəddülatlar yaşanmır.

Bizdə sivilizasiya və mədəniyyət eyni qavramlar kimi qəbul edilir, halbuki bunlar xeyli fərqli anlayışlardır. Sivilizasiya - insanın öz əli ilə yoğurub-yapdığı dünyadır, mədəniyyət isə - onun daxili zənginliyidir. Sivilizasiya özündə mədəniyyəti də ehtiva edir. Mədəniyyət isə kübar səciyyə daşıdığı üçün kifayət qədər qapalıdır və sivilizasiyadan daha az demokratikdir. Hər hansı Məmmədqulu mədəniyyət incisini, şedevri anlayıb-başa düşməyə bilər, amma şəxsi keyfiyyətlərindən asılı olmayaraq, sivilizasiyadan hər kəs bəhrələnmək imkanına malikdir. Sivilizasiya ilə mədəniyyəti fərqləndirən (mənə görə) başlıca nəsnə isə aşağıdakından ibarətdir: mədəniyyət, onun maddi və qeyri-maddi nümunələri nə qədər köhnədirsə, bir o qədər dəyərlidir; sivilizasiyada inkişafın meyarı isə əsasən sonda meydana çıxanlara, yəni yeniliyə - təzəliyə isnad etməkdir.

Demək istəyirəm ki, bizdə qadınlara münasibətin tarixi ənənəsi var və bizim zəngin mədəniyyətimiz bu ənənənin yaşamasında maraqlıdır.

Qadınlara yalnız şəhvət obyekti kimi baxmaq və uşaqlarının anası gözündə görmək kişilərə sərf eləyir. Qadınlar isə zəngin mədəniyyətimizin tərbiyələndirdiyi güruhun insafına ümid bəsləyə-bəsləyə, haçansa "müqəddəs ana" statusuna yüksələcəkləri günü gözləyə-gözləyə qocalırlar.

Odur ki, Şərq cəmiyyətlərində əksər qadınların ürəyi puç olmuş ümidlər, nakam arzular, talesiz sevgilər qəbiristanlığıdır.

Bir yandan da hər an döyülmək əndişəsi... /525.az/

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Dovlatovun heç yerdə çap olunmamış şeiri sərgiləndi
11:05 19 Sentyabr 2020
Respublika Uşaq kitabxanası yeni layihəsinin ilk mövzusunu Milli Musiqi Gününə həsr edib
09:59 19 Sentyabr 2020
Mətbəxdə cazibəsini itirən qadının dramı
09:00 19 Sentyabr 2020
Üzeyir Hacıbəyovun felyetonu: “Cin”
21:01 18 Sentyabr 2020
Açıq havada premyera oldu – İlk dəfə
19:01 18 Sentyabr 2020
Onlar "Ginnesin rekordlar kitabı"na daxil oldular - Fotolar
18:40 18 Sentyabr 2020
"Arşın mal alan" Bolqarıstan teatrında səhnəyə qoyuldu
18:00 18 Sentyabr 2020
Sarı camış - Kamal Abdulladan yeni hekayə
17:22 18 Sentyabr 2020
Azərbaycanın “Avroviziya-2021”də iştirakı təsdiqləndi
16:38 18 Sentyabr 2020
Üzeyir Hacıbəylinin xatirəsi anıldı
15:51 18 Sentyabr 2020
Dostunun qızıl saatını oğurlayan Vüqar, ərindən iyrənən Validə... – Səriyyə xala iş başında
15:10 18 Sentyabr 2020
“Qalatasaray”ın qələbəsinə sevinən kölə təfəkkürü – Sərdar yazır...
14:32 18 Sentyabr 2020
İntim görüntülərlə şantaj olunan qadın nə etməlidir? – Mütəxəssis rəyi
13:39 18 Sentyabr 2020
Mədəniyyət Nazirliyi: "Fəxri adlara namizəd olanları müstəqil komissiya seçəcək"
13:10 18 Sentyabr 2020
Şabanın adı filmlərinin çəkildiyi küçəyə verilib
12:47 18 Sentyabr 2020
Pula görə təhsilini yarımçıq qoydu, repressiyadan təsadüfən xilas oldu, xanımı başqa qadınla evlənməsini istədi – Üzeyir bəydən maraqlı faktlar
12:08 18 Sentyabr 2020
Müəlliməni intihara aparan səbəb
11:36 18 Sentyabr 2020
Musiqi Günü ilə bağlı elektron baza hazırlanıb - Link
11:02 18 Sentyabr 2020
Tanınmış yazıçı vəfat etdi
10:33 18 Sentyabr 2020
27 yaşda intihar edən müəlliməyə gecikmiş təsəlli
10:04 18 Sentyabr 2020